TWO UNKNOWN DOCUMENTS CONCERNING ENVER PASHA’S BALKAN INSPECTION DURING THE FIRST WORLD WAR
Öz
The Ottoman Empire entered the First World War upon the
bombardment of Russian ports by Goeben and Breslau, the ships under the
command of German Admiral Souchon. The Ottoman Empire and Bulgaria, which
were still fighting against each other shortly before the war, were involved in the same block and the armies of these states battled together on the fronts of Galicia,
Romania and Macedonia.
Deputy Supreme Commander of the Ottoman Empire, Enver Pasha, made a
trip to the Balkans in order to observe the situation of the Turkish armies located in
these fronts. Bulgarian military and intelligence units followed closely the trip
covering the dates of 10-23 December 1916 and aimed to learn the purpose of Enver
Pasha. Therefore, Bulgarian military attaches serving at the Embassy of Bulgaria in
Istanbul participated in the delegation and later wrote a detailed report about the
subject. Bulgarian deputy commander of military inspection zone in Skopje
prepared a second report about the places Enver Pasha visited and people he met
during his trip to Dobruja, Romania, Bulgaria and Macedonia. Both reports pointed
out that Enver Pasha had military and political aims. According to these reports,
Enver Pasha tried to determine Turkish armies’ ability to fight, success and
necessities militarily as well as their relations with the armies of other countries. As
a political aim, he wanted to prove that the Ottoman Empire sided with the Muslim
Turks and Albanians living in Macedonia, Albania and Bulgaria and he took care of
their material and moral needs and gave moral support to them.
Anahtar Kelimeler
ENVER PAŞA’NIN BİRİNCİ DÜNYA SAVAŞI SIRASINDA BALKANLARI TEFTİŞİ İLE İLGİLİ BİLİNMEYEN İKİ BELGE
Öz
Osmanlı Devleti, Alman Amirali Souchon’un komutasındaki Yavuz ve Midilli gemilerinin Rus limanlarını bombalaması üzerine Birinci Dünya Savaşı’na girmiştir. Kısa bir süre öncesine kadar birbiriyle savaşan Osmanlı Devleti ile Bulgaristan aynı grupta yer almış, her iki devletin orduları Galiçya, Romanya ve Makedonya cephelerinde birlikte savaşmışlardır. Osmanlı Devleti’nin Başkumandan Vekili Enver Paşa, söz konusu cephelerde bulunan Türk ordularının durumunu yerinde görmek amacıyla Balkanlara bir gezi yapmıştır. 10-23 Aralık 1916 tarihlerini kapsayan bu geziyi Bulgar askerî birimleri ile istihbaratı yakından takip etmiş, Enver Paşa’nın amacını öğrenmek istemişlerdir. Dolayısıyla Bulgaristan’ın İstanbul Elçiliğinde görevli olan askerî ataşesi gezi heyetine katılmış, sonradan konu hakkında ayrıntılı bir rapor yazmıştır. Enver Paşa’nın Dobruca, Romanya, Bulgaristan ve Makedonya’yı kapsayan bu gezisi sırasında uğradığı yerler ve görüştüğü kişiler hakkında Üsküp’te görevli olan Bulgaristan askerî teftiş bölgesi komutan yardımcısı da ikinci bir rapor hazırlamıştır. Her iki raporda Enver Paşa’nın askerî ve siyasi hedefleri olduğu belirtilmiştir. Bunlara göre: Enver Paşa, askerî olarak cephelerdeki Türk ordularının savaş kabiliyetini, başarılarını, ihtiyaçlarını ve diğer ülke orduları ile ilişkilerini tespit etmeye çalışmıştır. Siyasi hedef olarak ise Osmanlı Devleti’nin, Makedonya ve Bulgaristan’da yaşayan Müslüman Türklerin ve Arnavutların yanında olduğunu göstermek istemiş, maddi, manevi ihtiyaçları ile ilgilenmiş, moral desteği vermiştir
Anahtar Kelimeler
