Spor Yapan ve Yapmayan Lise Öğrencilerinin Dijital Oyun ve Sosyal Medya Bağımlılığı ile Şiddete Yönelik Tutumları Arasındaki İlişkinin İncelenmesi

Öz

Araştırmanın amacı, spor yapan ve yapmayan lise öğrencilerinin dijital oyun bağımlılığı, sosyal medya bağımlılığı ile şiddete yönelik tutumları arasındaki ilişkinin belirlenmesidir. Araştırma nicel araştırma desenlerinden ilişkisel tarama modeli ile yürütülmüştür. Araştırma 2024-2025 Eğitim-Öğretim Yılında Gaziantep ili merkez ilçelerinde öğrenim gören 1926 lise öğrencisinden (1119 kadın, 807 erkek) oluşan bir örneklemle gerçekleştirilmiştir. Veri toplama aracı olarak araştırmacı tarafından geliştirilen “Demografik Bilgi Formu”, Lemmens vd. (2011) tarafından geliştirilen Yalçın Irmak ve Erdoğan (2015) tarafından Türkçe’ye uyarlanan “Dijital Oyun Bağımlılığı Ölçeği (DOBÖ)”, Özgenel vd. (2019) tarafından geliştirilen “Ergenler İçin Sosyal Medya Bağımlılığı Ölçeği (ESMBÖ)” ve Bosworth vd. (1999) tarafından geliştirilen ve Çetin (2011) tarafından Türkçe’ye uyarlanan “Ergenler İçin Şiddete Yönelik Tutum Ölçeği (ŞYTÖ)” kullanılmıştır. Veri analizinde bağımsız örneklem t-testi, tek yönlü varyans analizi (ANOVA), Pearson korelasyon testi ile uygun post-hoc testleri uygulanmıştır. Araştırma sonucunda erkek öğrencilerin dijital oyun bağımlılığı ve şiddete yönelik tutum düzeylerinin kadın öğrencilere göre anlamlı düzeyde yüksek olduğu, kadın öğrencilerin ise sosyal medya bağımlılığı düzeylerinin daha yüksek olduğu saptanmıştır. Düzenli spor yapan öğrencilerin sosyal medya bağımlılığı düzeylerinin daha düşük olduğu belirlenmiş, ancak dijital oyun bağımlılığı ve şiddete yönelik tutum düzeylerinde anlamlı farklılık gözlenmiştir. Sınıf düzeyi arttıkça sosyal medya bağımlılığı ve şiddete yönelik tutumların da arttığı, okul türüne göre ise fen lisesi öğrencilerinin bağımlılık ve şiddet düzeylerinin en düşük, meslek lisesi öğrencilerinin ise en yüksek seviyede olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca, dijital oyun bağımlılığı, sosyal medya bağımlılığı ve şiddete yönelik tutumlar arasında pozitif yönlü anlamlı ilişki belirlenmiştir. Bulgular, dijital ortamların genç bireylerin tutum ve davranışları üzerinde önemli etkiler oluşturabileceğini göstermektedir. Bu doğrultuda, dijital medya okuryazarlığı ve sporun teşvik edilmesi yoluyla öğrencilerin sağlıklı gelişim süreçlerinin desteklenmesi önerilmektedir.

Anahtar Kelimeler

• dijital oyun
• Spor
• sosyal medya
• şiddet

Examining the Relationship between Digital Game and Social Media Addiction and Attitudes towards Violence of High School Students Who Do and Do Not Do Sports

Öz

The aim of the research is to determine the relationship between digital game addiction, social media addiction, and attitudes towards violence of high school students who do and do not do sports. The research was carried out with the relational screening model, one of the quantitative research designs. The research was conducted with a sample of 1926 high school students (1119 female, 807 male) studying in the central districts of Gaziantep province in the 2024-2025 Academic Year. As data collection tools, “Demographic Information Form” developed by the researcher, the “Digital Game Addiction Scale (DGAS)” developed by Lemmens et al. (2011) and adapted to Turkish by Yalçın Irmak and Erdoğan (2015), the “Social Media Addiction Scale for Adolescents (SMASA)” developed by Özgenel et al. (2019) and the “Attitude Scale towards Violence for Adolescents (ASVA)” developed by “Bosworth et al. (1999) and adapted to Turkish by Çetin (2011) were used. In data analysis independent sample t-test, one-way analysis of variance (ANOVA), Pearson correlation test and appropriate post-hoc tests were applied. As a result of the research, it was determined that male students had significantly higher levels of digital game addiction and attitudes towards violence than female students, while female students had higher levels of social media addiction. It was detected that students who do regular sports have lower levels of social media addiction, but no significant difference was observed in their levels of digital game addiction and attitudes towards violence. It was appointed that as the grade level increased, social media addiction and attitudes towards violence also increased, and that science high school students had the lowest levels of addiction and violence, while vocational high school students had the highest levels. In addition, a positive significant relationship was specified between digital game addiction, social media addiction and attitudes towards violence. The results show that digital environments can have significant effects on the attitudes and behaviors of young individuals. In this direction, it is recommended to support the healthy development processes of students by encouraging digital media literacy and sports.

