Horezm Türkçesi ile Yazılan Sirâcü’l-Kulûb’da Benzetme ve Ölçü Unsurları
Öz
Karahanlı Türkçesinden Çağatay Türkçesine geçiş dili olarak değerlendirilen Horezm Türkçesi ile yazılan eserlerden biri, Sirâcü’l-Kulûb’dur. Eserde, peygamberliğini ilân eden Hazret-i Muhammed’in halkı İslam’a davet etmesinin ardından Musevi ve Hristiyanlardan İslam’ı kabul edenlerin sayısının artması nedeniyle rahatsızlık duyan Mekke ve Yemen Yahudilerinin, Hazret-i Muhammed’in gerçek peygamber olup olmadığını sınamak için Tevrat ve İncil’den sordukları zor sualler ve Hazret-i Muhammed’in bu suallere verdiği doğru cevaplar konu edilmiştir. Sorulan suallere verilen cevaplarda benzetme ve ölçü unsurlarının sıklıkla kullanıldığı dikkat çekmektedir.
Bu çalışmada Ayşegül Sertkaya’nın 2010 yılında neşrettiği, Horezm Türkçesiyle yazılan ve 19 sual-cevap içeren Sirâcü’l-Kulûb metnindeki benzetme ve ölçü unsurları incelenecektir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- ARGUNŞAH, Mustafa ve SAĞOL-YÜKSEKKAYA, Gülden (2015), Karahanlıca Harezmce Kıpçakça Dersleri, Kesit Yayınları, İstanbul.
- ATA, Aysu (1997), Nāṣirü'd-dīn bin Burhānü'd-dīn Rabġūzī, Ḳıṣaṣü’l-Enbiyā (Peygamber Kıssaları) II. (Dizin), Türk Dil Kurumu Yayınları, Ankara.
- ATA, Aysu (2002), Harezm-Altın Ordu Türkçesi, Türk Dilleri Araştırmaları Dizisi, İstanbul.
- ATALAY, Besim (Çev.) (2006), Kâşgarlı Mahmud. Divanü Lûgat-it-Türk (Dizin)- IV, 5. Baskı, Türk Dil Kurumu Yayınları, Ankara.
- ATALAY, Besim (Çev.) (2006), Kâşgarlı Mahmud. Divanü Lûgat-it-Türk (Çeviri)- III, 5. Baskı, Türk Dil Kurumu Yayınları, Ankara.
- CLAUSON, Sir Gerard (1972), An Etymological Dictionary of Pre-Thirteenth Century Turkish, Oxford University Press, Oxford.
- ECKMANN, János (2014), Harezm, Kıpçak ve Çağatay Türkçesi Üzerine Araştırmalar, Yay. Haz. Osman Fikri SERTKAYA, 4. Baskı, Türk Dil Kurumu Yayınları, Ankara.
- ERDAL, Marcel (2004), A Grammar of Old Turkic, Brill, Leiden.
- ERGİN, Muharrem (2007), Türk Dil Bilgisi, Bayrak Basım/Yayım/Tanıtı, İstanbul.
- GABAIN, Annemarie von (2007), Eski Türkçenin Grameri, 5. Baskı, Çev. Mehmet AKALIN, Türk Dil Kurumu Yayınları, Ankara.