BÜYÜK SELÇUKLULAR DÜNYASINDA YAS TUTMA ÂDETLERİ VE TAZİYE MERASİMLERİ
Öz
Ölüm olgusu, yaşayan her canlının
mutlaka karşılaştığı bir durumdur. İnsanlığın başlangıcından bu yana ölü
yakınları, ölüm karşısında farklı davranış biçimleri sergilemişlerdir. Bu
davranış biçimleri kuşkusuz Büyük Selçuklular döneminde de varlığını devam
ettirmiştir. Hangi statüde olursa olsun ölen herkes için taziye merasimleri
düzenlenirken, yas tutma âdetlerinde ise sosyal statüye uygun olarak farklı
davranışlar sergilenebilmektedir. Büyük Selçuklular’ın farklı etnik ve dînî
unsuru bir arada barındırmış olması bu farklılığın temel sebebi olarak göze
çarpmaktadır. Makalemizde Bütük Selçuklularda yas tutma âdetleri ve taziye
merasimleri hakkında örnekleriyle birlikte değerlendirmede bulunulacaktır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Ahmed b. Mahmûd: Selçuk-Nâme, haz. Erdoğan Merçil, İstanbul 1977.
- Ahmed Eflâkî: Menâkibü’l-‘Ârifîn, çev. T. Yazıcı, Ariflerin Menkıbeleri, İstanbul 1973.
- Bundârî: Zübdetü’n-nusra ve Nuhbetü’l-usra, çev. Kıvameddin Burslan, Irak ve Horasan Selçukluları Tarihi, TTKY, Ankara 1999.
- İbn Asâkir, Tebyînu kezibi’l-müfterî fimâ nusibe ile’l-İmâm Ebi’l-Hasan el-Eş‘arî, Beyrut 1984.
- İbn Hallikân: Vefeyâtü’l-a‘yân ve enbâu ebnai’z-zamân, İng. çev. Mac Guckin de Slane, Ibn Khallikan’s Biographical Dictionary, Paris t.y.
- İbn Kesîr, el-Bidâye ve’n-nihâye, çev. Mehmet Keskin, İstanbul 2000.
- İbnü’l-Cevzî: el-Muntazam fî tarihi’l-mülûk ve’l-ümem, çev. Ali Sevim, Makaleler, Ankara 2005.
- İbnü’l-Esîr: el-Kâmil fi’t-tarih, çev. Abdülkerim Özaydın, İstanbul 1987.
- Kafesoğlu, İbrahim: Sultan Melikşah Devrinde Büyük Selçuklu İmparatorluğu, İstanbul 1953.
- ________________: Türk Millî Kültürü, İstanbul 1993.