Tefekkürden Tahkiyeye: Necmettin Hacıeminoğlu’nun Hikâyelerinde Aydın Yabancılaşması

Knowledge is an important phenomenon that shapes the dimensions of human existence. The emergence of human’s perception of selfhood also occurs thanks to knowledge. Thus, those who recognise and know themselves also determineessays their position in relation to others. In addition to his academic works, Prof. Dr. Necmettin Hacıeminoğlu, who contributed competent works to the science of Turkishness, expressed many of his opinions on many subjects concerning Turkish intellectuals. In his essays, which make his worldview visible, he emphasised humans’ possession of selfhood knowledge. Beside his academic and intellectual works, he also produced short stories. Thus, he gravitated from contemplation to narration. Hacıeminoğlu brought all his stories together in his book titled Yeni Bir Dünya (“A New World”). The most distinct attitude in these stories is his advocacy of the idea of Turkish nationalism. Among the themes encountered in the stories, criticism on intellectuals and their alienation is significant. Attaching importance to the intellectual-nation relationship, Hacıeminoğlu critically addresses examples where Turkish intellectuals are alienated from their own nation in his stories of Yeni Bir Dünya and Sefir Bey (“Mr. Ambassador”). The fact that Turkish diplomats, delegates or ambassadors, who are supposed to reflect Turkish identity to others, do not favour Turkish nation’s lifestyles concretises estrangement based on cultural identity. In this context, Hacıeminoğlu describes and defends the ideal intellectual identity in his stories. The present study will discuss the theme of alienation of intellectuals described in Turkologist Prof. Dr. Necmettin Hacıeminoğlu’s stories Yeni Bir Dünya and Sefir Bey with a perspective based on work and personality.

Bilgi, insanın varoluş boyutlarını şekillendiren önemli bir olgudur. İnsanın kendilik algısının ortaya çıkması da bilgi maharetiyle gerçekleşir. Böylece kendini tanıyan ve bilen insan, öteki karşısındaki konumlanışını da belirler. Türklük biliminde yetkin çalışmalar veren Prof. Dr. Necmettin Hacıeminoğlu, akademik çalışmalarının yanı sıra Türk aydınını ilgilendiren birçok konu üzerinde fikirlerini de ortaya koyar. O, dünya görüşünü görünür kılan fikir yazılarında insanın kendilik bilgisine sahip olmasına vurgu yapar. Hacıeminoğlu, akademik ve fikrî çalışmalarının yanı sıra hikâye metinleri de kaleme alır. Böylece tefekkürden tahkiyeye uzanan bir yola girer. Hacıeminoğlu, bütün hikâyelerini Yeni Bir Dünya başlıklı kitabında toplar. Bu hikâyelerdeki en belirgin tavır, Türk milliyetçiliği fikrinin savunusudur. Hikâyelerde karşımıza çıkan izlekler arasında aydın eleştirisi ve aydın yabancılaşması da önem arz eder. Aydın-millet ilişkisine önem veren Hacıeminoğlu, Yeni Bir Dünya ve Sefir Bey hikâyelerinde; Türk aydının kendi milletine yabancılaşma görünümlerini eleştirel bir bakışla işler. Ötekinin nezdinde Türk kimliğini yansıtması gereken diplomat, konosolos / elçi / sefir unvanlarına sahip kişilerin Türk kültürüne ve Türk milletinin yaşam biçimlerine hoş bakmamaları, kültürel kimlik odaklı yabancılaşmayı somut kılar. Bunlara mukabil ülküleştirilen aydın kimliğini de hikâyeler düzleminde var ederek, olması gerekeni de inşa eder. Bu çalışmada Türkolog Prof. Dr. Necmettin Hacıeminoğlu’nun Yeni Bir Dünya ve Sefir Bey adlı iki hikâyesinde karşımıza çıkan aydın yabancılaşması izleği, eser-şahsiyet bağlamlı bakış açışı ile ele alınacaktır.