ARADİLLER ve ARADİLBİLİM

Başak Aray

doi:10.33207/trkede.628628

TR

ARADİLLER ve ARADİLBİLİM

Öz

Uluslararası iletişim için tasarlanmış planlı diller, 19. yüzyılın sonundan beri pek çok dilbilimciyi meşgul etmiştir. Bu yazımızda, söz konusu dillerin incelemesini ve planlamasını konu edinen interlinguistik (aradilbilim) dalını tanıtıyoruz. Dilbilim içerisinde planlı dillerin statüsü aradilbilim literatürünün en önemli isimleri üzerinden tartışılacak, bu alanın kısa bir tarihçesi ile güncel panoraması sunulacaktır. Güncel aradilbilim çalışmalarının ışığında planlı diller, uluslararası örgütlerde adil iletişim sağlamak ve küresel dil hegemonyasını zayıflatmak için üzerinde durulmaya değer bir seçenek olarak belirmektedir.

Anahtar Kelimeler

interlinguistik,aradilbilim,aradil,uluslararası yardımcı dil,planlı dil,esperanto,esperantoloji,dil felsefesi

Kaynakça

Alcalde, Javier, “Linguistic Justice: An Interdisciplinary Overview of the Literature.” A’dam Multiling Working Paper #3. Web. 1 Temmuz 2015.
Barandovská-Frank, Vera, Interlingvistiko. Enkonduko en la Sciencon pri Planlingvoj. Proveldono, Universitato Mickiewicz, Poznan, 2017.
Baudoin de Courtenay, Jan, “Ob Iskusstvennom Jazyke”, Esperanto, C. 3-4, 1905, 26-30.
Blanke, Detlev, “How Not to Reinvent the Wheel… The Essential Scholarly Literature in Interlinguistics and Esperantology,” Interdisciplinary Description of Complex Systems, C. 13, S. 2, 2015, s. 200-215.
Bodmer, Frederick, The Loom of Language, Allen & Unwin, Londra, 1944.
Bormann, Artur, “Grundzüge der Interlinguistik,“ in Haupenthal 1976, s. 278-296.
Brugmann, Karl ve Leskien, August, Zur Kritik der Künstlischen Weltsprachen, Trübner, Strazburg, 1907.
Couturat, Louis, « Sur la Structure Logique du Langage, » Revue de Métaphysique et de Morale, C. 20, S. 1, 1912, s. 1-24.
Couturat, Louis ve Léau, Léopold, Histoire de la Langue Universelle, Hachette, Coulommiers, 1903.
Duličenko, Aleksandr Dimitrieviç, „Interlingvistika“. In Duličenko A. D. (ed.), Aktual'nye Problemy Sovremennoj Interlingvistiki, Interlinguistica Tartuensis 1. Tartu Riikliku Ülikooli toimetised // Uienye zapiski Tartuskogo gosudarstvennogo universiteta // Acta et commentationes Universitatis Tartuensis 613, Tartu, 1982, s. 68-93.

