Assessment of the Knowledge and Attitudes of Healthcare Workers Working in Intensive Care Units Toward Organ Donation: The Case of Erzurum City Hospital

Öz

Objective: This study was conducted to determine the knowledge and attitudes of healthcare workers employed in intensive care units regarding organ donation, as well as the factors influencing these attitudes. Methods: This descriptive study was carried out with 201 healthcare personnel working in the 2nd- and 3rd-level intensive care units of Erzurum City Hospital. Research datawerecollected using a sociodemographic form, the Organ-TissueDonationandTransplantation Knowledge Scale, and the Organ Donation Attitude Scale. Mann–Whitney U test, Kruskal–Wallis H test, and Spearman correlation analysis were used for data analysis. Results:Participants’ mean knowledge score was 11.84±2.64. The mean score for the benevolence, moral values, and beliefs subdimension was 98.08±17.68; the fear of medical neglect subdimension was 25.93±12.46; and the fear of bodily injury subdimension was 27.75±11.20. A significant positive correlation was determined between the knowledge score and benevolence, moral values, and beliefs (rs=0.272). Conversely, significant negative correlations were found with fear of medical neglect (rs=-0.429) and fear of bodily injury (rs=-0.362) (P<.001). Conclusion: Intensive care unit healthcare workers had above-average knowledge levels regarding organ donation; their benevolence, moral values, and beliefs were high, while fears of medical neglect and bodily injury were low. As knowledge increased, positive ethical attitudes strengthened while fears decreased. Increasing training and awareness programs for intensive care unit staff will contribute to reinforcing positive attitudes and reducing concerns regarding organ donation. Furthermore, longitudinal studies are recommended to evaluate the long-term effects of education and awareness programs on knowledge and attitudes toward organ donation.

Anahtar Kelimeler

• Attitude
• intensive care
• knowledge
• organ donation

Etik Beyan

Scientific Research Board of the University of Health Sciences, Erzurum Faculty of Medicine , July 10, 2025; No: 2025/08-207

Teşekkür

We would like to thank all participants who took part in the study and Asst. Prof. Dr. Emre Erkal for his statistical consultation.

Yoğun Bakımda Çalışan Sağlık Çalışanlarının Organ Bağışına Yönelik Bilgi ve TutumlarınınDeğerlendirilmesi: Erzurum Şehir Hastanesi Örneği

Öz

Amaç: Bu araştırma yoğun bakımda çalışan sağlık çalışanlarının organ bağışına yönelik bilgi, tutumları ve etkileyen faktörleri belirlemek amacıyla yapıldı. Yöntemler: Tanımlayıcı tipteki bu araştırma Erzurum Şehir Hastanesi 2. ve 3. Seviye yoğun bakım ünitelerinde çalışan 201 sağlık personeli ile yürütüldü. Araştırma verilerinin toplanmasında sosyodemografik form, Organ-Doku Bağışı ve Transplantasyon Bilgi Ölçeği ve Organ Bağışı Tutum Ölçeği kullanılarak toplandı. Araştırma verilerinin analizinde Mann-Whitney U testi, Kruskal Wallis-H testi ve Spearman korelasyon analizi kullanıldı. Bulgular: Katılımcıların bilgi puanortalamasının 11,84±2,64, yardımseverlik, ahlaki değer ve inançlar alt boyutpuanortalamasının 98,08±17,68, tıbbi ihmaledilme korkusu alt boyutpuanortalamasının 25,93±12,46 ve bedenselyaralanma korkusu alt boyutpuanortalamasının 27,75±11,20 olduğu tespitedildi. Bilgi puanortalaması ile yardımseverlik, ahlaki değer ve inançlar alt boyutpuanortalaması ile pozitif (rs=0,272), tıbbi ihmaledilme korkusu (rs=-0,429) ve bedenselyaralanma korkusu (rs=-0,362) alt boyutpuanortalaması ile negatif yönlü ve anlamlı bir korelasyon olduğu belirlendi (P<,001). Sonuç: Yoğun bakımda çalışan sağlık çalışanlarının organ bağışına yönelik bilgi düzeylerininortalamanın üzerinde olduğu, yardımseverlik, ahlaki değer ve inançlarının yüksek, tıbbi ihmaledilme korkusu ve bedenselyaralanmakorkularının düşük olduğu belirlendi. Sağlık çalışanlarının organ bağışına yönelik bilgileri arttıkça yardımseverlik, ahlaki değer ve inançlarınınarttığı, tıbbi ihmaledilme korkusu ve bedenselyaralanmakorkusunun ise azaldığı belirlendi. Yoğun bakımda çalışan sağlık çalışanlarının organ bağışına yönelik eğitim ve farkındalıkprogramlarınınartırılması, olumlu tutumlarınpekişmesine ve korkularınazalmasına katkı sağlayacaktır. Ayrıca, eğitim ve farkındalıkprogramlarının bilgi ve tutumlar üzerindeki uzun dönemlietkilerinindeğerlendirilmesi amacıyla boylamsalçalışmaların yapılması önerilmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Bilgi
• organ bağışı
• tutum
• yoğun bakım

Etik Beyan

Sağlık Bilimleri Üniversitesi Erzurum Tıp Fakültesi Bilimsel Araştırmalar Kurulu 10 Temmuz 2025; No:2025/08-207

Teşekkür

Çalışmaya katılan tüm katılımcılara ve istatistiksel danışmanlığı için Dr. Öğr. Üyesi Emre Erkal’a teşekkür ederiz.