Anahtar Kelimeler

• digital game
• Sports
• social media
• violence

Kaynakça

1. Açıkgöz, S. (2024). Lise öğrencilerinin dijital oyun bağımlılığı ile psikolojik ihtiyaçları ve beş faktör kişilik özellikleri arasındaki ilişkinin incelenmesi. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Bursa Uludağ Üniversitesi. Uludağ Üniversitesi Açık Erişim Sistemi. https://acikerisim.uludag.edu.tr/bitstreams/1431fe76-426b-4d36-b0b1-4280660e1668/download
2. Akbulut, Y. (2013). Çocuk ve ergenlerde bilgisayar ve internet kullanımının gelişimsel sonuçları. Trakya Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 3(2), 53-68.
3. Aktaş, B., & Bostancı, N. (2021). Covid-19 pandemisinde üniversite öğrencilerindeki oyun bağımlılığı düzeyleri ve pandeminin dijital oyun oynama durumlarına etkisi. Bağımlılık Dergisi, 22(2), 129-138.
4. Alshehri, A. G., & Mohamed, A. M. A. S. (2019). The relationship between electronic gaming and health, social relationships, and physical activity among males in Saudi Arabia. American Journal of Men’s Health, 13(4), 1-6. https://doi.org/10.1177/1557988319873512
5. Altınok, M. (2021). Lise öğrencilerinin dijital bağımlılık ve yaşam doyumunun incelenmesi. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 19(1), 262-291.
6. Anderson, C. A., & Bushman, B. J. (2001). Effects of violent video games on aggressive behavior, aggressive cognition, aggressive affect, physiological arousal, and prosocial behavior: A meta-analytic review of the scientific literature. Psychological science, 12(5), 353-359.
7. Arslan, A. (2020). Ortaöğretim öğrencilerinin dijital bağımlılık düzeyleri ve şiddet eğilimlerinin belirlenmesi. Journal of Computer and Education Research, 8(15), 86-113.
8. Arslan, A. (2019). Ortaöğretim öğrencilerinin dijital bağımlılık düzeylerinin çeşitli değişkenler açısından incelenmesi: Sivas ili örneği. Gazi Eğitim Bilimleri Dergisi, 5(2), 63-80.

9. Arslan, A., Kırık, A. M., Karaman, M., & Çetinkaya, A. (2015). Lise ve üniversite öğrencilerinde dijital bağımlılık. Uluslararası Hakemli İletişim ve Edebiyat Araştırmaları Dergisi, 8(8), 34-58.
10. Arslan, A., & Konür, E. (2019, Nisan). Ortaöğretim öğrencilerinde şiddet eğilimlerinin çeşitli değişkenler açısından incelenmesi. Cumhuriyet 1. Uluslararası Sosyal Bilimler Kongresi, Sivas.
11. Arslan, H., Kuyulu, İ., Yaldız, Ö., & Beltekin, E. (2023). Lise öğrencilerinde spor yapmanın teknoloji bağımlılığı, okula bağlılık ve akademik erteleme üzerindeki rolü. The Online Journal of Recreation and Sports, 12(3), 408-416.
12. Aşçı, H. N. (2021). Ergenlerde çevrimiçi oyun ve sosyal medya bağımlılığı düzeylerinin öz yeterlik ve riskli davranışlar bakımından incelenmesi Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, İstanbul Gelişim Üniversitesi, İstanbul.
13. Aung, N. Z., & Chit, Y. Z. (2020). The effect of game addiction on aggressive behaviour among university students in sagaing district. Journal of the Myanmar Academy of Arts and Science, 18(9B), 417-428.
14. Avcı, Ö. H., & Yıldırım, İ. (2015). Prevalence of violence tendency in adolescents. Journal of Theoretical Educational Science, 8(1), 106-124.
