Veteran Tenisçilerde Egzersiz Bağımlılığı Düzeyleri: Seçilmiş Demografik Faktörlerin Rolü

Yıl 2026, Cilt: 9 Sayı: 1 , 14 - 22 , 31.03.2026

Şükran İribalcı , Serkan Revan , Abdullah Yılmaz

https://doi.org/10.46385/tsbd.1886562

https://izlik.org/JA22XT68RH

Öz

Bu araştırmanın amacı, veteran tenis oyuncularının egzersiz bağımlılıklarının bazı demografik değişkenlere göre farklılaşıp farklılaşmadığını incelemektir. Araştırmaya aktif olarak turnuvalara katılan, 30-72 yaş aralığında (yaş ortalaması 43,4±9,9), 163 erkek ve 129 kadın olmak üzere toplam 292 veteran tenisçi katılmıştır. Araştırmada katılımcıların demografik bilgilerini elde etmek amacıyla kişisel bilgi formu ve Egzersiz Bağımlılığı Ölçeği kullanılmıştır. IBM SPSS 22 paket programı kullanılarak yapılan raporlama analizi, kategorik ölçümlerin sayısal olarak işlenmesini içermektedir. Kolmogorov-Smirnov testi ile Skewness ve Kurtosis testi uygulanarak, araştırma verilerinin normal dağılım göstermediği doğrulanmıştır. Normal dağılıma uymayan verilerin analizinde non-parametrik testler tercih edilmiştir. Sayısal ölçümler arasındaki karşılaştırmada, Mann-Whitney U testi ikili gruplar için kullanılmış, çoklu grup karşılaştırmalarında ise Kruskall Wallis testi tercih edilmiştir. Çoklu gruplar arasındaki farklılıkların ölçümü için Games-Howell testinden yararlanılmıştır. Yapılan analizler sonucunda, araştırmaya katılan veteran tenisçilerin egzersiz bağımlılığı ölçeği madde istatistiğine göre ortalama puanları 64,9 olup, bu değer “bağımlı grup” kategorisinde yer almaktadır. Ayrıca, veteran tenisçilerin egzersiz bağımlılığı düzeyleri ile cinsiyet, medeni durum, meslek durumu ve algılanan gelir düzeyleri arasında istatistiksel olarak anlamlı fark tespit edilmezken (p>0,05), eğitim durumu arasında istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmıştır (p<0,05). Lisans mezunu olan veteran tenisçilerin egzersiz bağımlılık düzeyleri, yüksek lisans/doktora mezunu veteran tenisçilere göre daha yüksek bulunmuştur. Sonuç olarak, bu çalışmaya katılan veteran tenisçilerin bağımlı grupta yer aldığı ve egzersiz bağımlılığı düzeylerinin bakılan demografik değişkenlerden sadece eğitim durumundan etkilendiği, lisans mezunu veteran tenisçilerin egzersiz bağımlılığı puanlarının, yüksek lisans ve doktora mezunlarına kıyasla daha yüksek olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Anahtar Kelimeler

Demografik değişkenler , Egzersiz Bağımlılığı , Tenis , Veteran Tenisçiler

Exercise Addiction Levels in Veteran Tennis Players: The Role of Selected Demographic Factors

https://izlik.org/JA22XT68RH

Öz

The aim of this study was to examine whether exercise addiction levels among veteran tennis players differ according to selected demographic variables. A total of 292 veteran tennis players (163 males and 129 females), actively participating in tournaments and aged between 30 and 72 years (mean age: 43.4 ± 9.9), were included in the study. Data were collected using a Personal Information Form and the Exercise Addiction Scale. Since the data did not meet the assumption of normal distribution, non-parametric statistical tests were employed. The Mann–Whitney U test was used for pairwise comparisons, while the Kruskal–Wallis test was applied for multiple group comparisons. The findings indicated that the participants’ mean exercise addiction score was 64.9, placing them in the “addicted group” category. No statistically significant differences were found between exercise addiction levels and gender, marital status, occupational status, or perceived income level (p>0.05). However, a significant difference was observed with respect to educational level (p<0.05). Specifically, veteran tennis players holding a bachelor’s degree demonstrated higher exercise addiction scores compared to those with master’s or doctoral degrees. In conclusion, this study found that veteran tennis players participating in the study were in the dependent group, and their exercise addiction levels were affected only by educational status among the demographic variables examined; veteran tennis players with bachelor's degrees had higher exercise addiction scores compared to those with master's and doctoral degrees.