Kaynakça

1. 1. Matesanz R, Dominguez-Gil B. Strategies to optimize deceased organ donation. Transplant Rev (Orlando). 2007;21:177-188.
2. 2. DalleAve AL, Bernat JL. Donation after brain circulation determination of death. BMC Med Ethics. 2017;18:15.
3. 3. O'Leary GM. Deceaseddonor organ donation: the critical care nurse's role. Nurs Crit Care. 2018;13:27-32.
4. 4. Hahnenkamp K, Böhler K, Wolters H, Wiebe K, Schneider D, Schmidt HHJ. Organ-protective intensive care in organ donors. DtschArztebl Int. 2016;113:552-558.
5. 5. Robba C, Fossi F, Citerio G. Organ donation: from diagnosis to transplant. Curr OpinAnaesthesiol. 2020;33:146-155.
6. 6. Gunst J, Souter MJ. Management of the brain-deaddonor in the intensive care unit. Intensive Care Med. 2024;50:964-967.
7. 7. Maciel CB, Hwang DY, Greer DM. Organ donation protocols. Handb Clin Neurol. 2017;140:409-439.
8. 8. Siminoff L, Mercer MB, Graham G, Burant C. The reasons families donate organs for transplantation: implications for policy and practice. J Trauma. 2007;62:969-978.

9. 9. Jawoniyi O, Gormley K, McGleenan E, Noble HR. Organ donation and transplantation: awareness and roles of healthcare professionals—a systematic literature review. J Clin Nurs. 2018;27:e726-e738.
10. 10. Mercado-Martínez FJ, Padilla-Altamira C, Díaz-Medina B, Sánchez-Pimienta C. Views of health care personnel on organ donation and transplantation: a literature review. TextoContextoEnferm. 2015;24:574-583.
11. 11. OzturkEmiral G, Isıktekin Atalay B, Altunok H, Gokler ME, Onsuz MF, Metintas S. Development of a reliable and valid organ tissue donation and transplantation knowledge scale. Transplant Proc. 2017;49:260-266.
12. 12. Parisi N, Katz I. Attitudes toward posthumous organ donation and commitment to donate. Health Psychol. 1986;5:565.
13. 13. Kent B, Owens RG. Conflicting attitudes to corneal and organ donation: a study of nurses' attitudes to organ donation. Int J Nurs Stud. 1995;32:484-492.
14. 14. YaziciSayin Y. Turkish validity and reliability of organ donation attitude scale. J Clin Nurs. 2016;25:642-655.
15. 15. Tabachnick BG, Fidell LS. Using Multivariate Statistics. 6th ed. Pearson; 2013.
16. 16. Gao C, Dai Y, Chai Y, et al. Knowledge, attitudes, willingness, and associated factors to organ donation among intensive care unit health care workers: findings of a cross-sectional study. Transplant Proc. 2024;56:469-478.
17. 17. Kotamarthy HB, Sirga S, SomasekharDA, et al. Knowledge, attitude, awareness of organ donation among health care professionals: a prospectiveobservational study from Hyderabad. Apollo Med. 2026;23(1 Suppl):S23-S28.
18. 18. Selvaraj N, Baillie J, Jones J, Edwards D. Challenges and support strategies for intensive care unit nurses in the organ donation process: a scoping review. J Adv Nurs. 2026;82(8):7717-7734.
19. 19. Turgay G, Çağatay HT, Demirel Y, Gülşen M. The effect of nurses’ professional quality of life on attitudes toward organ donation: a structural equation modeling approach. BMC Nurs. 2025;24:1256.
20. 20. Pérez Castro P, Salas SP. Ethical issues of organ donation after circulatory death: considerations for a successful implementation in Chile. Dev World Bioeth. 2022;22:259-266.
21. 21. YazdiMoghaddam H, Manzari ZS, Mohammadi E. Nurses' challenges in caring for an organ donor brain dead patient and their solution strategies: a systematic review. Iran J Nurs Midwifery Res. 2020;25:265-272.
22. 22. Alan H, Eskin Bacaksiz F, Harmancı Seren AK, Kurt HA. Evaluating the relationship between burnout levels and compassion fatigue, emotional intelligence, and communication skills of organ transplant coordinators. Transplant Proc. 2021;53(2):590-595.
23. 23. Tepehan S, Elmas İ. Türkiye'de beyin ölümü tanısına güven sorunu ve organ bağışına yansımaları. Yoğun Bakım Hemşireliği Dergisi. 2014;18:8-14.
24. 24. Arslan A, Dilek A. Kadavradan organ bağışında aile algısı ve iletişim. Turk Nephrol Dial Transplant J. 2017;26.
25. 25. Sque M, Long T, Payne S. Organ donation: key factors influencing families' decision-making. Transplantation. 2004;78:240-241.
26. 26. Akbulut S, Demyati K, Tamer M, Unsal S, Beyoglu S, Saritas H. Knowledge levels, attitudes, and awareness of nurses toward organ donation. North Clin Istanb. 2022;9:367-375.
27. 27. Smudla A, Mihály S, Fazakas J. Attitude and knowledge of intensive care staff concerning donation in Hungary: it is the first step to change. Crit Care. 2013;17(suppl 2):P511.
28. 28. Oo WL, Ong JS, Foong JW, et al. Knowledge and attitudes of healthcare professionals and the impact on willingness to donate organs: a tertiary hospital survey. Singapore Med J. 2020;61:154-161.
29. 29. Alakan YŞ, Aşıcıoğlu F. Yoğun bakım hemşirelerinin organ/doku nakli ve bağışına yönelik bilgi, tutum ve yaklaşımları. Nobel Med. 2021;17(1):20-29.
30. 30. Longo D, Ramacciati N, Giusti GD. Nurse specialist in the organ and tissue donation process with coordination role: a scoping review. Nurs Rep. 2025;15(2):39.