15. Balcı, Ş., & Gölcü, A. (2013). Facebook addiction among university students in Turkey: “Selcuk University example”. Selçuk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Dergisi, 34, 255-278.
16. Balta, Ö. Ç. & Horzum, M. B. (2008). Web tabanlı öğretim ortamındaki öğrencilerin internet bağımlılığını etkileyen faktörler. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Dergisi, 41(1), 187-205.
17. Barnett, J., & Coulson, M. (2010). Virtually real: A psychological perspective on massively multiplayer online games. Review of General Psychology, 14(2), 167-179.
18. Başaran, C. (2008). Çeşitli tür liselerde öğrenim gören öğrencilerin saldırganlık düzeylerinin incelenmesi Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Sakarya Üniversitesi, Sakarya.
19. Bayraktar, F., & Gün, Z. (2006). Incidence and correlates of internet usage among adolescents in North Cyprus. CyberPsychology & Behavior, 10(2), 191-197.
20. Bellici, N., Sardoğan, M., & Yılmaz, M. (2014). Lise öğrencilerinde okula bağlanma ve şiddet eğilimi arasındaki ilişkinin cinsiyet ve sınıf değişkenlerine göre incelenmesi. Gençlik ve Kültürel Mirasımız Uluslararası Kongresi, Samsun. OKULA_BAGLANMA_VE_SIDDET_EGILIMI-libre.pdf
21. Bilgin, Ş. Ş., & Çavuşoğlu, B. (2025). Lise öğrencilerinin dijital oyun oynama motivasyonunun incelenmesi. Uluslararası Bozok Spor Bilimleri Dergisi, 6(1), 166-179.
22. Birinci, R. (2019). Spor yapan ve yapmayan bireylerin benlik saygısı ve saldırganlık düzeylerinin incelenmesi. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesi, Erzincan.
23. Bolat Karataş, Z. (2002). Anne baba saldırganlığı ile lise öğrencilerinin saldırganlığı arasındaki ilişkinin incelenmesi. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Çukurova Üniversitesi, Adana.
24. Bosworth, K., Espelage, D. L., & Simon, T. R. (1999). Factors associated with bullying behavior in middle school students. The Journal of Early Adolescence, 19(3), 341-362.
25. Cao, F., & Su, L. (2007). Internet addiction among Chinese adolescents: prevalence and psychological features. Child: Care, Health and Development, 33(3), 275-281.
26. Can, B., Hazar, Z., & Kurt, S. (2021). Spor yapan ve yapmayan lise öğrencilerinin sosyal medya bağımlılık düzeylerinin bazı değişkenlere göre incelenmesi (karma model araştırması). Gaziantep Üniversitesi Spor Bilimleri Dergisi, 6(1), 15-39.
27. Can, H. C., & Tekkurşun Demir, G. (2020). Sporcuların ve e-spor oyuncularının dijital oyun bağımlılığı ve dijital oyun bağımlılığına ilişkin farkındalık düzeyleri. Gaziantep Üniversitesi Spor Bilimleri Dergisi, 5(4), 364-384.
28. Cavga, Z. (2019). Lise öğrencilerinde aile yaşam doyumu ile psikolojik dayanıklılık ve sosyal medya kullanım bozukluğu arasındaki ilişkinin incelenmesi. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi, İstanbul.
29. Ceyhan, A. A. (2011). Ergenlerin problemli internet kullanım düzeylerinin yordayıcıları. Çocuk ve Gençlik Ruh Sağlığı Dergisi, 18(2), 85-94.
30. Chang, C.-W., Huang, R.-Y., Strong, C., Lin, Y.-C., Tsai, M.-C., Chen, I.-H., Lin, C.-Y., Pakpour, A. H., & Griffiths, M. D. (2022). Reciprocal relationships between problematic social media use, problematic gaming, and psychological distress among university students: A 9-month longitudinal study. Frontiers in Public Health, 10, 858482.
31. Chen, C., & Leung, L. (2016). Are you addicted to Candy Crush Saga? An exploratory study linking psychological factors to mobile social game addiction. Telematics and Informatics, 33(4), 1155-1166. https://doi.org/10.1016/j.tele.2015.11.005
32. Coyne, S. M., Rogers, A. A., Zurcher, J. D., Stockdale, L., & Booth, M. (2020). Does time spent using social media impact mental health?: An eight year longitudinal study. Computers in Human Behavior, 104, 106160.
33. Çetin, H. (2011). Ergenler için şiddete yönelik tutum ölçeğinin geçerlik ve güvenirlik çalışması. İlköğretim Online, 10(1), 68-79.
