Analysis and Evaluation of Bronze Age Ceramics From Some Centers in Kars and Its Surroundings

Türkiye’nin Doğu Anadolu Bölgesi’nde yer alan Kars ili, Kafkasya’yı Anadolu’ya bağlayan önemli ticaret yolları üzerinde konumlanması nedeniyle, Paleolitik Çağlardan itibaren sürekli yerleşim görmüştür. Kars ve çevresinde gerçekleştirilen bilimsel kazı ve yüzey araştırmaları, bölgenin Eskiçağ tarihine ilişkin önemli veriler sunmaktadır. Bu doğrultuda, 2000 yılında başlatılıp günümüze kadar sürdürülen yüzey araştırmaları kapsamında; Merkez ilçedeki Ziyarettepe Kalesi, Arpaçay ilçesindeki Tomarlı Kalesi ve Sarıkamış ilçesindeki Çardakçatı Yerleşmesi’nde tespit edilen Tunç Çağı’na ait seramik buluntuların tipolojik özellikleri ve katkı maddeleri değerlendirilmiştir. Söz konusu seramik örnekleri, ardından X-Işını Floresans (XRF) tekniği kullanılarak analiz edilmiştir. Üç merkezden alınan toplam yedi seramik örneğinin temel kimyasal bileşimleri belirlenmiş; bu bileşimlerdeki elementel dağılımlar ayrıntılı biçimde değerlendirilmiştir. Seramiklerin analizi sürecinde, kullanılan inorganik katkı maddelerinin mineral bileşim oranları XRF tekniği aracılığıyla iç, dış ve genel yüzey analizleri şeklinde incelenmiş; elde edilen sonuçların ortalama değerleri sunulmuştur. Elde edilen bulgular, seramiklerin üretiminde kullanılan hammaddelerin büyük ölçüde yerel kaynaklardan temin edildiğini göstermektedir. Ayrıca, içerik ve form bakımından gözlenen benzerlikler, Kars ve çevresindeki Tunç Çağı toplulukları arasında kültürel ve teknolojik etkileşimlerin bulunduğunu ortaya koymaktadır.

Located in Turkey’s Eastern Anatolia Region, Kars Province has been continuously inhabited since the Paleolithic Age due to its position on important trade routes connecting the Caucasus to Anatolia. Scientific excavations and surface surveys conducted in Kars and its surroundings provide important data on the region's ancient history. In this context, within the scope of surface surveys initiated in 2000 and continuing to the present day, the typological characteristics and additives of Bronze Age ceramic finds identified at Ziyarettepe Castle in the Central District, Tomarlı Castle in the Arpaçay District, and the Çardakçatı Settlement in the Sarıkamış District have been evaluated. The ceramic samples in question were then analyzed using X-ray fluorescence (XRF) technology. The basic chemical compositions of a total of seven ceramic samples taken from the three centers were determined, and the elemental distributions in these compositions were evaluated in detail. During the analysis of the ceramics, the mineral composition ratios of the inorganic additives used were examined through XRF technique in the form of internal, external, and general surface analyses; the average values of the results obtained were presented. The findings indicate that the raw materials used in the production of ceramics were largely sourced locally. Furthermore, the similarities observed in terms of content and form reveal cultural and technological interactions among Bronze Age communities in Kars and its surroundings.