İspanyol Çocuk Edebiyatından Celia’nın Anlattıkları’nın İkircikli Metin Kavramı Bağlamında İncelenmesi

1920’li yıllardan itibaren Elena Fortún mahlasıyla yazmaya başlayarak yaklaşık yirmi beş çocuk romanı kaleme almış olan İspanyol yazar Encarnación Aragoneses Urquijo (1886-1952) İspanyol çocuk edebiyatının gelişimine önemli katkılarda bulunmuştur. Yazarın ilk kitabı olan Celia’nın Anlattıkları (Celia, lo que dice) aynı zamanda, kendinden sonraki devam kitaplarıyla ortaya çıkan Celia serisinin de ilk kitabıdır. Celia’nın Anlattıkları başlangıçta Blanco y Negro (Beyaz ve Siyah) adlı derginin, çocuklara yönelik olarak hazırlanan Gente Menuda (Küçükler) adlı ekinde yayımlanan hikâyeler bir araya getirilerek 1934 yılında kitap olarak yayımlanmıştır. Bu tarihten günümüze değin yeni baskıları yapılmış olan kitap ortaya çıktığı dönemdeki kadar popüler olmasa da unutulmamış ve İspanyol çocuk edebiyatındaki yerini korumuştur. Celia serisi üzerine çeşitli araştırmalar yapılmış olsa da bu çalışmalar genellikle İspanya İç Savaşı, kadın karakterin gelişimi ve sürgün gibi konulara veya söz konusu kitaplarda gözlenen anlatım teknikleri ve dilsel özellikler üzerine odaklanmıştır. Bu nedenle bu çalışmada Celia’nın yaklaşık yüz yıldır nasıl edebiyattaki yerini koruyabildiği sorusundan yola çıkılarak serinin ilk kitabı olan Celia’nın Anlattıkları, çocuk edebiyatını çok okuyuculu sistemler olarak değerlendiren Zohar Shavit’in görüşleri doğrultusunda ve İspanyol çocuk edebiyatında kadının sesinin temsili bağlamında ele alınmıştır. Kitabın hangi yönleriyle sıradan çocuk anlatılarının dışına çıktığının araştırıldığı inceleme sonucunda Celia’nın Anlattıkları’nın, eğlenceli bir çocuk kitabı gibi görünmesine rağmen, alt katmanlarında dönemin cinsiyet rollerini, sınıf farklarını, kadınların toplumsal rollerini, çocuk-yetişkin hiyerarşisini ve dönemin eğitim anlayışını ironik bir dille eleştirdiği gözlenmiştir. Bu yönüyle eserin, yalnızca çocuk edebiyatı sınırları içinde kalmayıp yetişkin okura da hitap edebildiği ve kadın yazar ile kadın karakterin yükselen sesinin belirginleştiği bir metin olduğu düşünülmektedir.

Since the 1920s, the Spanish author Encarnación Aragoneses Urquijo (1886–1952), who wrote under the pseudonym Elena Fortún, made significant contributions to the development of Spanish children’s literature by producing approximately twenty-five children’s novels. Her first book, What Celia Says (Celia, lo que dice), also constitutes the initial volume of the later Celia series. What Celia Says was first published in 1934 as a compilation of stories that had originally appeared in Gente Menuda (The Little Ones), a children’s supplement of the magazine Blanco y Negro (Black and White). Although the book has not maintained the same level of popularity as when it first appeared, it has continued to be reprinted over the years and has retained its place within Spanish children’s literature. Although various studies have been conducted on the Celia series, these works have typically focused on themes such as the Spanish Civil War, the development of the female character, exile, or on narrative techniques and linguistic features observed in the texts. Consequently, the present study approaches the first book of the series, What Celia Says, through the lens of Zohar Shavit’s theories on children’s literature as a polysystem, and within the context of the representation of the female voice in Spanish children’s literature. Starting from the question of how Celia has managed to maintain its place in literary history for nearly a century, the analysis explores the ways in which the book diverges from conventional children’s narratives. The study reveals that, despite its appearance as a lighthearted children’s story, What Celia Says subtly and ironically critiques the gender roles, class distinctions, social positions of women, child–adult hierarchy, and educational ideology of its time. In this respect, the work transcends the boundaries of children’s literature, appealing also to adult readers, and stands out as a text in which both the voice of the female author and that of the female character become increasingly prominent.