Eco, Umberto, Avrupa Kültüründe Kusursuz Dil Arayışı, çev. Kemal Atakay, Literatür, İstanbul, 2004.
Falk, Julia, “Words without Grammar: Linguists and the International Auxiliary Language Movement in the United States”, Language & Communication, C. 15, S. 3, 1995, s. 241-259.
Fettes, Mark, “The Geostrategies of Interlingualism” in J. Maurais ve M. A. Morris (eds.), Languages in a Globalising World, Cambridge University Press, Cambridge, 2003, s. 37-45.
Fiedler, Sabine, “Approaches to Fair Linguistic Communication,” European Journal of Language Policy, C. 2, S. 1, 2010, s. 1-22.
Fiedler, Sabine, “The Topic of Planned Languages (Esperanto) in the Current Specialist Literature,” Language Problems and Language Planning, C. 39, S.1, 2015, s. 84-104.
Forster, Peter, The Esperanto Movement, Mouton de Gruyter, Lahey/New York, 1982.
Gledhill, Christopher, The Grammar of Esperanto. A Corpus-based Description, Lincom Europa, Münih, 1998.
Gode, Alexander, Interlingua-English: A Dictionary of the International Language, Storm, New York, 1951.
Gode, Alexander ve Blair, Hugh E., Interlingua: A Grammar of the International Language, Storm, New York,1951.
Grin, François, L’Enseignement des Langues Etrangères comme Politique Publique. La Documentation Française. Web. Ekim 2005. https://www.ladocumentationfrancaise.fr/rapports-publics/054000678/
Guérard, Albert L., A Short History of the International Language Movement, Boni & Liveright, New York, 1921.
Haugen, Einar, “Planning for a Standard Language in Norway”, Anthropological Linguistics, C. 1, S. 3, 1959, s. 8-21.
Haupenthal, Reinhard (ed.), Plansprachen. Beiträge zur Interlinguistik, Wiss. Buchgesellschaft, Darmstadt, 1976.
Janton, Pierre, Esperanto: Language, Literature, and Community, State University of New York Press, Albany, 1993.
Jespersen, Otto, Language: Its Nature, Development and Origin, Henry Holt & Co, New York, 1922.
Jespersen, Otto, An International Language, Allen & Unwin, Londra, 1928.
Jespersen, Otto, “Nature and Art in Language”. In Jespersen 1960/2010, s. 387-399.
Jespersen, Otto, “A New Science : Interlinguistics”. In Jespersen 2010, s. 422-429.
Jespersen, Otto, Selected Writings of Otto Jespersen, Routledge, New York, 2010.
Kalocsay, Kalman ve Waringhien, Gaston, Plena Analiza Gramatiko de Esperanto. 5. düzeltilmiş baskı. Universala Esperanto-Asocio, Rotterdam, 1985.
Kimura, Goro Christoph, “Esperanto and Minority Languages,” Language Problems and Language Planning, C. 36, S. 2, 2012, s. 168-181.
Kuznecov, Sergej N., “Interlinguistics: A Branch of Applied Linguistics?” In Schubert 1989, s. 89-98.
Libert, Alan, “Artificial Languages”, Oxford Research Encyclopaedia of Linguistics, 2018. DOI: 10.1093/acrefore/9780199384655.013.11
Manders, Wilhelmus Johannes Arnoldus, Interlingvistiko kaj Esperantologio, Muusses, Purmered, 1950.
Martinet, André, « La Linguistique et les Langues Artificielles », Word, C. 2, S. 1, 1946, s. 37-47.
Martinet, André, « The Proof of the Pudding.” In Schubert 1989, s. 3-5.
Meysmans, Jules, « Une Science Nouvelle », Lingua Internationale, C. 1, S. 8, 1911-1912, s. 14-16.
Moret, Sébastien, « D’un Vice Caché vers une Nouvelle Conception de la Langue : Les Langues Artificielles et la Linguistique, » Cahiers Ferdinand de Saussure, C. 57 2004, s. 7-21.
Peano, Guiseppe, “De Latino sine Flexione”, Rivista di matematica, C. 8, S. 3, 1903, s. 74-83.
Pereltsvaig, Asya, “Esperanto Linguistics: State of the Art,” Language Problems and Language Planning, C. 41, S. 2, 2017, s. 168-191.
Phillipson, Robert, English-Only Europe. Challenging language policy, Routledge, Londra, 2003.
