Araştırma Makalesi

Nikolay Vasil’yeviç Nikol’sky’in Çuvaş Modernleşmesi ve Kimlik İnşasına Katkıları: Hıpar Gazetesi ve Kazan Edebiyat Okulu

Cilt: 15 Sayı: 30 23 Temmuz 2025
PDF İndir
EN TR

Nikolay Vasil’yeviç Nikol’sky’in Çuvaş Modernleşmesi ve Kimlik İnşasına Katkıları: Hıpar Gazetesi ve Kazan Edebiyat Okulu

Öz

Rusya’da 18. yüzyılda başlayan modernleşme süreci millî kimliğin inşasını da beraberinde getirmiştir. Çok dilli, çok dinli ve çok uluslu Rus İmparatorluğu millî devlet yapısına geçerken tabi halklara çeşitli asimilasyon politikaları uygulamıştır. Bu politikaları uyguladığı halklardan biri de Çuvaşlardır. Çuvaşları asimile etmeye yönelik yapılan çalışmalar onların modern eğitim almalarını, kültürel farkındalık kazanmalarını ve basın yayın faaliyetlerinde bulunmalarını sağlamıştır. Rus modernleşmesi etkileriyle 19. yüzyılın ikinci yarısında Çuvaşlar arasında başlayan modernleşme hareketine I. Ya. Yakovlev’den sonra N. V. Nikol’sky öncülük etmeye başlamıştır. Laik bir bakış açısına sahip N. V. Nikol’sky etnik kültüre dayalı bir milletin inşasına çeşitli alanlarda katkı sağlamıştır. 1905 Ekim Devrimi ile kurulan Hıpar hem ilerici-millî hareketin hem de sosyalist fikirlerin dile getirildiği bir iletişim aracı olmuştur. Ayrıca gazetenin dili, ortak tarihe ait mit ve simgelerin gazetede yer alması, Çuvaşların etnik kimliklerini yeniden keşfetmelerini sağlamıştır. Kazan edebiyat okulu ise dönemin siyasî, kültürel, ekonomik, toplumsal politikasını eleştirenlerin ve kendi edebiyatını oluşturmak isteyen aydın ve yazarların buluşma yeri olmuştur. Bu sebeple makalede Çuvaş modernleşmesinde önemli bir yere sahip N. V. Nikol’sky’in Kazan edebiyat okulu ve Hıpar gazetesi ile başlattığı dil ve kültür bağımsızlığı kazanma ve millî bilinci inşa süreci anlatılacak ve Çuvaşlığın 20. yüzyılın başındaki yeniden keşfine N. V. Nikol’sky’in çalışmaları aracılığıyla dikkat çekilecektir.

Anahtar Kelimeler

Çuvaş modernleşmesi, N. V. Nikol’sky, Hıpar Gazetesi, Kazan Edebiyat Okulu

Kaynakça

  1. ARIKAN, İ. (2022). Kazan-Simbirsk Hattında Çuvaş-Tatar Toplumsal ve Politik Etkileşimi. Modern Türklük Araştırmaları Dergisi, 19(3), 396-408.
  2. ARTEM’YEV, Yu. M. (1996), İ̆mı̇̆r puslamı̌şı̇̆: (1900-1917) İ̆mı̇̆r puslamı̌şı̇̆ ş́ulsençi çı̌vaş literatura istoriyǐn oçerkı̇̆, Çuvaşkoye knijnoye izdatel’stvo, Çeboksarı.
  3. ARTEM’YEV, Yu. M. (1977), Stanovleniye sotsialistiçeskogo realizma v çuvaşskoy literatüre, Çuvaşkoye knijnoye izdatel’stvo, Çeboksarı.
  4. AFANES’YEV, A. Yu. ve İBNEYEVA G. V. (2024), “Kulturno-prosvetitel’skaya deyatel’nost çuvaşskih pedagog Kazanskoy guberniy na rubeje XIX–XX vv.,”, Nasledniye sovromennost, 7(2), 156-167.
  5. DANİLOV, А. P. Ve TENYUŞEV, İ. Ya. (2004), Çǐvaş publistikipe jurnalistikin atalanu taphǐrı̇̆sem, Çǐvaş patşalǐh унiversiteçı̇̆n izdatel’stvi, Şupaşkar.
  6. DİMİTRİYEV, V. D. (2011), “Semya, detsvo, godı, uçebı, formirovanıye, liçnosti”, Ed. V. D. DİMİTRİYEV, A. P. LEONT’YEV, G. B. MATVEYEV, N. V. Nikol’sky-uçenıy, prosvetitel’ obşestvennıy deyatel, Çuvaşkoye knijnoye izdatel’stvo, Çeboksarı.16-33.
  7. DİMİTRİYEV, V. D. (2011), “Pedagogiçeskaya deyatel’nost v1903-1917 godah”, Ed. V. D. DİMİTRİYEV, A. P. LEONT’YEV, G. B. MATVEYEV, N. V. Nikol’sky-uçenıy, prosvetitel’ obşestvennıy deyatel, Çuvaşkoye knijnoye izdatel’stvo, Çeboksarı. 33-46.
  8. DİMİTRİYEV, V. D. (2011), “Obşestvenno prosvetitel’naya deyatel’nost v 1903-1916 godah”, Ed. V. D. DİMİTRİYEV, A. P. LEONT’YEV, G. B. MATVEYEV, N. V. Nikol’sky-uçenıy, prosvetitel’ obşestvennıy deyatel, Çuvaşkoye knijnoye izdatel’stvo, Çeboksarı.46-54.
  9. DİMİTRİYEV, V. D. (2011), “Sozdaniye arhivnogo fonda”, Ed. V. D. DİMİTRİYEV, A. P. LEONT’YEV, G. B. MATVEYEV, N. V. Nikol’sky-uçenıy, prosvetitel’ obşestvennıy deyatel, Çuvaşkoye knijnoye izdatel’stvo, Çeboksarı, 98-123.
  10. DİMİTRİYEV, V. D. (2011), “Nauçno-issledovatel’skaya rabota v 1900-1917 godah”, Ed. V. D. DİMİTRİYEV, A. P. LEONT’YEV, G. B. MATVEYEV, N. V. Nikol’sky-uçenıy, prosvetitel’ obşestvennıy deyatel, Çuvaşkoye knijnoye izdatel’stvo, Çeboksarı, 123-152.

