Sporcularda Sosyal Medya Kullanımının Değer Yönelimine Etkisi

Öz

Bu araştırmanın amacı, sporcularda sosyal medya kullanım davranışlarının değer yönelimi üzerindeki etkisini incelemektir. Çalışma ilişkisel tarama modeli ile gerçekleştirilmiş olup araştırmanın evrenini 18 yaş ve üzeri aktif sporcular oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklemini ise tesadüfi örnekleme yöntemiyle seçilen ve gönüllü katılım esasına göre araştırmaya dâhil edilen toplam 266 sporcu oluşturmuştur. Veri toplama sürecinde kişisel bilgi formunun yanı sıra Sporcu Sosyal Medya Kullanım Davranışları Ölçeği ve Sporcu Değer Yönelimi Ölçeği kullanılmıştır. Verilerin analizinde güvenilirlik analizleri, bağımsız örneklem t testi, tek yönlü varyans analizi, Pearson korelasyon analizi ve regresyon analizleri uygulanmıştır. Araştırma bulgularına göre sporcuların sosyal medya kullanım davranışlarının cinsiyet ve spor türüne göre anlamlı biçimde farklılaşmadığı belirlenmiştir. Buna karşılık kadın sporcuların değer yönelim düzeylerinin erkek sporculara göre daha yüksek olduğu tespit edilmiştir. Günlük sosyal medya kullanım süresinin artmasıyla birlikte sosyal medya kullanım davranışlarının ve bazı değer yönelimi boyutlarının yükseldiği görülmüştür. Analiz sonuçları, sporcuların sosyal medya kullanım davranışları ile değer yönelimleri arasında genel düzeyde anlamlı bir ilişki bulunmadığını ortaya koymuştur. Bununla birlikte sosyal medya kullanımının içerik üretme boyutu ile sporcu değer yönelimi arasında zayıf düzeyde pozitif bir ilişki tespit edilirken, sosyal medya bağımlılığı boyutu ile değer yönelimi arasında negatif yönlü ve anlamlı bir ilişki belirlenmiştir. Regresyon analizi sonuçları, sosyal medya kullanımının toplam düzeyinin sporcu değer yönelimini anlamlı biçimde yordamadığını; ancak sosyal medya bağımlılığı ve içerik üretme boyutlarının birlikte ele alındığında sporcu değer yönelimindeki varyansın yaklaşık %21’ini açıkladığını göstermiştir. Sonuç olarak, sosyal medya kullanımının niceliğinden ziyade kullanım biçiminin sporcuların değer yönelimleri üzerinde daha belirleyici olduğu ortaya konmuştur. İçerik üretimine dayalı ve bilinçli sosyal medya kullanımının sporcuların sorumluluk, sportmenlik ve etik değerlerini destekleyebileceği; buna karşılık bağımlılık düzeyindeki kullanımın bu değerleri olumsuz yönde etkileyebileceği değerlendirilmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Değer yönelimi
• sosyal medya kullanımı
• sosyal medya bağımlılığı
• sporcular

The Impact of Social Media Use on Athletes’ Value Orientations

Öz

The aim of this study was to examine the effect of social media usage behaviors on value orientations among athletes. The research was conducted using a relational survey model. The population of the study consisted of active athletes aged 18 and over, while the sample included 266 athletes selected through random sampling and participated voluntarily in the study. In addition to a personal information form, the Athlete Social Media Usage Behaviors Scale and the Athlete Value Orientation Scale were used as data collection instruments. Reliability analyses, independent samples t-test, One-way analysis of variance, Pearson correlation analysis, and regression analysis were used to analyze the data. The findings indicated that social media usage behaviors of athletes did not significantly differ according to gender or type of sport. However, female athletes were found to have higher levels of value orientation compared to male athletes. It was also found that an increase in daily social media usage time was associated with higher levels of social media usage behaviors and some dimensions of value orientation. The results of the analyses indicated that there was no statistically significant relationship between athletes’ social media usage behaviors and their value orientations at the overall level. Nevertheless, a weak positive relationship was identified between the content creation dimension of social media usage and athlete value orientation, while a significant negative relationship was found between social media addiction and value orientation. Regression analysis showed that overall social media usage did not significantly predict athlete value orientation. However, when the sub-dimensions of social media addiction and content creation were considered together, they explained approximately 21% of the variance in athlete value orientation. In conclusion, the findings indicate that the manner in which social media is used, rather than the amount of use, plays a more decisive role in shaping athletes’ value orientations. Content-oriented and conscious social media use may support values such as responsibility, sportsmanship, and ethical behavior among athletes, whereas addictive use may negatively affect these value-based attitudes and behaviors.

