MÜZİK EĞİTİMİ ALANINDA ORKESTRALAMA YAKLAŞIMLARI VE SİSTEMATİK BİR ÖĞRETİM TASARIMI MODELİ
Öz
Bu çalışma, orkestralama tekniklerinin
okul şarkıları üzerinde hangi yöntemlerle kullanılacağını sistematik bir
düzende organize etmek ve öğrenciler üzerinde oluşturacağı etkileri sınamak
amacıyla gerçekleştirilmiştir. Bu teknikler, araştırmacılar tarafından “Armoni Kontrpuan
Eşlik” dersinde kullanılmak üzere periyodik aşamalardan oluşan bir öğretim
sistemi haline dönüştürülmüştür. Araştırmanın çalışma grubunu lisans üçüncü
sınıf düzeyinde öğrenim gören toplam 28 öğrenci oluşturmuştur. Çalışma modeli
içeriği, orkestralama çalışmalarında kullanılan teknikler ve bu tekniklerin
okul şarkılarına adapte edildiği düzenleme şekilleri ile dekore edilmiştir.
Öğrenciler, düzenledikleri ve seslendirdikleri şarkıları sınıf adına kurulan
bir “Facebook Grup Sayfası” üzerinden yayınlamışlardır. Araştırma, nicel araştırma
yöntemlerinin baskın olarak kullanıldığı karma araştırma yöntemleri ile tasarlanmıştır.
Bu yöntemler içerisinde, “Tek Gruplu Öntest-Sontest Modeli” ve “Odak Grup Görüşmesi”
yer almaktadır. Deneysel işlem süreci, haftada iki saat olmak üzere 9 haftada gerçekleştirilmiştir.
Koro düzeninde çokseslendirilmiş şarkıların orkestraya aktarım yöntemleri, deneysel
işlem sürecinin ilk aşamasında yer almıştır. Diğer aşamalar, melodinin doğru
çalgı veya çalgılara verilmesi, ikinci kemanlar için melodik çizgiler
oluşturma, ikiseslilik ilkeleri, tüm çalgılara doğru görevlerin verilmesi,
ritmik seslerin oluşturulması, pedal seslerin oluşturulması, armonik dokunun
kurgulanması, melodik gölgeleme ve kontrpuan ilkeleri şeklinde belirlenmiştir.
Ayrıca, her aşamanın bir önceki aşama ile oluşturabileceği ilişkilere ve süreç sonunda
tüm konuların bileşimlerine örnekler ile yer verilmiştir. Deneysel işlem
sonuçları karşılaştırıldığı zaman öğrencilerin orkestralama becerilerinde son
test lehine önemli derecede artış olduğu tespit edilmiştir.
Anahtar Kelimeler
Orkestralama,okul şarkıları,armoni,işbirlikli öğrenme,facebook
Kaynakça
- Albuz, Aytekin - Demirci, Barış, “1994 ve 2006 İlköğretim Müzik Dersi Öğretim Programlarının Karşılaştırmalı Kuramsal Analizi”, Türkiye’de Bugünden Yarına Müzik Eğitimi 9. Ulusal Müzik Eğitimi Sempozyumu, Marmara Üniversitesi Atatürk Eğitim Fakültesi, İstanbul, 2010.
- Acar, Ercan, Askeri Bando Orkestralama Tekniklerinin İncelenmesi ve Frederic Chopin’in 1’inci Piyano Konçertosunun 1’inci Bölümünün Askeri Bandoya Transkripsiyonu, Yüksek Lisans Tezi, Cumhuriyet Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Müzik Anabilim Dalı, Sivas, 2016.
- Aydınoğlu, Ortaç, Ravel’in Orkestrasyon Tekniği Üzerine Bir Analiz, Yüksek Lisans Tezi, İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Müzik Anasanat Dalı, İstanbul, 2010.
- Cangal, Nurhan, Armoni, Arkadaş Yayınevi, 3. Baskı, Ankara, 2005.
- Erkan, Çağrıhan, “Türk Müziğinde Uluslararası Sanat Müziğindeki Bir Besteleme Tekniğinin Kullanımı: Uyarlama” Ege Üniversitesi Devlet Türk Musikisi Konservatuvarı Dergisi, 2(2), İzmir, 2012, s. 99-105.
- Feridunoğlu, Lale, Müziğe Giden Yol, İnkılap Yayınları, 2. Baskı, İstanbul, 2004.
- Green, Samuel B, - Salkind, Neil, J, Using SPSS For Windows and Macintosh: Analyzing and Understanding 6 Edition, Pearson Education Inc, 1. Baskı, Kansas, 2007.
- Hindemith, Paul, Ses İşçiliği, Norgunk Yayıncılık, 1. Baskı, İstanbul, 2007.
- İlyasoğlu, Evin, Zaman İçinde Müzik, Yapı Kredi Yayınları, 1. Baskı, İstanbul, 1994.
- Karasar, Niyazi, Bilimsel Araştırma Yöntemi, Nobel Yayın Dağıtım, 1. Baskı, Ankara, 2004.