Araştırma Makalesi
BibTex RIS Kaynak Göster

Sahhaflarşeyhizade Vakanüvis Esad Efendi’nin (1789-1848) Kendi Kaleminden Oto/biyografik Metin Parçaları

Yıl 2022, Sayı: 1, 8 - 21, 31.12.2022

Nazlı Vatansever

Öz

Bu makale Sahhaflarşeyhizade Esad Efendi’nin (1789-1848) şahsi mecmualarındaki otobiyografik nitelik
taşıyan kısa metin parçalarına odaklanır. Makale metinlerin içeriği hakkında bilgi verir. Esad Efendi’nin
bu metinleri oluşturmasının arkasındaki motivasyonunu araştırır. Metinlerin Esad Efendi tarafından başka
mecralarda kullanım olasılıklarını inceler. Makalede öncelikle Esad Efendi’nin hayatı, resmi görevleri ve
eserlerine kısaca değinilmiştir. Daha sonra Esad Efendi’nin mecmualarına kaydettiği otobiyografik notlar
ve bilgilerin çeviri yazıya aktarımı verilmiştir. Esad Efendi’nin biyografisi ile ilgili pek çok kaynak, bu
notlardaki bilgileri tekrar etse de notlar bugüne kadar çeviri yazı ile (ya da tıpkı basımla) yayınlanmamıştır.
Makalede bu metinlerin içeriği Esad Efendi’nin hayatı ve görevlerine paralel olarak konumlandırılacaktır.
Sonuç bölümünde ise Esad Efendi’nin bu metin parçalarını kaydetme sebepleri ve olası kullanım amaçları
ele alınmıştır.

Anahtar Kelimeler

Sahhaflarşeyhizade Esad Efendi mecmua otobiyografik metinler biyografik metin derleme

Kaynakça

  • Süleymaniye Kütüphanesi (SK)- Esad Efendi, 3847.
  • Süleymaniye Kütüphanesi (SK)- Yazma Bağışlar, 201.
  • Aktepe, Münir. “Esʿad Efendi”. TDV İslâm Ansiklopedisi, (İstanbul: MEB, 1964), 4:358-359.
  • Çavdar, Tuba. “Esad Efendi Kütüphanesi”. TDV İslâm Ansiklopedisi. İstanbul: TDV, 1995. 11: 347.
  • Demircioğlu, Tülay Gençtürk. “Mustafa Salim ve Mecmūʿası”, Divan Edebiyatı Araştırmaları Dergisi 12 (2014): 29-64.
  • Elger, Ralf ve Yavuz Köse. Many Ways of Speaking about the Self: Middle Eastern Ego- Documents in Arabic, Persian, and Turkish- 14th-20th Century. Wiesbaden: Harrassowitz Verlag, 2010.
  • Emecen, Feridun. “Osmanlı Kronikleri ve Biyografi”, İslam Araştırmaları Dergisi, 3 (1999): 83-90.
  • Güldöşüren, Arzu. “II. Mahmud Dönemi Osmanlı Uleması”. Doktora Tezi. Marmara Üniversitesi, 2013.
  • Hammer - Purgstall, Joseph Freiherr von. Geschichte der osmanischen Dichtkunst bis auf unsere Zeit. vol. 4. Pesth: Conrad Adolph Hartleben’s Verlag, 1838.
  • Heyd, Uriel. “The Ottoman ʿUlemā and Westernization in the Time of Selīm III and Maḥmūd II”. The Modern Middle East: A Reader. Yay. Haz. Albert Hourani, 145-168, California: University of California Press, 1993.
  • Kafadar, Cemal. “Self and Others: The Diary of a Dervish in Seventeenth Century Istanbul and First Person Narratives in Ottoman Literature”. Studia Islamica 69 (1989): 121-150.
  • Karahasanoğlu, Selim. Kadı ve Günlüğü: Sadreddinzade Telhisi Mustafa Efendi Günlüğü (1711- 1735) Üstüne Bir İnceleme. İstanbul: Türkiye İş Bankası Yayınları, 2013.
  • Küçükaşçı, Mustafa Sabri. “Seyyid”, TDV İslâm Ansiklopedisi. İstanbul: TDV, 2009. 37: 40-43.
  • Niyazioğlu, Aslı. Dreams and Lives in Ottoman Istanbul: A Seventeenth Century Biographer’s Perspective. London: Routledge, Taylor & Francis Group, 2017.
  • Oğraş, Rıza. Esʿad Mehmed Efendi ve Bağçe-i Safa-endûz’u. Burdur: Dilek, 2001.
  • Tanpınar, Ahmet Hamdi. XIX. Asır Türk Edebiyatı Tarihi. İstanbul: İstanbul Edebiyat Fakültesi, 1956.
  • Terzioğlu, Derin. “Man in the Image of God in the Image of the Times: Sufi Self-Narratives and the Diary of Niyāzī-i Mıṣrī (1618-94)”. Studia Islamica 94 (2002): 139-65.
  • Vatansever, Nazlı. “Sürûrî’nin Tarih Mecmûʻası, Metin Tesisi-İnceleme”. Yüksek Lisans Tezi, Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi, 2014.
  • Vatansever, Nazlı. “Ṣaḥḥāflarseyḫizāde Esʿad Efendi’s (1789-1848) Text Compilation Practices and Intellectual Curiosities”. Doktora Tezi, Viyana Üniversitesi, 2022.
  • Vatansever, Nazlı. “Books as Career Shapers The Reading Activities of Ṣaḥḥāflarşeyḫizāde Esʿad Efendi (1789-1848) at the Rise of His Career”. Authors as Readers in the Mamlūk Period and Beyond. yay. haz. Elise Franssen, 277-302. Venice: Ca Foscari, 2022.
  • Yılmazer, Ziya. Vak’anüvis Esad Efendi (Sahhaflar Şeyhizâde Seyyid Mehmed): Hayatı ve Eserleri. Yüksek Lisans Tezi, Marmara Üniversitesi, 1984.
  • Yılmazer, Ziya. “Esad Efendi, Sahhaflarşeyhizade”, TDV İslâm Ansiklopedisi. İstanbul: TDV, 1995. 11: 345.
  • Yılmazer, Ziya. Vak’a-nüvis Esʿad Efendi Tarihi: (Bahir Efendi’nin Zeyl ve İlaveleriyle) 1237-1241/1821-1826. İstanbul: Osmanlı Araştırmaları Vakfı, 2000.
  • Database for Ottoman Inscriptions, no: 964 http://www.ottomaninscriptions.com/information.aspx?ref=list&bid=873&hid=964. Son Erişim Tarihi: 07.10.2022.
  • Database for Ottoman Inscriptions, no: 965 http://www.ottomaninscriptions.com/verse.aspx?ref=list&bid=873&hid=965. Son Erişim Tarihi: 07.10.2022.

