Müslüman Seyyahların Gözünden Kütahya ve Çevresindeki Mimari Yapılar

Bu çalışma, farklı zaman diliminde Kütahya ve çevresini ziyaret eden, Şihabeddin b. Fazlullah El Ömerî, Matrakçı Nasuh, Kudbüddin Mekki, Aşık Mehmed, Kâtip Çelebi, Evliya Çelebi, Ebû Bekir b. Behrâm, Şemseddin Sâmi, Ali Cevad ve Mehmed Ziya’nın bölgedeki mimari eserler hakkındaki izlenimlerini ele almaktadır. Kütahya’nın Selçuklu döneminde ticaret yolu üzerinde olması, Germiyanoğulları Beyliğine başkentlik yapması ve uzun bir süre Anadolu eyaletinin merkezi olması sebebiyle seyyahların uğrak yerlerinden biri olmuştur. Bu seyahatler 14. yüzyılın ilk yarısında başlamış olup, 16.-17. yüzyıllar arasında yoğun olarak gerçekleşmiştir. Çalışmanın amacı, Türk dönemine ait mimari eserleri, seyahatnameler üzerinden okuyarak bölgenin mimari abidelerine ilişkin bilgiler elde edilmesini sağlamaktır. Seyahatnameler, kadim Anadolu coğrafyasının yazılı kaynakları arasında önemli bir yere sahiptir. Bu eserler müelliflerinin gözlemlerinden ve yöre halkından elde ettikleri bilgilerden oluşmaktadır. Seyahatnameler mimari anlamda çoğunlukla yüzeysel bilgiler içermesinin yanı sıra, kapsamlı bilgiler de içermektedir. En kapsamlı bilgiler, Evliya Çelebi Seyahatnamesinde yer almaktadır. Özellikle Evliya Çelebi’nin eserinde, mimari yapılarla ilgili olarak yapıldığı dönem, kitabe, bani, mevcut durum, malzeme ve süsleme gibi özellikler belirlenebilmektedir.