1416 Sayılı Kanun Kapsamında Mecburi Hizmet ve Meşru Beklenti

Öz

Bu makale, 1929'da yürürlüğe giren "1416 sayılı Ecnebi Memleketlere Gönderilecek Talebe Hakkında Kanun" ve bu kanunun mecburi hizmet ve meşru beklenti ilkesiyle ilişkisini inceler. Kanun, yurtdışına gönderilecek öğrencilerin seçimi, eğitimleri ve mecburi hizmet yükümlülükleri ile ilgili usulleri belirler. Mecburi hizmet, burs veren Milli Eğitim Bakanlığı'nın yanı sıra başka kurumlar için de çalışmayı kapsamaktadır. Makalede "meşru beklenti" ilkesi de ele alınmaktadır. Bu ilke, bireylerin kamu otoritesinin taahhütleri veya uzun süreli uygulamalarına dayanarak kazanılan haklara ulaşma umudunu ifade eder. Ancak, her beklenti meşru sayılmaz ve hukuksal koruma belirli koşullara bağlıdır. Son olarak, makale mecburi hizmet ve meşru beklenti ilkesiyle ilgili hukuki sorunları ve mahkeme kararlarını detaylıca incelemekte, özellikle yurt dışı eğitim gören ve mecburi hizmet yükümlülüğü bulunan bireylerin durumlarını ve meşru beklenti ilkesiyle olan ilişkisini tartışmaktadır. Mahkeme kararları, öğrencilerin atama süreçlerini ve bu süreçlerin meşru beklenti ilkesiyle etkileşimini gözler önüne sererken, bu durumların eleştirel bir bakış açısıyla değerlendirilmesi sunulmaktadır.

Anahtar Kelimeler

• meşru beklenti ilkesi
• Mecburi hizmet yükümlülükleri
• 1416 sayılı kanun
• İdarenin yerleşik uygulaması
• İdarenin tahhüdü

Obligatory Service and Legitimate Expectation Under the Scope of Statute No. 1416

Öz

This article critically examines the "Law No. 1416 on Sending Students to Foreign Countries," which came into effect in 1929, and its relationship with the principles of mandatory service and legitimate expectation. The law specifies the procedures for selecting students for overseas education, their academic training, and the obligations of compulsory service. The scope of mandatory service extends beyond the Ministry of National Education, the provider of scholarships, to include service in other institutions as well. Additionally, the article delves into the principle of "legitimate expectation." This principle articulates the hopes of individuals to achieve rights based on the commitments or long-standing practices of public authorities. However, it is emphasized that not every expectation is deemed legitimate, and legal protection is contingent upon certain conditions. In its concluding sections, the article offers a comprehensive analysis of the legal issues and judicial decisions related to mandatory service and the principle of legitimate expectation. It specifically discusses the predicaments of individuals who have pursued education abroad and are subject to mandatory service obligations, exploring their relationship with the principle of legitimate expectation. Judicial rulings are scrutinized to reveal the intricacies of the students' appointment processes and their interplay with the principle of legitimate expectation, presenting a critical evaluation of these circumstances.

Anahtar Kelimeler

• Mandatory Service Obligations
• Principle of Legitimate Expectation
• Law No:1416
• Established Practices of Administrations
• Promises of the administration

Kaynakça

1. A.E. 153 Sayılı Tüzük Resmi Gazete, No 50, Ek III, 09.03.2012.
2. Altındağ H, ‘Yürürlükte Olan Yasalara ve İdari Düzenleyici İşlemlere Güvenden Kaynaklanan Haklı Beklenti Kavramı ve Korunması’ (Yüksek Lisans Tezi, İstanbul Üniversitesi 2010)
3. Anayasa Mahkemesi, E.2021/14, K.2023/173.
4. Anayasa Mahkemesi, T. 26.02.2015, Başvuru No: 2013/2264.
5. Anayasa Mahkemesi, T. 30.03.2011, E. 2008/56, K. 2011/58.
6. Anayasa Mahkemesi, T. 30.03.2011, E. 2008/72, K. 2011/59.
7. Anayasa Mahkemesi, T. 31.01.2013, E. 2011/45, K. 2013/24.
8. Anayasa Mahkemesi, T. 31.10.2008, E. 2008/34, K. 2008/153.

