Araştırma Makalesi

Turizm Metinlerinin Çevirisine Yönelik İşlevsel Bir Değerlendirme: Edirne Tanıtım Broşürü Örneği

Cilt: 16 Sayı: 31 19 Ocak 2026
PDF İndir
EN TR

Turizm Metinlerinin Çevirisine Yönelik İşlevsel Bir Değerlendirme: Edirne Tanıtım Broşürü Örneği

Öz

Turizm tanıtım metinlerinin çevirisi, kültürlerarası iletişimin temel bileşenlerinden biri olarak, uluslararası turizm faaliyetlerinin etkinliğini doğrudan etkilemektedir. Bu bağlamda çeviri ürününün işlevsel olması hem erek kitlenin bilgi edinmesini hem de destinasyonun cazibesini doğru biçimde aktarmayı amaçlar. Turizm metinleri genellikle disiplinlerarası özellikler taşır; tarih, mimarlık, gastronomi ve spor gibi alanlarla iç içe geçerek bilgilendirici ve işlemsel metin türlerinin sınırlarında konumlanır. Bu karma yapı, çeviri sürecinde işlevsel çeviri kuramı bağlamında değerlendirme yapmayı gerekli kılar. Bu çalışmada, T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı nezdinde Edirne Valiliği Kültür ve Turizm Müdürlüğü tarafından hazırlanarak Bakanlık web sitesinde yayımlanan Edirne Tanıtım Broşürü’nün İngilizce çevirisi işlevsel çeviri yaklaşımı çerçevesinde incelenmektedir. Kaynak ve erek metin dilsel (sözcük ve tümce düzeyinde) ve biçemsel (metin içi ve dışı unsurlar) olarak karşılaştırmalı biçimde analiz edilmiş; çevirmenin tercih ettiği yerlileştirme ve yabancılaştırma stratejileri örnekler aracılığıyla ortaya konmuştur. İnceleme sonucunda gerek kaynak metnin hazırlanış biçiminde gerekse çeviri ürününde profesyonellikten uzak yaklaşımların hâkim olduğu, dilsel ve biçemsel tutarsızlıkların metnin işlevsel değerini olumsuz etkilediği tespit edilmiştir. Çalışmada, bu tür metinlerde işlev odaklı çeviri stratejilerinin benimsenmesinin önemine vurgu yapılarak, turizm çevirisine yönelik kalite odaklı değerlendirme modelleri geliştirilmesine katkı sunulması amaçlanmaktadır.

Anahtar Kelimeler

turizm , çeviride işlevsellik , uzmanlık metin çevirisi , tanıtım broşürü , çeviri stratejileri

Kaynakça

  1. AIXELA, Javier Franco (1996), “Culture- Specific Items in Translation” Ed. Roman Alvarez ve Carmen Africa Vidal, Translation, Power, Subversion, Multilingual Matters, Clevedon, 52-78.
  2. ELMALIK, Tibet (2020), Topkapı Sarayı Müzesi Örneğinde Turizm Çevirileri İncelemesi, Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, İstanbul Okan Üniversitesi,. İstanbul.
  3. MESLEKİ YETERLİLİK KURUMU (2013), Ulusal Meslek Standardı Çevirmen (Seviye 6), Ankara. https://www.myk.gov.tr/images/articles/editor/2013/300113/cevirmen_seviye_6_ums.pdf Erişim Tarihi: 14.06.2025
  4. MUNDAY, Jeremy (2016), Introducing Translation Studies: Theories and Applications, Routledge, 4. Baskı, Londra ve New York.
  5. PRASETYO, Johnny ve NUGROHO, Andy Bayu (2013), “Domestication and Foreignization and Their Impacts to Translation”, Language Circle: Journal of Language and Literature, 8, 1-10.
  6. REISS, Katharina (1981), “Type, Kind and Individuality of Text: Decision Making in Translation”, Poetics Today, 2. 4, 121-131.
  7. T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı, Edirne Valiliği Kültür ve Turizm Müdürlüğü, Edirne İli Tanıtım Broşürü https://edirne.ktb.gov.tr/Eklenti/10181,turkce-brosur.pdf?0 Erişim Tarihi: 28.07.2025
  8. VENUTI, Lawrence (2008), The Translator's Invisibility: A History of Translation, Routledge, 2. Baskı, Londra ve New York.
  9. YAZICI, Mine (2005), Çeviribilimin Temel Kavram ve Kuramları. Multilingual, İstanbul.

Kaynak Göster

APA
Acar, E. N., & Deliktaşlı, N. (2026). Turizm Metinlerinin Çevirisine Yönelik İşlevsel Bir Değerlendirme: Edirne Tanıtım Broşürü Örneği. Trakya Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi, 16(31), 115-136. https://doi.org/10.33207/trkede.1763787