Anahtar Kelimeler

• Value orientation
• social media use
• social media addiction
• athletes

Kaynakça

1. Akarsu, M., İlbak, İ., & Gündoğdu, C. (2024). Sporcu sosyal medya kullanım davranışları ölçeği: geçerlik ve güvenirlik çalışması. Yeni Medya (16), 317-328.
2. Amelia, L. T. D., & Balqis, N. R. (2023). Changes in communication patterns in the digital age. ARRUS Journal of Social Sciences and Humanities, 3(4), 544-556.
3. Anista, R. (2023). Transformasi kebudayaan: Dampak perkembangan teknologi dan media sosial. JUPSI: Jurnal Pendidikan Sosial Indonesia, 1(1), 35-43.
4. Bandura, A. (1977). Social learning theory. Prentice-Hall.
5. Berk, O., & Bayrak, T. (2019). Yıldız sporcuların sosyal medya etkileşimi. Yeni Medya Elektronik Dergisi, 3(3), 226-236.
6. Canpolat, B., & Kurhan, Y. (2025). Bedensel engelli sporcularda egzersiz alışkanlığı ve sosyal medya kullanımı. EKEV Akademi Dergisi, (102), 416-433.
7. Chen, A., Zhang, T., Wells, S. L., Schweighardt, R., & Ennis, C. D. (2017). Impact of teacher value orientations on student learning in physical education. Journal of Teaching in Physical Education, 36(2), 152–161. https:// doi.org/10.1123/jtpe.2016-0027.
8. Çiğdem, H., & Kurt, A. A. (2012). Yansıtıcı düşünme ölçeğinin Türkçeye uyarlanması. Journal of Uludag University Faculty of Education, 25(2), 475-493.

9. Evans, D. (2008). Social Media Marketing: An Hour a Day, Wiley Publishing: Canada.
10. Gürpınar, B., Toprak, S., Ayvalı, M., & Whitehead, J. (2018). Beden eğitimi ve sporda değerler ve değer sistemi: Altyapı sporlarında değerler ölçeğinin Türkçeye uyarlanması için genç Türk sporcu öğrencilerle bir araştırma. Kastamonu Education Journal, 26(6), 2117-2126.
11. İlbak, İ., Akarsu, M., Düz, S., & İlbak, Y. E. (2025). Examining factors affecting the social media usage behaviors of young athletes. GSI Journals Serie A: Advancements in Tourism Recreation and Sports Sciences, 8(2), 533-545.
12. İlbak, İ., Avcı, İ., & Bayer, R. (2025). Athletes in the digital realm: an evaluation of social media use based on selected variables. Journal of Sports Research and Innovation 2, 1-12.
13. Karasar, N. (2012). Bilimsel Araştırma Yöntemleri. Nobel Yayıncılık.
14. Rokeach, M. (1973). The Nature of Human Values. New York: The Free Press.
15. Susiang, M. I. N., & Ghofur, M. (2024). The influence of social media on changes in social values among millennials. Socious Journal, 1(5), 21-28.
16. Schwartz, S. H. (1992). Universals in the content and structure of values: Theoretical advances and empirical tests in 20 countries. In Advances in experimental social psychology, 25,1-65.
17. Tabak, E. Y., Uyhan, O., Devrilmez, E., Şimşek, Z. O., & Ataol, K. (2024). Beden eğitimi ve spor öğretmenlerinin değer yönelimleri ölçeği: türkçe geçerlik güvenirlik çalışması. Beden Eğitimi ve Spor Araştırmaları Dergisi, 16(1), 57-73.
18. Tavakol, M., & Dennick, R. (2011). Making sense of Cronbach’s alpha. International Journal of Medical Education, 2, 53–55.
19. Tavşancıl, E. (2014). Tutumların Ölçülmesi ve SPSS ile Veri Analizi. Nobel Yayıncılık.
20. Ünver, O., & Köse, H. (2020) Sporcuların Sosyal Medya Kullanımı. Spor Bilimlerinde Multidisipliner Araştırmalar, 379-391. Efe Akademi Yayınevi.
21. Yentürk, B., Köroğlu, M., Çelik, N. M., Mekic, A. (2025). Investigating the relationship between athlete value orientation and sportsmanship levels of elite judoka. Turkish Journal of Sport and Exercise, 27(1), 28-39. https://doi.org/10.15314/tsed.1520531
22. Yıldız, M., & Güven, Ö. (2021). Sporcu değer yönelimi ölçeğinin geliştirilmesi: geçerlik ve güvenirlik çalışması. Scientific Educational Studies, 5(2), 159-177.