Anahtar Kelimeler

Tennis , Veteran Tennis Players , Exercise Addiction , Demographic variables

Kaynakça

• Adams, J.M. (2009). Understanding exercise dependence. Contemporary Psychotherapy, 39, 231-240.
• Apaydın, M.B., ve Sitti, S. (2022). Covid-19 salgını döneminde spor ve sosyal yaşam merkezi üyelerinin egzersiz bağımlılığının araştırılması. Sportif Bakış: Spor ve Eğitim Bilimleri Dergisi, 9(3), 313–322.
• Batu, B., ve Aydın, A.D. (2020). Elit yüzme sporcularının egzersiz bağımlılığı düzeylerinin incelenmesi. Gaziantep Üniversitesi Spor Bilimleri Dergisi, 5(4), 399-412.
• Bueno-Antequera, J., Mayolas-Pi, C., Reverter-Masià, J., López-Laval, I., Oviedo-Caro, M.Á., Munguía-Izquierdo, D., Ruidíaz-Peña, M., ve Legaz-Arrese, A. (2020). EA and its relationship with health outcomes in indoor cycling practitioners in fitness centers. IJERPH. 17(11):4159.
• Cicioğlu, H.İ., Tekkurşun-Demir, G., Bulğay, C., ve Çetin, E. (2019). Elit düzeyde sporcular ile spor bilimleri fakültesi öğrencilerinin egzersiz bağımlılığı düzeyleri. Bağımlılık Dergisi, 20(1), 12-20.
• Collado-Boira, E,. Temprado-Albalat, M.D, Martínez-Navarro, I,. Gandhi-Morar, K,. Hernando-Fuster, B., Bernalte-Martí, V., ve Hernando-Domingo, C. (2021). Variables related to exercise dependence and quality of life in amateur long-distance runners. Med Sport. 74(2):295–312.
• Cook, B., Hausenblas, H.A., ve Rossi, J. (2013). The moderating effect of passion on the relationship between exercise dependence and exercise frequency. Journal of Behavioral Addictions, 2(2), 89-95.
• Costa S, Hausenblas AH, Oliva P, Cuzzocrea F, Larcan R, 2013. The role of age, gender, mood states and exercise frequency on exercise dependence. Journal of Behaviour Addicttions, 2(4), 216-223.
• Çetin, E., Bulğay, C., Demir, G. T., Cicioğlu, H. İ., Bayraktar, I., ve Orhan, Ö. (2021). The examination of the relationship between exercise addiction and performance enhancement in elite athletes. International Journal of Mental Health and Addiction, 19(4), 1019-1030.
• Davis, C., ve Fox, J. (1993). Excessive exercise and weight preoccupation in women. Addictive Behaviors, 18(2), 201-211.
• De La Vega, R., Parastatidou, I. S., Ruíz-BarquíN, R., ve Szabo, A. (2016). EA in athletes and leisure exercisers: The moderating role of passion. Journal of Behavioral Addictions, 5(2), 325–331.
• Demirel, H.G., ve Cicioğlu, H.İ. (2020). Üst düzey sporcuların egzersiz bağımlılık düzeylerinin incelenmesi. Gaziantep Üniversitesi Spor Bilimleri Dergisi, 5(3), 242–254.
• Di Lodovico, L., Poulnais, S., ve Gorwood, P. (2019). Which sports are more at risk of physical exercise addiction: A systematic review. Addictive Behaviors, 93, 257-262.
• Dumitru, D.C., Dumitru, T., ve Maher, A. J. (2018). A systematic review of exercise addiction: Examining gender differences. Journal of Physical Education and Sport, 18(3), 1738-1747.
• Frederick, C.M., ve Morrison, C.S. (1996). Social physique anxiety: Personality constructs, motivations, exercise attitudes, and behaviors. Perceptual and Motor Skills, 82(3), 963–972.
• Griffiths, M.D., Szabo, A., ve Terry, A. (2005). The Exercise Addiction Inventory: A quick and easy screening tool for health practitioners. British Journal of Sports Medicine, 39(6), e30.
• Griffiths, M.D., Szabo, A., ve Terry, A. (2015). The exercise addiction inventory. Journal of Behavioral Addictions, 4(2), 1–6.
• Hamer, M., Karageorghis, S.P., ve Vlachopoulos, S.P. (2002). Motives for exercise participation as predictors of exercise dependence among endurance athletes. Journal of Sports Medicine and Physical Fitness, 42(2), 233–239.
• Hausenblas, H.A., ve Downs, D.S. (2002). Exercise dependence: A systematic review. Psychology of Sport and Exercise, 3(2), 89-123.
• İskender, K.B., ve Yıldırım, İ. (2022). Veteran sporcuların yaşam kalitesi, egzersiz bağımlılığı ve yeme davranışlarının incelenmesi. Gaziantep Üniversitesi Spor Bilimleri Dergisi, 7(4), 455–470.
• Juwono, I.D., Tolnai, N., ve Szabo, A. (2022). Exercise addiction in athletes: A systematic review of the literature. International Journal of Mental Health and Addiction, 20, 3113–3127.
• Katra, H. (2021). Egzersiz yapan bireylerde egzersiz bağımlılığı ve benlik saygısı. Bağımlılık Dergisi, 22(4), 370-378.
• Kavuran, K., Mutlu Bozkurt, T. ve Dursun, M. (2020). Addiction to exercise of professional and amateur football players comparison of levels. Journal of Current Researches on Social Sciences, 10(4), 809-820.
