10-14 Yaş Adölesan Kızlarda Beden İmajı ve 8 Haftalık Egzersiz Programının Vücut Postürüne Etkisinin İncelenmesi

Öz

Araştırmanın temel amacı, 10–14 yaş aralığındaki kız adölesanlarda uygulanan postür egzersizlerinin postüral duruş üzerindeki etkisini incelemektir. Ayrıca postür egzersizlerinin omurga eğriliği, ağrı düzeyi ve beden imajı farkındalığı üzerindeki etkilerini değerlendirmek ve farklı değişkenler (sınıf düzeyi, okula gidiş ve gelişlerde çanta taşıma, bilgisayar sahibi olma vb.) açısından incelemektir. Araştırmanın yöntemi; araştırma ön test-son test deneysel desen ile tasarlanmış bir çalışmadır. Çalışmanın evreni Elazığ ilindeki tüm ortaokullarda öğrenim gören kız adölesan öğrenciler olup, örneklemi ise Elazığ iline bağlı Şehit Sezer İmam Hatip ve İstiklal Ortaokulunda 10-14 yaş aralığında bulunan toplam 200 adölesan kız öğrenciden oluşmaktadır. Araştırma 100 kontrol grubu ve 100 postür egzersiz grubu olmak üzere iki gruptan oluşmuştur. Bu araştırmada 8 hafta boyunca, haftada 3 gün 60’ şar dakikalık postür egzersizleri yapılmış, egzersiz sonunda skolyometre ile ölçümler yapılmış aynı zamanda Beden İmajı Ölçeği (BİÖ) ve Görsel Analog Skala (VAS) uygulanmıştır. Araştırmanın bulgularına göre; egzersiz grubundaki katılımcıların postür ön ve son test puanlar arasında anlamlı bir farklılık olduğu (p<0.01) belirlenirken, kontrol grubundaki katılımcıların postür ön ve son test puanlar arasında anlamlı bir farklılık olmadığı belirlenmiştir (p>0.05). Egzersiz grubundaki katılımcıların omurga eğriliği değişim oranı incelendiğinde %51.29’luk azalış ve kontrol grubunda %5.88’lik bir artış olduğu tespit edilmiştir. Bununla beraber, postür egzersizleri sonrasında beden imajı ölçeğinden elde edilen verilerde, beden imajı algısı ve tüm alt değişkenlerinde anlamlı düzeyde iyileşme gözlemlenmiştir. Sonuç olarak, ergenlik döneminde özellikle kızlarda görülen omurga eğriliklerinde olumlu etki gözlemlenmiştir. Bu doğrultuda, ergenlik döneminde postür sağlığına yönelik farkındalığın artırılması ve düzenli egzersiz alışkanlığının kazandırılması, ilerleyen dönemlerde daha sağlıklı bireylerin yetişmesine katkı sağlayacaktır.

Anahtar Kelimeler

• Adölesan kızlar
• Beden imajı
• Postür
• Egzersiz

An Examination of the Effects of an 8-Week Exercise Program on Body Image and Body Posture in 10-14 Year-Old Adolescent Girl

Öz

The primary aim of this study was to investigate the effects of posture exercises on postural alignment in adolescent girls aged 10–14 years. In addition, the study sought to evaluate the effects of posture exercises on spinal curvature, pain intensity, and body image awareness, as well as to examine these outcomes according to various demographic and lifestyle variables, including grade level, school bag carrying habits during commuting, and computer ownership. This study employed a pretest–posttest experimental research design. The study population consisted of female adolescents attending middle schools in Elazığ, Türkiye, while the sample comprised 200 adolescent girls aged 10–14 years enrolled at Şehit Sezer Imam Hatip Middle School and İstiklal Middle School. Participants were equally allocated into two groups: a posture exercise group (n = 100) and a control group (n = 100). The intervention group participated in a posture exercise program for eight weeks, three sessions per week, with each session lasting 60 minutes. Following the intervention, spinal posture was assessed using a scoliometer, and the Body Image Scale (BIS) and the Visual Analog Scale (VAS) were administered. The findings demonstrated a statistically significant improvement in postural scores between the pretest and posttest assessments in the exercise group (p < 0.01), whereas no significant difference was observed in the control group (p > 0.05). Analysis of spinal curvature revealed a 51.29% reduction in the exercise group, while the control group exhibited a 5.88% increase. Furthermore, participants in the exercise group showed significant improvements in overall body image perception and all body image subdimensions following the intervention. In conclusion, posture exercises were found to have a positive effect on spinal curvature abnormalities commonly observed among adolescent girls. These findings suggest that promoting postural health awareness and encouraging regular exercise during adolescence may contribute to healthier musculoskeletal development and improved overall well-being in later life.

