Kaz Gecelerinin İşlevsel Halkbilimi Kuramına Göre İncelenmesi

Bilindiği üzere kültür, insanların yaşayarak öğrendikleri ve aktararak öğrettikleri unsurların tamamını içine alan bir kavramdır. Kültür kavramı, insanların süreklilik gerektiren sosyal ilişkiler kurmalarında ve toplumsal yapılar oluşturmalarında ayrı bir yere, değere ve öneme sahiptir. Gelenek ise nesilden nesile iletilen bilgi, görgü, deneyim, tasarım, alışkanlık, davranış ve benzeri faktörleri bünyesinde barındıran bir mefhumdur. Herhangi bir insan topluluğunun yaşamına etki eden bütün gelenekler, o insan topluluğunun kültürünü tesis etmektedir. Başlıca ortak paydalarda buluşan insanlar için belli bir gelenek kültüründen bahsetmek mümkündür. Kaz geceleri gelenek kültürünü yaratan ve yaşatan ortamlar arasında yer almaktadır. Dolayısıyla kaz gecelerinin fonksiyonel bir zeminde ele alınması elzemdir. Bu çalışmada, kaz gecelerinin işlevsel halkbilimi kuramına göre incelenmesi amaçlanmaktadır. İlgili doğrultuda, kaz geceleri “folklorun dört işlevi” olarak sıralanan “hoşça vakit geçirme, eğlenme ve eğlendirme”, “değerlere, toplum kurallarına ve törelere destek verme”, “eğitimi veya kültürü gelecek kuşaklara aktarma” ve “kişisel ve toplumsal baskılardan kaçıp kurtulma” başlıkları doğrultusunda çözümlenecektir. Kaz gecelerinin, söz konusu işlevleri yerine getiren platformlar olarak kültürel sürekliliğe destek veren tarafları ortaya konulacaktır. Ayrıca “kaz gecesi” olgusunun bir “sosyalleşme aracı” olarak sunumu üzerinde de durulmaya çalışılacaktır.

Recognizedly, culture is a concept that encompasses all the elements that people learn by living and teach by passing on. The concept of culture has a distinct place, value and significance for people to establish social relations that require continuity and to form social structures. Tradition is also a concept that embodies knowledge, etiquette, experience, design, habit, behavior and similar factors transmitted from generation to generation. All traditions that influence the life of any human community constitute the culture of that human community. It is possible to mention a certain culture of tradition for human communities that meet mainly on common grounds. Goose nights are among the environments that create and keep alive this culture of tradition. It is essential that goose nights are addressed on a functional basis. In this study, goose nights, one of the most effective environments in the emergence of tradition culture, will be analyzed according to functional folklore theory. Goose nights will be analyzed in line with the “four functions of folklore”: “having a nice time, having fun and entertaining others”, “supporting values, social rules and customs”, “passing on education or culture to future generations” and “escaping from personal and social pressures”. As platforms that fulfill these functions, the aspects of goose nights contributing to cultural continuity will be revealed. Moreover, the depiction of the “goose night” phenomenon as a “socialization tool” will be discussed.