Piron, Claude, “Choosing an Official Language”, U. Ammon, N. Dittmar, K. Mattheier ve P. Trudgill (Eds.), Sociolinguistics / Soziolinguistik: An international handbook of the science of language and society / Ein internationales Handbuch zur Wissenschaft von Sprache und Gesellschaft. Vol. 3, De Gruyter, Berlin/New York, 2006, s. 2484–2493.
Reagan, Timothy G., Language Matters: Reflections on Educational Linguistics, Information Age Publishing, Charlotte, NC, 2009.
Roehr-Brackin, Karen ve Tellier, Angela, “Esperanto as a Tool in Classroom Foreign Language Learning in England,” Language Problems and Language Planning, C. 42, S. 1, 2018, s. 89-111.
Saussure, René de, La Construction Logique des Mots en Esperanto, Universala Esperanta Librejo, Cenevre, 1910.
Schubert, Klaus, “Interlinguistics – its aims, its achievements, and its place in language science” in Schubert 1989, s. 7-44.
Schubert, Klaus (ed), Interlinguistics: Aspects of the Science of Planned Languages, De Gruyter, Berlin/New York, 1989.
Selinker, Larry, “Interlanguage”, IRAL - International Review of Applied Linguistics in Language Teaching, C. 10, S. 3, 1972, c. 209-231.
Spiridovic, Efim, Jazykoznanie i Mezdunarodnyj Jazyk, Izdanie CK Sojuza Esperantistov Sovetskich Respublik, Moskova, 1931.
Szilágyi, Denes, « Versus Interlinguistica », Schola et Vita, C. 6, 1931, s. 97-120.
Tauli, Valter, Introduction to a Theory of Language Planning, Almqvist & Wiksell, Uppsala, 1968.
Tauli, Valter, “The Theory of Language Planning.” In Joshua A. Fishman (ed.), Advances in Language Planning, Mouton & Co, Lahey, 1974, s. 49-67.
Tonkin, Humphrey (ed.), Esperanto, Interlinguistics, and Planned Languages, University Press of America, Maryland & Oxford, 1997.
Verloren von Themaat, Wilhelm A., « Pri la Kaŭzoj de la Malkonsentoj en la Interlingvistiko ». In Ryszard Rokicki (ed.), 12-a Scienca Interlingvistika Simpozio (Varsovio 1984), Akademickie Centrum Interlingwistyczne, Varşova, 1985, s. 19-27.
Wandruszka, Mario, Linguistik: Wissenschaft von den Menschlichen Sprachen, Salzburger Universitätsreden 49, Salzburg/Münih, 1972.
Wennergren, Bertilo, Plena Manlibro de Esperanta Gramatiko. Esperanto-Ligo por Norda Ameriko, El Cerrito, 2005.
Wells, John, Lingvistikaj Aspektoj de Esperanto, Universala Esperanto-Asocio, Rotterdam, 1978.
Wright, Sue, Community and Communication: The Role of Language in Nation State Building and European Integration, Multilingual Matters, Clevedon, 2000.
Wüster, Eugen, Internationale Sprachnormung in der Technik, besonders in der Elektrotechnik, VDI-Verlag, Berlin, 1931.
Wüster, Eugen, “La Terminoj ‘esperantologio’ kaj ‘interlingvistiko’”, Esperantologio, C. 1, 1955, s. 209-214.
Wüster, Eugen, Esperantologiaj Studoj, TK/ Stafeto, Antwerpen, 1978.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Başak Aray ^*
0000-0002-6609-7170
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

17 Şubat 2020

Gönderilme Tarihi

2 Ekim 2019

Kabul Tarihi

4 Şubat 2020

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2020 Cilt: 10 Sayı: 19

DOI

https://doi.org/10.33207/trkede.628628

IZ

https://izlik.org/JA85RP57YZ

APA

Aray, B. (2020). ARADİLLER ve ARADİLBİLİM. Trakya Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi, 10(19), 127-146. https://doi.org/10.33207/trkede.628628

Cited By

Mantıku’t–Tayr’ın Türkçe Yeniden Yazımları Üzerine Eleştirel-Analitik Bir İnceleme

Çeviribilim ve Uygulamaları Dergisi

https://doi.org/10.37599/ceviri.1664032

ARADİLLER ve ARADİLBİLİM

Abstract

ARADİLLER ve ARADİLBİLİM

Öz

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Ayrıntılar

Birincil Dil

Konular

Bölüm

Yazarlar

Yayımlanma Tarihi

Gönderilme Tarihi

Kabul Tarihi

Yayımlandığı Sayı

DOI

IZ

Kaynak Göster

Cited By

Mantıku’t–Tayr’ın Türkçe Yeniden Yazımları Üzerine Eleştirel-Analitik Bir İnceleme