AR-GE ETKİNLİĞİNİN BELİRLEYİCİLERİ ÜZERİNE BİR TOBİT MODEL UYGULAMASI
Öz
Kaynakların kıtlığı, ülkelerin istikrarlı büyümeyi yakalamalarında yeniliğe adapte olmalarını zorunlu kılmaktadır. Yeniliğin kaynağı ise araştırma geliştirme faaliyetleridir. Bu çalışmanın amacı araştırma geliştirmenin etkinliğinin belirleyicilerini ortaya koymaktır. Araştırmada 16 OECD ülkesine ait 1996-2014 dönemi verileri kullanılmıştır. İlk olarak araştırma geliştirmenin etkinlik değerleri Veri Zarflama Analizi Yöntemi ile hesaplanmıştır. Daha sonra araştırma geliştirmenin etkinliğinin belirleyicisi olduğu düşülen Toplam Faktör Verimliliği elde edilmiştir. Toplam Faktör Verimliliği hesaplamalarında Malmquist Endeks Yöntemine başvurulmuştur. Araştırmanın son aşamasında araştırma geliştirmenin etkinlik değerlerinin bağımlı değişken olarak kullanıldığı Tobit Model tahmin edilmiştir. Bağımsız değişken olarak hesaplanan toplam faktör verimliliği, enerji tüketimi ve doğrudan yabancı yatırım verileri kullanılmıştır. Tobit model tahmin sonuçlarına göre toplam faktör verimliliği ve enerji tüketimi değişkenlerinin araştırma geliştirmenin etkinliği üzerinde doğru yönlü; buna karşılık doğrudan yabancı yatırımların ise ters yönlü etkiye sahip olduğu tespit edilmiştir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Altın, Onur ve Kaya, Ayşen, “Türkiye’de AR-GE Harcamaları ve Ekonomik Büyüme Arasındaki Nedensel İlişkinin Analizi”, Ege Akademik Bakış, 9(1), 2009, 251-259.
- Banker, Rajiv D., Charnes, Abraham, Cooper, W.W., “Some Models for Estimating Technical and Scale Inefficiencies in Data Envelopment Analysis’’, Management Science, 30(9), 1984,1078-1092.
- Božić, Ljiljana ve Mohnen, Pierre, “Determinants of Innovation in Croatian SMEs - Comparison of Service and Manufacturing Firms”, Market-Tržište, 28(1), 2016, 7–27.
- Caves, Douglas W., Christensen, Laurits R., Diewert, W. Erwin, “Multilateral Comparisons of Output, Input and Productivity Using Superlative Index Numbers’’, Economic Journal, 92, 1982, 73-86.
- Charnes, Abraham, Cooper, William W. ve Rhodes, Edwardo “Measuring the Efficiency of Decision Making Units’’, European Journal of Operational Research 2(6), 1978, 429-444.
- Cingi, Selçuk ve Tarım, Armağan, “Türk Banka Sisteminde Performans Ölçümü DEA-Malmquist TFP Endeksi Uygulaması”, Türkiye Bankalar Birliği Araştırma Tebliğleri Dizisi, Sayı:1, 2000, 1-34.
- Çetin, Murat ve Işık, Hayriye, “Türkiye ve Avrupa Birliği Ekonomilerinde Yenilikler ve Ar-Ge’nin Teşviki: Karşılaştırmalı Bir Değerlendirme”, Maliye Dergisi, Sayı 16, Ocak-Haziran 2014, 75-94.
- Doğan, Buhari ve Albeni, Mesut, “Türk İmalat Sanayisinde Firma Düzeyinde Yeniliğin Belirleyicileri Üzerine Bir Araştırma”, Süleyman Demirel Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 20( 2), 2015, 287-298.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
-
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
10 Ağustos 2019
Gönderilme Tarihi
26 Eylül 2018
Kabul Tarihi
2 Nisan 2019
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2019 Cilt: 21 Sayı: 0
Cited By
Türkiye ve Avrupa Birliği Üyesi Ülkelerin Göreli Araştırma ve Geliştirme (Ar-Ge) Etkinliğinin Analizi
İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi
https://doi.org/10.15869/itobiad.752953