9. Chromeextension://efaidnbmnnnibpcajpcglclefindmkaj/https://yyegm.meb.gov.tr/meb_iys_dosyalar/2023_12/15094203_2023ylsybasvuruvetercihkilavuzu.pdf erişim tarihi 1 Ocak 2024
10. Craig P, EU Administrative Law (3rd edition, Oxford University Press 2018).
11. Çakır HM, 'Sağlık Hizmetlerinin Özel Hukuk Kişileri Tarafından Yürütülmesi' (On İki Levha Yayıncılık 2015).
12. Dalkılıç EE, Avrupa ve Türk İdare Hukukunda Hukuki Güvenlik ve Meşru Beklentilerin Korunması İlkesi'(Turhan Kitabevi 2016).
13. Danıştay 10. Dairesi, E: 2003/4745, K: 2005/2591.
14. Danıştay 10. Dairesi, T. 14.06.2011, E. 2007/5427, K. 2011/2289.
15. Danıştay 11. Dairesi, E: 2008/5396, K: 2010/9432.
16. Danıştay 15. Dairesi, T. 29.04.2014, E. 2013/7523, K. 2014/3197.
17. Danıştay 5. Dairesi, T. 14.03.2006, E. 2003/3647, K. 2006/1140.
18. Danıştay 8. Daire, Esas No: 2018/4280, Karar No: 2022/147.
19. Danıştay 8. Dairesi, 2019/5577, 2022/3667.
20. Danıştay 8. Dairesi E: 2020/4469, K: 2021/3566,01.07.2021
21. Danıştay İdari Dava Daireleri Genel Kurulu, E. 2022/2695, K. 2022/3441,30.11.2022.
22. Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu, Esas No: 2023/16, Karar No: 2023/13, 12.04.2023.
23. Devlet Memurları Kanunu, Kanun No 657 (1965).
24. Doru SR, 'Türk Hukukunda Yargı Kararları Işığında Mecburi Hizmet Yükümlülüğü' (Doktora Tezi, İstanbul Üniversitesi 2012).
25. Ecnebi Memleketlere Gönderilecek Talebe Hakkında Kanun, Kanun No 1416 (1929).
26. Elofsson M, 'Recovery of Illegal State Aid from a Beneficiary's View-The Exception of Legitimate Expectations, the (Mal)Functioning Air Bag of the State Aid Policy?' (Master Thesis, University of Gothenburg 2010).
27. Gişi Selçuk, Haklı Beklentilerin Korunması İlkesi (On İki Levha Yayıncılık 2017).
28. Gül İ, 'Danıştay Kararlarında "Kamu Yararı" Kavramı' (2014) 2 Ankara Barosu Dergisi 533-552.
29. https://dictionary.cambridge.org/dictionary/english/legitimate erişim tarihi 1 Ocak 2024
30. https://sozluk.gov.tr/ erişim tarihi 1 Ocak 2024
31. https://www.collinsdictionary.com/dictionary/french-english/l%C3%A9gitime erişim tarihi 1 Ocak 2024
32. https://www.oed.com/search/dictionary/?scope=Entries&q=legitimate 1 Ocak 2024
33. Muğla Üniversitesi Personel Daire Başkanlığı, '1416 Sayılı Kanun Uyarınca MEB Hesabına Üniversitemiz ve Diğer Üniversiteler Adına Giden Öğrencilerin Atanması' https://personel.mu.edu.tr/Newfiles/16/Content/1416%20say%C4%B1l%C4%B1%20Kanun%20Uyar%C4%B1nca%20MEB%20Hesab%C4%B1na%20%C3%9Cniversitemiz%20ve%20Di%C4%9Fer%20%C3%9Cniversiteler%20Ad%C4%B1na%20Giden%20%C3%96%C4%9Frencilerin%20Atanmas%C4%B1.pdf erişim tarihi 1 Ocak 2024.
34. Oğurlu Y, İdare Hukukunda Kazanılmış Haklara Saygı ve Haklı Beklentiler Sorunu (Seçkin Yayıncılık 2003).
35. Quinot G, 'Substantive Legitimate Expectations in South African and European Administrative Law' (2004) 5 German Law Journal 1 65-85.
36. Sayıştay Denetim Yönetmeliği, Sayı: 28145, Kabul Tarihi: 17 Aralık 2011.
37. Selman Sacit Boz, 'İdare Hukukunda Haklı Beklentinin Korunması' (Seçkin Yayıncılık 2017).
38. Şimşek S, 'Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi Kapsamında Mülkiyet Hakkının Kapsamı Açısından Mevcut Mülk ve Meşru Beklenti Kavramları' (2015) 53 Adalet Dergisi.
39. Thomas R, 'Principles of Legitimate Expectations and Proportionality' (PhD Thesis, University of Nottingham 1998).
40. Türk Öğrencilerin Yabancı Ülkelerde Öğrenimleri Hakkında Yönetmelik, Sayı: 31055, Kabul Tarihi: 1 Mart 2020.
41. Yasin M, 'Örf ve Adet Kuralları ile İdari Teamüllerin İdare Hukukundaki Yeri' (2012) 15 İdare Hukuku ve İlimleri Dergisi 2 29-44.
42. Yılmaz E, 'Hukuk Sözlüğü' (10.bs, Yetkin 2011).
43. Yükseköğretim Kanunu, Kanun No 2547, Kabul Tarihi: 4 Kasım 1981 RG (6.11.1981/ 17506)
44. 1416 Sayılı Kanun ve Buna Bağlı Yönetmelik Uyarınca Yurt Dışında Lisans ve Lisansüstü Öğrenim Gören Öğrencilere Yapılacak Ödemeler Hakkında Tebliğ.