34. Çukurluöz, Ö. (2016). Lise öğrencilerinin dijital bağımlılıklarının incelenmesi: Ankara ili Çankaya ilçesi örneği. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Gazi Üniversitesi, Ankara.
35. Deng, X., Li, X., & Xiang, Y. (2024). Smartphone addiction and internalized and externalized aggression among adolescents: Evidence from longitudinal study and weekly diary study. Computers in Human Behavior, 150, 107988.
36. Deniz, L., & Gürültü, E. (2018). Lise öğrencilerinin sosyal medya bağımlılıkları. Kastamonu Eğitim Dergisi, 26(2), 355-367.
37. Derelioğlu M., Çankaya, S. ve Saki, Ü. (2021). Lise öğrencilerinin dijital oyun tutumlarının incelenmesi. Ö. Karataş ve E. Ö. Karataş (Ed.). Spor Bilimlerinde Araştırma ve Değerlendirmeler II (s. 245-264). Gece Yayınları.
38. Derin, S. (2013). Lise öğrencilerinde internet bağımlılığı ve öznel iyi oluş. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Hacettepe Üniversitesi, Ankara.
39. DiNicola, M. D. (2004). Pathological internet use among college students: The prevalence of pathological internet use and its correlates. Ph.D. dissertation, Ohio University, ProQuest Dissertations & Theses.
40. Durdu, P. O., Hotamaroğlu, A., & Çağıltay, K. (2004, Mayıs 20-22). Türkiye’deki öğrencilerin bilgisayar oyunu oynama alışkanlıkları ve oyun tercihleri: ODTÜ ve Gazi Ünivesitesi öğrencileri arası bir karşılaştırma. Bilişim Teknolojileri Işığında Eğitim Konferansı, Ankara, 97-101.
41. Duygun, S., Turkak, V., Cöhce, E., & Çınar Balcı, R. (2022). Lise öğrencilerinde boş zaman can sıkıntısının sosyal medya bağımlılığı üzerindeki etkilerinin incelenmesi. Anatolia Social Research Journal, 1(1), 106-119.
42. Efilti, E. (2006). Ortaöğretim kurumlarında okuyan öğrencilerin saldırganlık, denetim odağı ve kişilik özelliklerinin karşılaştırmalı olarak incelenmesi. Yayımlanmamış Doktora tezi, Selçuk Üniversitesi, Konya.
43. Erboy, E., & Vural, R. A. (2010). İlköğretim 4 ve 5 sınıf öğrencilerinin bilgisayar oyun bağımlılığını etkileyen faktörler. Ege Eğitim Dergisi, 11(1), 39-58.
44. Ergenç, A. (2011). Web 2.0 ve sanal sosyalleşme: Facebook örneği. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Maltepe Üniversitesi, İstanbul.
45. Ermiş, A., Sabah, S., Çankaya, S. (2021, Eylül 20-22). X, Y, Z kuşağı olarak gruplandırılan sedanter ve sporla uğraşan bireylerin dijital oyun bağımlılığına ilişkin farkındalık düzeylerinin incelenmesi [Sözlü Bildiri]. Middle East International Conference on Contemporary Scientific Studies-VI. Beirut, Lebanon.
46. Eryılmaz, S., & Çukurluöz, Ö. (2018). Lise öğrencilerinin dijital bağımlılıklarının incelenmesi: Ankara ili, Çankaya ilçesi örneği. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 17(67), 889-912.
47. Esen, E. (2010). Ergenlerde internet bağımlılığını yordayan psiko-sosyal değişkenlerin incelenmesi. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Dokuz Eylül Üniversitesi, İzmir.
48. Fromme, J. (2003). Computer games as a part of children’s culture. Game Studies, 3(1), 49-62.
49. Fröhlich, E. E., Farzi, A., Mayerhofer, R., Reichmann, F., Jačan, A., Wagner, B., Zinser, E., Bordag, N., Magnes, C., Fröhlich, E., Kashofer, K., Gorkiewicz, G., & Holzer, P. (2016). Cognitive impairment by antibiotic-induced gut dysbiosis: Analysis of gut microbiota-brain communication. Brain, Behavior, and Immunity, 56, 140-155.
50. Funk, J. B., & Buchman, D. D. (1996). Children's perceptions of gender differences in social approval for playing electronic games. Sex Roles, 35, 219-231.
