AYASULUK TEPESİ VE AZİZ YUHANNA KİLİSESİ KAZILARINDA BULUNMUŞ TEK RENK SIRLI KANDİLLER
Öz
İzmir’in Selçuk ilçesinde yer alan Ayasuluk Tepesi ve St. Jean Anıtı Kazılarında 1960-1984 yılları arasında yapılan kazı, restorasyon ve temizlik çalışmaları sırasında bulunmuş, tek renk sırlı kandiller araştırmanın konusunu oluşturmaktadır. Aydınoğlu Beyliği ve Erken Osmanlı Dönemi’ne tarihlendirilen bu kandiller, iki ana gruba ayrılarak değerlendirilmiştir. Ayasuluk Tepesi üzerindeki bu kazılarda ele geçen 52 adet kandil, yapıldıkları dönemin toplumsal, kültürel ve sanatsal yaşamını yansıtması açısından önemli örneklerdir. Dönemlerinin birer günlük kullanım eşyası olmaları nedeniyle taşınabilir özelliğe sahip olan kandillerin, Anadolu coğrafyasında birçok merkezde, sır renklerine, hamur özelliklerine, formlarına, yapım tekniklerine ve bezeme detaylarına göre benzer örnekleri tespit edilerek değerlendirilmiştir. Efes Artemision, Alanya Kalesi, Kubad-Abad Sarayı, İznik Çini Fırınları, Aksaray Mahmud Gazi Hangahı (Darphane), Kırşehir Kalesi, Konya Gevale Kalesi, Karaman Kalesi, Bitlis Kalesi ve Ankara Ulus’ta yapılan kazı çalışmalarında ortaya çıkarılan örnekler ile İstanbul’daki Haluk Perk Müzesi, Akşehir Taş Medrese Müzesi, Konya Koyunoğlu Müze si koleksiyonlarında yer alan benzer örnekler karşılaştırma malzemesi olarak kullanılarak tarihlendirme, formların çeşitliliği ve kullanım yaygınlığı konusunda dönemine ışık tutmaktadır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Adak-Adıbelli, Işık “2012 Kırşehir Kale Höyük Kazısı”, 35. Kazı Sonuçları Toplantısı, C. 2, T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü, Muğla, 2013, s. 297, 307.
- Altun-Aslanapa, Ara-Oktay, “İznik Çini Fırınları Kazısı 1996 Yılı Çalışmaları”, 19. Kazı Sonuçları Toplantısı, C. 2, T.C. Kültür Bakanlığı Anıtlar ve Müzeler Genel Müdürlüğü, Ankara, 1998, s. 628, 635.
- Altun-Demirsar Arlı, Ara-Belgin “İznik Çini Fırınları Kazısı 2005 Yılı Çalışmaları”, 28. Kazı Sonuçları Toplantısı, C. 1, T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü, Çanakkale, 2006, s. 98, 103.
- Arık, M. Oluş, “Alanya Kalesi 1986 Yılı Kazı Çalışmaları”, 9. Kazı Sonuçları Toplantısı, C. 2, T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı Eski Eserler ve Müzeler Genel Müdürlüğü, Ankara, 1987, s. 365, 376.
- Arık, Rüçhan, “Kubad-Abad 1990 Yılı Kazı Çalışmaları”, 13. Kazı Sonuçları Toplantısı, C. 2, T.C. Kültür Bakanlığı Anıtlar ve Müzeler Genel Müdürlüğü, Çanakkale, 1991, s. 469.
- Arıkan, Zeki, “XIV-XVI. Yüzyıllarda Ayasuluğ”, TTK, Belleten, C. 54, S. 209, 1990, s. 125.
- Aslanapa, Oktay, “İznik Çini Fırınları Kazısı 1992 Yılı Çalışmaları”, 15. Kazı Sonuçları Toplantısı, C. 2, T.C. Kültür Bakanlığı Anıtlar ve Müzeler Genel Müdürlüğü, Ankara, 1993, s. 550.
- Batuta, Ibn, Voyages II: De la Mecque aux steppes russes, Çev. C. Defremery - B. R. Sanguinetti, Paris: FM/La Découverte, 1982, s. 141.
- Bilici, Sema, Alaeddin’in Lambası Anadolu’da Selçuklu Çağı Sanatı ve Alaeddin Keykubad, Yapı Kredi Kültür Sanat Yayıncılık, İstanbul, 2001, s. 104.
- Bozkurt, Nebi, “Kandil”, TDV İslam Ansiklopedisi, İstanbul, 2001, s. 299.