Anahtar Kelimeler

• Adolescent girls
• Body image
• Posture
• Exercise

Kaynakça

1. Activity and Health Research. (2018, July 1). Allied Dunbar national fitness survey. MRC epidemiology unit, university of Cambridge.https://www.mrc-epid. cam.ac.uk /research/studies/adnfs/
2. Amendt, L. E., Ause-Ellias, K. L., Eybers, J. L., Wadsworth, C. T., Nielsen, D. H., & Weinstein, S. L. (1990). Validity and reliability testing of the scoliometer. Physical Therapy, 70(2), 108–116.https://doi.org/10.1093/ptj/70.2.108
3. Aracı, H. (2001). Lise beden eğitimi ders programları (1. baskı). Nobel Yayın Dağıtım.
4. Avan, H., & Güngör, S. (2021). COVID-19 pandemisinin geç adölesanların duygu durumlarına ve yaşam kalitesine etkisi. Bandırma. Onyedi Eylül Üniversitesi Sağlık Bilimleri ve Araştırmaları Dergisi, 3(3), 168–179.https://doi.org/10.46413/boneyusbad.947352
5. Balkó, Š., Balkó, I., Valter, L., & Jelínek, M. (2017). Influence of physical activities on the posture in 10–11-year-old schoolchildren. Journal of Physical Education and Sport, 17, 101–106.https://doi.org/10.7752/jpes.2017.s1016
6. Baltacı, G., & Düzgün, İ. (2008). Adölesan ve egzersiz (1. basım, Yayın No. 730). Sağlık Bakanlığı Yayınları.
7. Beyazova, M., & Gökçe, K. Y. (2000). Fiziksel tıp ve rehabilitasyon. Güneş Kitabevi.
8. Bölükoğlu, İ. (2019). Beden imajı ile anne baba tutumu, kişilik özellikleri, içsel ego durumları ve demografik özellikler arasındaki ilişkilerin incelenmesi (Tez No. 617779) [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. İstanbul Arel Üniversitesi. Yükseköğretim Kurulu Ulusal Tez Merkezi. https://tez.yok. gov.tr/UlusalTezMerkezi/