51. Gençoğlu, C., Kumcağız, H., & Ersanlı, K. (2014). Ergenlerin şiddet eğilimine etki eden ailevi faktörler. Turkish Studies, 9(2), 639-652. http://dx.doi.org/10.7827/TurkishStudies.6208
52. Gentile, D. (2009). Pathological video-game use among youth ages 8 to 18: A national study. Psychological Science, 20(5), 594-602.
53. Gentile, D. A., Choo, H., Liau, A., Sim, T., Li, D., Fung, D., & Khoo, A. (2011). Pathological video game use among youths: a two-year longitudinal study. Pediatrics, 127(2), e319-e329.
54. Gezer, H. (2019). Ortaokul ve lise öğrencilerinin oyun bağımlılığı ile anksiyete ve empatik eğilimleri arasındaki ilişkinin incelenmesi; Sancaktepe örneği. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Üsküdar Üniversitesi, İstanbul.
55. Gökbüzoğlu, B. (2008). Ergenlerin saldırganlık düzeyleri ile problem çözme becerileri arasındaki ilişkinin incelenmesi. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Marmara Üniversitesi, İstanbul.
56. Gökçearslan, Ş., & Günbatar, M. S. (2012). Ortaöğrenim öğrencilerinde internet bağımlılığı. Eğitim Teknolojisi Kuram ve Uygulama, 2(2), 10-24.
57. Griffiths, M. D., & Meredith, A. (2009). Videogame addiction and its treatment. Journal of Contemporary Psychotherapy, 39, 247-253.
58. Griffiths, M. D., Davies, M. N., & Chappell, D. (2004). Demographic factors and playing variables in online computer gaming. Cyber Psychology & Behavior, 7(4), 479-487.
59. Gülbetekin E., Güven E., & Tuncel O. (2021). Adolesanların dijital oyun bağımlılığı ile fiziksel aktivite tutum ve davranışlarını etkileyen faktörler. Bağımlılık Dergisi, 22(2), 148-160. https://doi.org/10.51982/bagimli.866578
60. Güneş, N. A., Akbıyık, D. İ., Aypak, C., & Görpelioğlu, S. (2018). Lise öğrencilerinde sosyal medya bağımlılığı ve uyku kalitesi. Turkish Journal of Family Practice, 22(4), 185-192.
61. Günüç, S. (2009). İnternet bağımlılık ölçeğinin geliştirilmesi ve bazı demografik değişkenler ile internet bağımlılığı arasındaki ilişkilerin incelenmesi Yayımlanmamış Yüksek lisans tezi, Yüzüncü Yıl Üniversitesi, Van.
62. Gürsu, O., & Özçelik, M. F. (2022). Ergenlik döneminde dijital oyun bağımlılığı ve dindarlik ilişkisi. Çukurova Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, 22(1), 199-216.
63. Gürültü, E. (2016). Lise öğrencilerinin sosyal medya bağımlılıkları ve akademik erteleme davranışları arasındaki ilişkinin incelenmesi. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Marmara Üniversitesi, İstanbul.
64. Güvendi, B., & Tekkurşun Demir, G., Keskin, B. (2019). Ortaokul öğrencilerinde dijital oyun bağımlılığı ve saldırganlık. OPUS Uluslararası Toplum Araştırmaları Dergisi, 11(18), 1194-1217.
65. Hazar, M. (2011). Sosyal medya bağımlılığı-bir alan çalışması. İletişim Kuram ve Araştırma Dergisi, 32, 151-175. Hazar, Z., & Ekici, F. (2021). Ortaokul öğrencilerinin dijital oyun bağımlılığı ile zorbalık bilişleri arasındaki ilişkinin incelenmesi. Gazi Journal of Physical Education and Sport Sciences, 26(1), 1-15.
66. Herodotou, C., Winters, N., & Kambouri, M. (2012). A motivationally oriented approach to understanding game appropriation. International Journal of Human-Computer Interaction, 28(1), 34-47.
67. Horzum, M. B. (2011). İlköğretim öğrencilerinin bilgisayar oyunu bağımlılık düzeylerinin çeşitli değişkenlere göre incelenmesi. Eğitim ve Bilim, 36(159), 56-68. https://educationandscience.ted.org.tr/article/view/907/892
68. Jang, K. S., Hwang, S. Y., & Choi, J. Y. (2008). Internet addiction and psychiatric symptoms among Korean adolescents. Journal of School Health, 78(3), 165-171.
69. Johansson, A., & Götestam, K. G. (2004). Internet addiction: Characteristics of a questionnaire and prevalence in Norwegian youth (12–18 years). Scandinavian Journal of Psychology, 45(3), 223–229.
