BİYOGRAFİ ARAŞTIRMALARINA KAYNAK OLARAK MUSAVVER MEDENİYET GAZETESİ VE TÜRK BASIN TARİHİNDEKİ YERİ
Öz
1831 yılında Takvîm-i Vekayi’nin
yayımlanmasıyla Osmanlı Devleti basın dünyasına adım attı. Pek çok konuda
yararı görülen yeni neşir türüne İstanbul’daki kalem ve sermaye sahipleri yakın
ilgi gösterdiler. Basın-yayın hayatına özel teşebbüsün katılması, gazete
sayısının artmasını ve buna paralel olarak çıkan yayınların muhteva yönünden
zenginleşmesini sağladı. Dahili-harici haberlerin ve çeşitli edebi yazıların
yanı sıra farklı çevrelere mensup önemli kişilerin hal tercümeleri de gazete
sütunlarını doldurmaya başladı. Çalışmanın konusunu oluşturan Musavver
Medeniyet Gazetesi ise hemen hemen tüm sayılarında verdiği hal tercümeleri ile
Osmanlılarda köklü bir geçmişe sahip olan biyografi telif geleneğinin matbuata taşınması
sürecinde önemli bir işlevi yerine getirdi. Eğribozlu Mehmet Arif Bey
tarafından çıkarılan bu gazetenin Osmanlı basınına, günümüz biyografi
araştırmalarına, basın fotoğrafçılığının gelişimine yaptığı katkıların bütüncül
bir yaklaşımla değerlendirilmesi bu makalenin amacını oluşturmaktadır.
Anahtar Kelimeler
Osmanlı Basını,Biyografi Yazımı,Musavver Medeniyet Gazetesi,Basın Fotoğrafçılığı
Kaynakça
- Başbakanlık Osmanlı Arşivi (BOA) (İ.HR.) İrade-i Hâriciye
- Gazete ve Mecmualar Ayine-i Vatan, Ceride-i Havadis, İstanbul, Mecmua-yı Ebuzziya, Medeniyet, Musavver Medeniyet, Ruznâme-i Cerîde-i Havâdis, Sadakat, Servet-i Fünûn, Şems, Tasvir-i Efkar, Tercüman-ı Ahval. Kaynak Eserler, Kitaplar ve Makaleler
- Kaynak Eserler, Kitaplar ve Makaleler Ahmed Lütfi Efendi, Vakanüvis Ahmed Lütfi Efendi Tarihi, (haz. Münir Aktepe), XI, Ankara 1989.
- Ahmed Rasim, Matbuat Tarihine Medhal İlk Büyük Muharrirlerden Şinasi, İstanbul 1927.
- Ahmet Cevdet Paşa, Tezakir (40. Tetimme), (haz. M. Cavid Baysun), Ankara 1986.
- Akyıldız, Ali, “Osmanlı Saltanat Veraseti Usulünü Değiştirme ve Sultan Abdülaziz’in Yusuf İzzeddin Efendi’yi Veliaht Yapma Çabaları”, Deutschtürkische Begegnungen/Alman Türk Tesadüfleri, Festschrift für Kemal Beydilli/Kemal Beydilli’ye Armağan, EB Verlag, Berlin 2013, s. 509-537.
- And, Metin, Osmanlı Tiyatrosu Kuruluşu-Gelişimi-Katkısı, Ankara 1999.
- Avcı, Casim, “Tabakat-İslam Tarihi”, Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi (DİA), XXXIX, Ankara 2010, s. 297-299.
- Birinci, Ali, “Teracim-i Ahvâl Araştırmalarında Arşiv Meseleleri”, Tarihin Hududunda Hatırat Kitapları, Matbuat Yasakları ve Arşiv Meseleleri, İstanbul 2012.
- Carr, Edward Hallet, Tarih Nedir?, İstanbul 2011.