9. Caspersen, C. J., Powell, K. E., & Christenson, G. M. (1985). Physical activity, exercise, and physical fitness: Definitions and distinctions for health-related research. Public Health Reports, 100, 126–131.
10. Côté, P., Kreitz, B. G., Cassidy, J. D., & D’Amours, M. (1998). A study of the diagnostic accuracy and reliability of the scoliometer and Adam’s forward bending test. Spine, 23, 796–802.https://doi.org/10.1097/00007632-199804010-00011
11. Çakaroğlu, D. (2017). Sekiz haftalık egzersiz programının kadınlarda postür bozukluğu ile yaşam kalitesi ve vücut farkındalık durumu üzerindeki etkisinin değerlendirilmesi [Yayımlanmamış doktora tezi]. Fırat Üniversitesi. Yükseköğretim Kurulu Ulusal Tez Merkezi.https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/
12. Diamond, A. W., & Coniam, S. W. (1997). The management of chronic pain. Oxford University Press.https://doi.org/10.1093/oso/9780192626950.001.0001
13. Ercan, Ç. (2010). Ergenlerin spor yapma alışkanlıklarının kişilik ve atılganlık özellikleri açısından incelenmesi (Tez No. 301371) [Yayımlanmamış doktora tezi]. Ege Üniversitesi. Yükseköğretim Kurulu Ulusal Tez Merkezi.https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/
14. Gao, X., Wang, L., Shen, F., Ma, Y., Fan, Y., & Niu, H. (2019). Dynamic walking stability of elderly people with various BMIs. Gait & Posture, 68, 168–173.https://doi.org/10.1016/j.gaitpost.2018.11.027
15. Griffith, W. (2002). Spor sakatlıkları rehberi (D. Ş. Doymaz, Çev.; 1. baskı, s. 104). Birol Yayıncılık
16. Guillaud, E., Seyres, P., Barrière, G., Jecko, V., Bertrand, S. S., & Cazalets, J. R. (2020). Locomotion and dynamic posture: Neuro-evolutionary basis of bipedal gait. Clinical Neurophysiology, 50(6), 467–477.https://doi.org/10.1016/j.neucli.2020.10.012
17. Gürel, S. (2011). Ağrının fizyolojisi. Türkiye Klinikleri Aile Hekimliği Özel Dergisi, 2(2), 10–14.
18. Hausenblas, H. A., & Fallon, E. A. (2006). Exercise and body image: A meta-analysis. Psychology & Health, 21(1), 33–47.https://doi.org/10.1080/14768320500105270
19. Karacaören, A. (2019). Adölesanlarda duygu değişiklikleri ile yeme eğilimi ilişkisinin değerlendirilmesi (Tez No. 576573) [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi], Başkent Üniversitesi. Yükseköğretim Kurulu Ulusal Tez Merkezi.https://tez.yok.gov.tr/Ulusal TezMerkezi/giris.jsp
20. Klijn, P. H., van der Net, J., Kimpen, J. L. L., Helders, P. J. M., & van der Ent, C. K. (2003). Anaerobic exercise in pediatric cystic fibrosis. Pediatric Pulmonology, 36(3), 223–229. https://doi.org/10.1002/ppul.10337
21. Koç, M. (2004). Gelişim psikolojisi açısından ergenlik dönemi ve genel özellikleri. Uludağ Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 17(2), 231–256.
22. Korakakis, V., O’Sullivan, K., O’Sullivan, P. B., Evagelinou, V., Sotiralis, Y., Sideris, A., Sakellariou, K., Karanasios, S., & Giakas, G. (2019). Physiotherapist perceptions of optimal sitting and standing posture. Musculoskeletal Science and Practice, 39, 24–31.https://doi.org/10.1016/j.msksp.2018.11.004
23. Kostanoğlu, A., Yeldan, İ., Zengin, A., vd. (2010). Hastane çalışanlarında ağrının lokalizasyonu ve yoğunluğunun aktivite ile ilişkisi. Genel Tıp Dergisi, 20(3), 81–85.
24. Krkeljas, Z. (2018). Changes in gait and posture as factors of dynamic stability during walking in pregnancy. Human Movement Science, 58, 315–320.https://doi.org/10.1016/j.humov.2017.12.011
25. Oktan, V., & Şahin, M. (2010). Kız ergenlerde beden imajı ile benlik saygısı arasındaki ilişkinin incelenmesi. Uluslararası İnsan Bilimleri Dergisi, 7(2), 543–556.
26. Önen, M. R., & Naderi, S. (2013). Spinal deformitelere genel yaklaşım. Türk Nöroşirürji Dergisi, 23(Ek Sayı 2), 1–12. Öztürk, A., Kara, A., & Körük, S. (2015). Üniversite öğrencilerinin kişilik özellikleri, cinsiyet rolleri ve yüz kızarma eğilimlerinin sosyal görünüm kaygılarını yordama gücü ve aralarındaki ilişki. Electronic Turkish Studies, 10(10), 733–748.https://doi.org/10.7827/TurkishStudies.8693
27. Saylan, E., & Soyyiğit, V. (2022). Dimensions of body image: Body image scale. Turkish Psychological Counseling and Guidance Journal, 12(65), 229–247.https://doi.org/10.17066/tpdrd.1138273
28. Türkoğlu, M. (1993). Ağrının tanımlanması ve ölçümü. İ. Yegül (Ed.), Ağrı ve tedavisi (ss. 19–28). Yapım Matbaacılık.
29. Yayman, E. (2019). Ergenlerde sosyal medya bağımlılığı, oyun bağımlılığı ve aile işlevleri arasındaki ilişkinin incelenmesi (Tez No. 609081) [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi. Yükseköğretim Kurulu Ulusal Tez Merkezi.https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/giris.jsp
30. Yılmaz, H. G., Zateri, C., Özkan, A. K., vd. (2018). Türkiye adölesan idiyopatik skolyoz prevalans araştırması sonuç raporu. Sağlık Bakanlığı, Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü.
31. Zorba, E. (2004). Yaşam boyu spor (2. baskı). Marmara Yayınları.
32. Wang, Y. J., Mok, P. Y., Li, Y., & Kwok, Y. L. (2011). Body measurements of Chinese males in dynamic postures and application. Applied Ergonomics, 42(6), 900–912. https://doi.org/10.1016/j.apergo.2011.02.006
33. Woertman, L., & van den Brink, F. (2012). Body image and female sexual functioning and behavior: A review. Journal of Sex Research, 49(2–3), 184–211.https://doi.org/10.1080/00224499.2012.658586
34. World Health Organization. (2017). Physical activity. The World Health Report. http://www.who.int/mediacentre/factsheets/fs385/en/