70. Karataş, Z. (2008). Lise öğrencilerinde öfke ve saldırganlık. Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 17(3), 277-294.
71. Kavlak, M., Sarılır, A. İ., & Tönbol, B. (2022). Dijital oyun bağımlılığı yalnızlığı tetikler mi? Necmettin Erbakan Üniversitesi Ereğli Eğitim Fakültesi Dergisi, 4(1), 1-13.
72. Kaya, A., Balay, R., & Göçen, A. (2012). Öğretmenlerin alternatif ölçme ve değerlendirme tekniklerine ilişkin bilme, uygulama ve eğitim ihtiyacı düzeyleri. International Journal of Human Sciences, 9(2), 1229-1259.
73. Keles, B., McCrae, N., & Grealish, A. (2020). A systematic review: The influence of social media on depression, anxiety and psychological distress in adolescents. International Journal of Adolescence and Youth, 25(1), 79-93.
74. Kim, E. J., Namkoong, K., Ku, T., & Kim, S. J. (2008). The relationship between online game addiction and aggression, self-control and narcissistic personality traits. European Psychiatry, 23(3), 212-218.
75. Kim, K., Ryu, E., Chon, M.-Y., Yeun, E.-J., Choi, S.-Y., Seo, J.-S., & Nam, B.-W. (2006). Internet addiction in Korean adolescents and its relation to depression and suicidal ideation: A questionnaire survey. International Journal of Nursing Studies, 43(2), 185-192.
76. Kiremitçi, S. (2020). Lise öğrencilerinde aile aidiyeti ve şiddet eğilimi arasındaki ilişkinin incelenmesi. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Selçuk Üniversitesi, Konya.
77. Kneer, J., Rieger, D., Ivory J.D., & Ferguson, C. (2014). Awareness of risk factors for digital game addiction: Interviewing players and counselors. International Journal Mental and Health Addiction, 12(8), 585-599. https://doi.org/10.1007/s11469-014-9489-y
78. Koç, A. K. (2020). Lise ve üniversite öğrencilerinde internet oyun bağımlılığı sıklığı ve etkili faktörler. Tıpta uzmanlık Tezi, Gazi Üniversitesi, Ankara.
79. Korkmaz, Ö., & Korkmaz, Ö. (2019). Ortaokul öğrencilerinin oyun bağımlılık düzeyleri, oyun alışkanlıkları ve tercihleri. İnönü Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 20(3), 798-812.
80. Koruç, Z., & Bayar, P. (2004). Egzersizin depresyon tedavisindeki yeri ve etkileri. Spor Bilimleri Dergisi, 15(1), 49-64.
81. Kunt, R. T. (2024). Lise öğrencilerinin sosyal medya bağımlılığı ve şiddet eğilimi ilişkisi: Spor lisesi öğrencileri üzerine bir çalışma. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Selçuk Üniversitesi, Konya.
82. Lemmens, J. S., Valkenburg, P. M., & Peter, J. (2011). Psychosocial causes and consequences of pathological gaming. Computers in Human Behavior, 27(1), 144-152. https://doi.org/10.1016/j.chb.2010.07.015
83. Li, N., & Kirkup, G. (2007). Gender and cultural differences in internet use: A study of China and the UK. Computers & Education, 48(2), 301-317. https://doi.org/10.1016/j.compedu.2005.01.007
84. Mathew, S. S., Thomas, A., & Chakrashali, S. B. (2024). Exploring the link between internet addiction and aggression in Mysore's adolescents: A gender perspective. International Journal of Community Medicine and Public Health, 12(1), 323-329. https://doi.org/10.18203/2394-6040.ijcmph20244039
85. McInroy, L. B., & Mishna, F. (2017). Cyberbullying on online gaming platforms for children and youth. Child and Adolescent Social Work Journal, 34, 597-607. https://doi.org/10.1007/s10560-017-0498-0
86. Miezah, D., Batchelor, J., Megreya, A. M., Richard, Y., & Moustafa, A. A. (2020). Video/computer game addiction among university students in Ghana: Prevalence, correlates and effects of some demographic factors. Psychiatry and Clinical Psychopharmacology, 30(1), 17-23. https://doi.org/10.5455/PCP.20200320092210
87. Morahan-Martin, J., & Schumacher, P. (2000). Incidence and correlates of pathological internet use among college students. Computers in Human Behavior, 16(1), 13-29. https://doi.org/10.1016/S0747-5632(99)00049-7
88. O'Keeffe, G. S., & Clarke-Pearson, K. (2011). The impact of social media on children, adolescents, and families. Pediatrics, 127(4), 800-804. https://doi.org/10.1542/peds.2011-0054
89. Özgenel, M., Canpolat, Ö., & Ekşi, H. (2019). Ergenler için sosyal medya bağımlılığı ölçeği (ESMBÖ): Geçerlik ve güvenirlik çalışması. Addicta: The Turkish Journal on Addictions, 6(3), 631-664. https://doi.org/10.15805/addicta.2019.6.3.0044
90. Özgür, G., Yörükoğlu, G., & Baysan-Arabacı, L. (2011). Lise öğrencilerinin şiddet algıları, şiddet eğilim düzeyleri ve etkileyen faktörler. Psikiyatri Hemşireliği Dergisi, 2(2), 53-60.