Kaynak Göster

APA
Eriş Karaoğlan, B. (2025). Nikolay Vasil’yeviç Nikol’sky’in Çuvaş Modernleşmesi ve Kimlik İnşasına Katkıları: Hıpar Gazetesi ve Kazan Edebiyat Okulu. Trakya Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi, 15(30), 375-404. https://doi.org/10.33207/trkede.1659675
AMA
1.Eriş Karaoğlan B. Nikolay Vasil’yeviç Nikol’sky’in Çuvaş Modernleşmesi ve Kimlik İnşasına Katkıları: Hıpar Gazetesi ve Kazan Edebiyat Okulu. TÜEFD. 2025;15(30):375-404. doi:10.33207/trkede.1659675
Chicago
Eriş Karaoğlan, Bahar. 2025. “Nikolay Vasil’yeviç Nikol’sky’in Çuvaş Modernleşmesi ve Kimlik İnşasına Katkıları: Hıpar Gazetesi ve Kazan Edebiyat Okulu”. Trakya Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi 15 (30): 375-404. https://doi.org/10.33207/trkede.1659675.
EndNote
Eriş Karaoğlan B (01 Temmuz 2025) Nikolay Vasil’yeviç Nikol’sky’in Çuvaş Modernleşmesi ve Kimlik İnşasına Katkıları: Hıpar Gazetesi ve Kazan Edebiyat Okulu. Trakya Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi 15 30 375–404.
IEEE
[1]B. Eriş Karaoğlan, “Nikolay Vasil’yeviç Nikol’sky’in Çuvaş Modernleşmesi ve Kimlik İnşasına Katkıları: Hıpar Gazetesi ve Kazan Edebiyat Okulu”, TÜEFD, c. 15, sy 30, ss. 375–404, Tem. 2025, doi: 10.33207/trkede.1659675.
ISNAD
Eriş Karaoğlan, Bahar. “Nikolay Vasil’yeviç Nikol’sky’in Çuvaş Modernleşmesi ve Kimlik İnşasına Katkıları: Hıpar Gazetesi ve Kazan Edebiyat Okulu”. Trakya Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi 15/30 (01 Temmuz 2025): 375-404. https://doi.org/10.33207/trkede.1659675.
JAMA
1.Eriş Karaoğlan B. Nikolay Vasil’yeviç Nikol’sky’in Çuvaş Modernleşmesi ve Kimlik İnşasına Katkıları: Hıpar Gazetesi ve Kazan Edebiyat Okulu. TÜEFD. 2025;15:375–404.
MLA
Eriş Karaoğlan, Bahar. “Nikolay Vasil’yeviç Nikol’sky’in Çuvaş Modernleşmesi ve Kimlik İnşasına Katkıları: Hıpar Gazetesi ve Kazan Edebiyat Okulu”. Trakya Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi, c. 15, sy 30, Temmuz 2025, ss. 375-04, doi:10.33207/trkede.1659675.
Vancouver
1.Bahar Eriş Karaoğlan. Nikolay Vasil’yeviç Nikol’sky’in Çuvaş Modernleşmesi ve Kimlik İnşasına Katkıları: Hıpar Gazetesi ve Kazan Edebiyat Okulu. TÜEFD. 01 Temmuz 2025;15(30):375-404. doi:10.33207/trkede.1659675