• Kayhan, R.F., Kalkavan, A., ve Terzi, E. (2021). Fitness salonlarında spor yapan bireylerin egzersiz bağımlılığı düzeyleri ve ilişkili değişkenler. Bağımlılık Dergisi, 22(3), 248-256.
• Lichtenstein, M.B., Christiansen, E., Elklit, A., Bilenberg, N., ve Støving, R.K. (2014). Exercise addiction: A study of eating disorder symptoms, quality of life, personality traits and attachment styles. Psychiatry Research, 215(2), 410–416.
• McNamara, J., ve McCabe, M.P. (2012). Striving for success or addiction? Exercise dependence among elite Australian athletes. Journal of Sports Sciences, 30(8), 755–766.
• Mónok, K., Berczik, K., Urbán, R., Szabo, A., Griffiths, M. D., Farkas, J., ve Demetrovics, Z. (2012). Psychometric properties and concurrent validity of two exercise addiction measures. Psychology of Sport and Exercise, 13(6), 739–746.
• Parastatidou, I.S., Doganis, G., Theodorakis, Y., ve Vlachopoulos, S.P. (2014). Exercise dependence, passion, and self-determination: A controlled study. Journal of Sports Sciences, 32(14), 1349–1357.
• Pektaş, N.A. (2016). Tenisçilerde teknik parametrelerin modellenen müsabaka süresince analizi, Yayımlanmamış Doktora Tezi, Selçuk Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Konya.
• Sicilia, Á., Alcaraz-Ibáñez, M., Lirola, M. J., ve Burgueño, R. (2017). Exercise motivation and dependence: A study based on self-determination theory. Frontiers in Psychology, 8, 1509.
• Smith, D., Wright, C., ve Winrow, D. (2010). Exercise dependence and social physique anxiety in competitive and non-competitive runners. International Journal of Sport and Exercise Psychology, 8(1), 61–69.
• Szabo, A., De La Vega, R., Ruiz-Barquín, R., ve Rivera, O. (2013). EA in Spanish athletes: Investigation of the roles of gender, social context and level of involvement. Journal of Behavioral Addictions, 2(4), 249–252.
• Szabo, A., Griffiths, M.D., Demetrovics, Z., ve Mervó, B. (2015). Exercise Addiction. In J. D. Wright (Ed.), International encyclopedia of the social & behavioral sciences Oxford: Elsevier, 2nd ed.438-444.
• Szabo, A., ve Kovácsik, R. (2019). When passion appears, exercise addiction disappears? Swiss Journal of Psychology, 78(3-4), 137-142.
• Tekkurşun-Demir, G., Hazar, Z., ve Cicioğlu, H.İ. (2018). Egzersiz bağımlılığı ölçeği (EBÖ): Geçerlik ve güvenirlik çalışması. Kastamonu Eğitim Dergisi, 26(3), 865–874.
• Tekkurşun-Demir, G., ve Namlı, S. (2022). Egzersiz bağımlılığı: Tenis oyuncuları örneği. Uluslararası Egzersiz Psikolojisi Dergisi, 4(1), 1–7.
• Uz, İ., ve Bavlı, Ö. (2015). Fitness merkezlerine düzenli katılan bireylerde egzersiz bağımlılığının incelenmesi. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Çanakkale.
• Uzun, U. (2019). Spor bilimleri eğitimi alan yükseköğretim öğrencilerinin egzersiz bağımlılığının incelenmesi. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Trakya Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Edirne.
• Üstün, F., ve Öz, E.B. (2022). Fitness merkezlerine rekreatif amaçlı katılan üniversite öğrencilerinin egzersiz bağımlılık düzeylerinin incelenmesi. Uluslararası Kinesyoloji Dergisi, 3(1), 10–19.
• Vaele, D. (1995). Does Primary Exercise Dependence Really Exist? In J. Annett, B. Cripps, & H. Steinberg (Eds.), Exercise addiction: Motivation for participation in sport and exercise. Leicester, UK: British Psychological Society, 1-5.
• Warburton, D.E., Nicol, C.W., ve Bredin, S. S. (2006). Health benefits of physical activity: The evidence. Canadian Medical Association Journal, 174(6), 801–809.
• Weinstein A., ve Weinstein Y. (2014). Exercise addiction- diagnosis, bio-psychological mechanisms and treatment issues. Curr Pharm Des, 20(25), 4062-9.
• Youngman, J., ve Simpson, D. (2014). Risk for exercise addiction: A comparison of triathletes training for sprint, Olympic-, half-Ironman-, and Ironman-distance events. Journal of Clinical Sport Psychology, 8(1), 19-37.
• Zandonai, T., Manresa-Rocamora, A., Monese, L., Moya-Ramón, M., Schena, F., ve Chiamulera, C. (2021). A descriptive study of exercise dependence: a short report among Italian and Japanese runners. J Addict Dis. 39(1), 133–137.
• Zırhlıoğlu, G. (2011). Egzersiz bağımlılığının egzersiz davranış parametrelerine göre incelenmesi: Van ili örneği. Sport Sciences, 6(4), 214-222.