91. Pempek, T. A., Yermolayeva, Y. A., & Calvert, S. L. (2009). College students' social networking experiences on Facebook. Journal of Applied Developmental Psychology, 30(3), 227-238. https://doi.org/10.1016/j.appdev.2008.12.010
92. Prot, S., Anderson, C. A., Gentile, D. A., Brown, S. C., & Swing, E. L. (2014) The positive and negative effects of video game play. A. B. Jordan, D. Romer (Eds.). Media and the Well-Being of Children and Adolescent (p. 109-128). Oxford University Press.
93. Salmon, G., James, A., & Smith, D. M. (1998). Bullying in schools: Self-reported anxiety, depression, and self-esteem in secondary school children. BMJ, 317, 924-925. https://doi.org/10.1136/bmj.317.7163.924
94. Savcı, M., & Aysan, F. (2017). Technological addictions and social connectedness: predictor effect of internet addiction, social media addiction, digital game addiction and smartphone addiction on social connectedness. The Journal of Psychiatry and Neurological Sciences, 30(3), 202-216.
95. Seferoğlu, S., & Yıldız, H. (2013). Dijital çağın çocukları: İlköğretim öğrencilerinin Facebook kullanımları ve internet bağımlılıkları üzerine bir araştırma. İletişim ve Diplomasi, 2, 31-48.
96. Sherry, J. L. (2001). The effects of violent video games on aggression: A meta-analysis. Human Communication Research, 27(3), 409-431.
97. Su, W., Han, X., Yu, H., Wu, Y., & Potenza, M. N. (2020). Do men become addicted to internet gaming and women to social media? A meta-analysis examining gender-related differences in specific internet addiction. Computers in Human Behavior, 113, 106480.
98. Şimşek, E., & Karakuş Yılmaz, T. (2020). Türkiye'de yürütülen dijital oyun bağımlılığı çalışmalarındaki yöntem ve sonuçların sistematik incelemesi. Kastamonu Eğitim Dergisi, 28(4), 1851-1866. https://doi.org/10.24106/kefdergi.3920
99. Tabachnick, B. G., Fidell, L. S., & Ullman, J. B. (2007). Using multivariate statistics (Vol 5). Pearson Publishing.
100. Tanrıverdi, H., & Sağır, S. (2014). Lise öğrencilerinin sosyal ağ kullanım amaçlarının ve sosyal ağları benimseme düzeylerinin öğrenci başarısına etkisi. Adıyaman Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 18, 775-822.
101. Tekcan, P., Çalışkan, Z., & Kocaöz, S. (2020). Sleep quality and related factors in Turkish high school adolescents. Journal of Pediatric Nursing, 55, 120-125. https://doi.org/10.1016/j.pedn.2020.07.020
102. Tuncay, B., & Göger, B. (2022). Ergenlerde dijital oyun bağımlılığı ve uyku kalitesi arasındaki ilişkinin incelenmesi. Journal of Turkish Sleep Medicine, 9(1), 79–84. https://doi.org/10.4274/jtsm.galenos.2021.52207
103. Tuncer Uçar, H. (2016). Ortaöğretim öğrencilerinde şiddet eğilimi: Samsun örneği. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Samsun.
104. Tutgun Ünal, A. (2015). Sosyal medya bağımlılığı: Üniversite öğrencileri üzerine bir araştırma. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Marmara Üniversitesi, İstanbul.
105. Tüfekçi, A. (2007). Bilgisayar öğretmen adaylarının bilgisayar oyunu oynama alışkanlıkları. Gazi Üniversitesi Endüstriyel Sanatlar Eğitim Fakültesi Dergisi, 21, 38-54.
