Aizanoilu Başhekim Agathopodos
Öz
Roma Dönemi’nde bomoslar heykel kaidesi, mezar veya adak taşı olarak kullanılmış, farklı boyutlarda veya formlarda üretilmiş ve çeşitli bezeme öğeleri ile işlevine uygun olarak bir karaktere bürünmüştür. Çalışma konumuzu oluşturan Agathopodos’un bomosu dikdörtgen gövdeli ön yüzünde ölen kişiye ait eşyaların ve yazıtın bulunduğu bir mezar bomosudur. Günümüzde Aizanoi Antik Kenti Mozaikli Hamam içinde bulunmaktadır. Yazıtından yola çıkarak ölen kişi, ailesi ve mesleği ile ilgili elde ettiğimiz bilgiler bomos üzerindeki bezeme öğeleri ile birlikte ele alındığında, Başhekim Agathopodos’un MS 2. yüzyıl sonlarında yaşamış olduğu Aizanoi kentindeki sosyal ve ekonomik konumu netlik kazanmıştır. Buna bağlı olarak mezar taşını yaptıran oğullarının hekimlik mesleğini devam ettirip ettirmedikleri belirsiz olsa da aynı zamanda eşi Ammia için de yaptırılmış olan bomos üzerindeki figürlerden karısının sosyal konumu ile ilgili bilgi almak mümkündür. Bomos üzerindeki tıp aletleri, ecza kutusu, sonda ve makasa bakıldığında ise Başhekim Agathopodos’un ilaç ile tedavi yöntemlerini uyguladığı ve cerrahi işlemlerde de tecrübeli olduğu sonucuna ulaşılmaktadır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- ARİSTOPHANES, Lysistrata, Çev. Azra ERHAT, Selahattin EYÜBOĞLU, İstanbul, 2000.
- ATAKAN Nilüfer (2002), “Anadolu’da Tıp Aletleri ve Araç-Gereçleri”, İstanbul Arkeoloji Müzeleri Geçmişten Günümüze Tıp Sergisi, Nobel Yayınları, İstanbul, 1-17.
- BAYKAN Daniş (2005), “Allianoi’da Bulunan Pişmiş Toprak Ecza Kapları”, Seres III. Uluslararası Katılımlı Seramik, Cam, Emaye, Sır ve Boya Semineri, 17-19 Ekim 2005, Türk Seramik Derneği, Eskişehir, 447-452.
- BAYKAN Daniş (2009), Allianoi Tıp Aletleri, Doktora Tezi, İstanbul Üniversitesi, İstanbul.
- BAYKAN Daniş (2010), “100 Yıldır Bitmeyen Yağma: Anadolu Hekim Mezarları”, Türk Eskiçağ Bilimleri Enstitüsü Haberler 30, 1-6.
- BAYKAN Daniş (2019), “Roma İmparatorluk Dönemi Hekim Mezarları”, Aizanoi IV Özel Sayı Anadolu’da Hellenistik ve Roma Dönemlerinde Ölü Gömme Adetleri Uluslararası Sempozyumu, 23-26 Temmuz 2018, Bilgin Yayınevi, Ankara, 465-486.
- BLİQUEZ Lawrence J. (1994), Roman Surgical Instruments and other Minor Objects in The National Archaeological Museum of Naples, Philipp von Zabern Yay., Mainz.
- BUCKLER W.H, CALDER W. M, COX C. W. M. (1925), “Monuments From Cotiaeum”, JRS, Vol. 15, 1925, 167 174.
- BONNEFOY Yves (2000), Antik Dünya ve Geleneksel Toplumlarda Dinler ve Mitolojiler Sözlüğü, I. Cilt, Çev: Levent YILMAZ, Dost Kitabevi Yayınları, Ankara.
- BOWERSOCK Glen Warren (1969), Greek Sophists in the Roman Empire, Clarendon Press, Oxford.