Araştırma Makalesi

Margaret Atwood’un Penelope Romanında Mit-Yıkımı ve Dişil Dil

Cilt: 10 Sayı: 20 14 Temmuz 2020
Özlem Özen *, Sevilay Yavuz Çeşmeci *
PDF İndir
TR EN

Margaret Atwood’un Penelope Romanında Mit-Yıkımı ve Dişil Dil

Öz

1970’li yıllarda İkinci Dalga Fransız Feminizminin önde gelen isimleri Hélène Cixous, Luce Irigaray ve Julia Kristeva dil çözümlemesi, dişil dil ve dişil yazı yöntemleriyle fallus merkezli batı düşüncesini yapısöküme uğratmışlardır. Bu düşünürler, felsefi ve edebi metinlerde dişil seslerin ikinci plana atılmasını eleştirmek için dişil yazı ve dişil eleştiri pratiğini harekete geçirmişlerdir. Bu çalışmada, Margaret Atwood’un Odysseia Destanı’ndan yola çıkarak yeniden yazdığı Penelope mitinin Jacques Derrida’nın da fikirlerinden yararlanılarak dişil yazı okuması yapılacaktır. Derrida, fallus’un aşkın gösterilen olmasına ve dil hâkimiyetine différance (ayıram) ve deconstruction (yapısöküm) kavramları ile karşı çıkar. Geliştirdiği bu stratejilerle, ilkini ikincisi üzerinde üstün kılarak kendi “öteki”sini yaratmaya iten ikili karşıtlıkların yapısını bozarak, bu karşıtlıkların kaynağı olan “sözmerkezcilik” ve “fallus-merkezciliği” düşüncelerini kökten sarsmaya girişir. Bu doğrultuda, “öteki”nin dışlanmasına izin vermeyecek yeni bir dil yaratmayı hedefleyen Derrida, aynı zamanda kadının “özne” konumuna getirilmesiyle ilgili fikirleriyle de feminist kuram ve metodolojiyi beslemiştir. Post-yapısalcı feministler de Derrida ile benzer sorunsal üzerinde dururlar.
Hélène Cixous eril dil ile kuşatılmış batı felsefesini yerinden oynatacak bir dişil yazı pratiği geliştirmiştir. Bu yazı pratiği, erkek ve dişi karşıtlıklarının dil tarafından nasıl üretildiğini, kadının olumsuz ya da tamamlayıcı bir terim haline nasıl geldiğini sorgulamayı amaçlar. Cixous, kadınların, erkeklerin hegemonik sözcüklerle kurdukları dünyanın dışına çıkmak için kendilerini yazma mücadelesi vermelerini ister. Kadın, eril söylemin ötesine geçebilmek için kendi vücudunu ve cinselliğini anlatmalıdır. Çalışmanın amacı, Penelope romanını kadın/erkek, ben/öteki gibi ikili karşıtlıklar, cinsiyet meseleleri ve dişil yazı üzerinden yapısöküm okumasıyla incelemektir. Derrida’nın düşünceleriyle ortaya çıkan ve feminist düşünürler ile değişen ve dönüşen dişil yazının Atwood tarafından nasıl kusursuzca mit yıkımında kullanıldığının cevabı aranacaktır.

Anahtar Kelimeler

Anahtar Kelimeler: Hélène Cixous, Margaret Atwood, Penelope, Yapısöküm, Dişil Yazı

Kaynakça

  1. Akgün, Buket, “The Penelopiad: Dislodging the Myth of Penelope as the Archetype of Faithful and Patient Wife”. 4th International IDEA “Studies in English” Conference Proceedings, Celal Bayar University, Manisa 2010, s. 36-42.
  2. Akgün, Buket, “Spinning a Thread of One’s Own from Homer to Atwood”, Brill’s Companion to Prequels, Sequels, and Retellings of Classical Epic, Ed. Robert Simms, Brill, Leiden; Boston, 2018, s. 206-223.
  3. Atwood, Margaret, The Penelopiad, Canongate Books, Edinburg, London, 2005.
  4. Atwood, Margaret, Penelope, Çev. Dilek Şendil, Alfa Yayınları, İstanbul, 2017.
  5. Barthes, Roland, The Pleasure of the Text, Çev. Richard Miller, Hill and Wang, New York, 1975.
  6. Cixous, Hélène, “The Laugh of the Medusa”. Signs, C. I, S. 4, 1976, s. 875-893.
  7. Cixous, Hélène, “Medusa’nın Kahkahası”, Çev. Senem Timuroğlu Bozkurt, Yeniyazı, S. 11, 2011, s. 151-153.
  8. Derrida, Jacques, Gramatoloji, Çev. İ. Birkan, Bilgesu Yayıncılık, İstanbul, 2014.
  9. Grosz, Elizabeth, Sexual Subversions: Three French Feminists, Allen & Unwin, Sydney, 1989.
  10. Humm, Maggie, Feminist Edebiyat Eleştirisi, Düz. G. Bakay, Say Yayınları, İstanbul, 2002.

Kaynak Göster

APA
Özen, Ö., & Yavuz Çeşmeci, S. (2020). Margaret Atwood’un Penelope Romanında Mit-Yıkımı ve Dişil Dil. Trakya Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi, 10(20), 23-43. https://doi.org/10.33207/trkede.638370
AMA
1.Özen Ö, Yavuz Çeşmeci S. Margaret Atwood’un Penelope Romanında Mit-Yıkımı ve Dişil Dil. TÜEFD. 2020;10(20):23-43. doi:10.33207/trkede.638370
Chicago
Özen, Özlem, ve Sevilay Yavuz Çeşmeci. 2020. “Margaret Atwood’un Penelope Romanında Mit-Yıkımı ve Dişil Dil”. Trakya Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi 10 (20): 23-43. https://doi.org/10.33207/trkede.638370.
EndNote
Özen Ö, Yavuz Çeşmeci S (01 Temmuz 2020) Margaret Atwood’un Penelope Romanında Mit-Yıkımı ve Dişil Dil. Trakya Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi 10 20 23–43.
IEEE
[1]Ö. Özen ve S. Yavuz Çeşmeci, “Margaret Atwood’un Penelope Romanında Mit-Yıkımı ve Dişil Dil”, TÜEFD, c. 10, sy 20, ss. 23–43, Tem. 2020, doi: 10.33207/trkede.638370.
ISNAD
Özen, Özlem - Yavuz Çeşmeci, Sevilay. “Margaret Atwood’un Penelope Romanında Mit-Yıkımı ve Dişil Dil”. Trakya Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi 10/20 (01 Temmuz 2020): 23-43. https://doi.org/10.33207/trkede.638370.
JAMA
1.Özen Ö, Yavuz Çeşmeci S. Margaret Atwood’un Penelope Romanında Mit-Yıkımı ve Dişil Dil. TÜEFD. 2020;10:23–43.
MLA
Özen, Özlem, ve Sevilay Yavuz Çeşmeci. “Margaret Atwood’un Penelope Romanında Mit-Yıkımı ve Dişil Dil”. Trakya Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi, c. 10, sy 20, Temmuz 2020, ss. 23-43, doi:10.33207/trkede.638370.
Vancouver
1.Özlem Özen, Sevilay Yavuz Çeşmeci. Margaret Atwood’un Penelope Romanında Mit-Yıkımı ve Dişil Dil. TÜEFD. 01 Temmuz 2020;10(20):23-4. doi:10.33207/trkede.638370