106. Türkmen, D., Neslioğlu, E., & Baş, H. (2020). Lise öğrencilerinin şiddete yönelik tutumlarının çeşitli değişkenler açısından incelenmesi: Eskişehir örneği. Bilim Armonisi, 3(2), 55-64.
107. Tüver, A., & Gümüş, H. (2024). Dijital oyun oynama motivasyonu ve serbest zaman fiziksel aktivite kısıtlayıcıları arasındaki ilişki: Ortaöğretim öğrencileri üzerine bir inceleme. Türkiye Spor Bilimleri Dergisi, 8(2), 59-74.
108. Uçar, T. (2016). Ortaöğretim öğrencilerinde şiddet eğilimi: Samsun örneği. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Samsun.
109. Uslu, Ş. (2019). Lise öğrencilerinin internet bağımlılığı, dijital oyun bağımlılığı ve sosyal medyaya yönelik tutumları arasındaki ilişkinin incelenmesi. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Gazi Üniversitesi, Ankara.
110. Uysal, Z. M., & Erbay, E. Ö. (2020). Ergenlerde öfke ifade tarzları ve sosyal medya tutumu arasındaki ilişkinin incelenmesi. Aydın İnsan ve Toplum Dergisi, 6(1), 63-75.
111. Uzunlar, N. N. (2022). Ergenlerin dijital oyun bağımlılığı ve sosyal medya tutumlarının siber zorbalık tehlike düzeylerine etkisinin incelenmesi. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, İstanbul Gelişim Üniversitesi, İstanbul.
112. Uzunoğlu, A. (2021). Dijital oyun ve bağımlılık. Yeni Medya, 11, 116-131.
113. Vural, Z. B. A., & Bat, M. (2010). Yeni bir iletişim ortamı olarak sosyal medya: Ege üniversitesi iletişim fakültesine yönelik bir araştirma. Yaşar Üniversitesi E-Dergisi, 5(20), 3348-3382.
114. Wong, N., Yanagida, T., Spiel, C., & Graf, D. (2022). The association between appetitive aggression and social media addiction mediated by cyberbullying: The moderating role of inclusive norms. International Journal of Environmental Research and Public Health, 19(16), 9956.
115. Xu, Z., Su, H., Zou, Y., Chen, J., Wu, J., & Chang, W. (2012). Sleep quality of Chinese adolescents: Distribution and its associated factors. Journal of Pediatrics and Child Health, 48(2), 138-145.
116. Yalçın Irmak, A., & Erdoğan, S. (2015). Dijital oyun bağımlılığı ölçeği Türkçe formunun geçerliliği ve güvenilirliği. Anadolu Psikiyatri Dergisi, 16(Özel Sayı), 10-18.
117. Yalçın Irmak, A., & Erdoğan, S. (2016). Ergen ve genç erişkinlerde dijital oyun bağımlılığı: Güncel bir bakış. Türk Psikiyatri Dergisi, 27(2), 128-137.
118. Yang, S. C., & Tung, C.-J. (2007). Comparison of internet addicts and non-addicts in Taiwanese high school. Computers in Human Behavior, 23(1), 79-96.
119. Yang, S.-Y., Wang, Y.-C., Lee, Y.-C., Lin, Y.-L., Hsieh, P.-L., & Lin, P.-H. (2022). Does smartphone addiction, social media addiction, and/or internet game addiction affect adolescents’ interpersonal interactions? Healthcare, 10(12), 2568.
120. Yayman, E. (2019). Ergenlerde sosyal medya bağımlılığı, oyun bağımlılığı ve aile işlevleri arasındaki ilişkinin incelenmesi. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi, İstanbul.
121. Yeşildal, M., Dömbekci, H., & Erişen, M. (2019). Çevrimiçi oyun bağımlılığı ve saldırganlık üzerine bir araştırma. Muş Alparslan Üniversitesi Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi, 7(1), 11-20.
122. Yıldız, E., & Erci, B. (2011). Anne baba tutumları ile adölesan saldırganlığı arasındaki ilişkinin incelenmesi. Düzce Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 1(3), 6-11.
123. Yılmaz, H. K. (2017). Masa başı çalışanlarında internet bağımlılık seviyesi ile boyun ağrısı, depresyon ve yorgunluk düzeyi arasındaki ilişkinin incelenmesi. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, İstanbul Medipol Üniversitesi, İstanbul.
124. Yorohan, R. (2011). The relationship between exposure to violence, acceptance of violence and engagement in violence: A study of Turkish Adolescence. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, İstanbul Bilgi Üniversitesi, İstanbul.