Yıl 2022, Sayı: 1, 8 - 21, 31.12.2022

Nazlı Vatansever

Öz

Anahtar Kelimeler

Sahhaflarşeyhizade Esad Efendi mecmua otobiyografik metinler biyografik metin derleme

Kaynakça

  • Süleymaniye Kütüphanesi (SK)- Esad Efendi, 3847.
  • Süleymaniye Kütüphanesi (SK)- Yazma Bağışlar, 201.
  • Aktepe, Münir. “Esʿad Efendi”. TDV İslâm Ansiklopedisi, (İstanbul: MEB, 1964), 4:358-359.
  • Çavdar, Tuba. “Esad Efendi Kütüphanesi”. TDV İslâm Ansiklopedisi. İstanbul: TDV, 1995. 11: 347.
  • Demircioğlu, Tülay Gençtürk. “Mustafa Salim ve Mecmūʿası”, Divan Edebiyatı Araştırmaları Dergisi 12 (2014): 29-64.
  • Elger, Ralf ve Yavuz Köse. Many Ways of Speaking about the Self: Middle Eastern Ego- Documents in Arabic, Persian, and Turkish- 14th-20th Century. Wiesbaden: Harrassowitz Verlag, 2010.
  • Emecen, Feridun. “Osmanlı Kronikleri ve Biyografi”, İslam Araştırmaları Dergisi, 3 (1999): 83-90.
  • Güldöşüren, Arzu. “II. Mahmud Dönemi Osmanlı Uleması”. Doktora Tezi. Marmara Üniversitesi, 2013.
  • Hammer - Purgstall, Joseph Freiherr von. Geschichte der osmanischen Dichtkunst bis auf unsere Zeit. vol. 4. Pesth: Conrad Adolph Hartleben’s Verlag, 1838.
  • Heyd, Uriel. “The Ottoman ʿUlemā and Westernization in the Time of Selīm III and Maḥmūd II”. The Modern Middle East: A Reader. Yay. Haz. Albert Hourani, 145-168, California: University of California Press, 1993.
  • Kafadar, Cemal. “Self and Others: The Diary of a Dervish in Seventeenth Century Istanbul and First Person Narratives in Ottoman Literature”. Studia Islamica 69 (1989): 121-150.
  • Karahasanoğlu, Selim. Kadı ve Günlüğü: Sadreddinzade Telhisi Mustafa Efendi Günlüğü (1711- 1735) Üstüne Bir İnceleme. İstanbul: Türkiye İş Bankası Yayınları, 2013.
  • Küçükaşçı, Mustafa Sabri. “Seyyid”, TDV İslâm Ansiklopedisi. İstanbul: TDV, 2009. 37: 40-43.
  • Niyazioğlu, Aslı. Dreams and Lives in Ottoman Istanbul: A Seventeenth Century Biographer’s Perspective. London: Routledge, Taylor & Francis Group, 2017.
  • Oğraş, Rıza. Esʿad Mehmed Efendi ve Bağçe-i Safa-endûz’u. Burdur: Dilek, 2001.
  • Tanpınar, Ahmet Hamdi. XIX. Asır Türk Edebiyatı Tarihi. İstanbul: İstanbul Edebiyat Fakültesi, 1956.
  • Terzioğlu, Derin. “Man in the Image of God in the Image of the Times: Sufi Self-Narratives and the Diary of Niyāzī-i Mıṣrī (1618-94)”. Studia Islamica 94 (2002): 139-65.
  • Vatansever, Nazlı. “Sürûrî’nin Tarih Mecmûʻası, Metin Tesisi-İnceleme”. Yüksek Lisans Tezi, Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi, 2014.
  • Vatansever, Nazlı. “Ṣaḥḥāflarseyḫizāde Esʿad Efendi’s (1789-1848) Text Compilation Practices and Intellectual Curiosities”. Doktora Tezi, Viyana Üniversitesi, 2022.
  • Vatansever, Nazlı. “Books as Career Shapers The Reading Activities of Ṣaḥḥāflarşeyḫizāde Esʿad Efendi (1789-1848) at the Rise of His Career”. Authors as Readers in the Mamlūk Period and Beyond. yay. haz. Elise Franssen, 277-302. Venice: Ca Foscari, 2022.
  • Yılmazer, Ziya. Vak’anüvis Esad Efendi (Sahhaflar Şeyhizâde Seyyid Mehmed): Hayatı ve Eserleri. Yüksek Lisans Tezi, Marmara Üniversitesi, 1984.
  • Yılmazer, Ziya. “Esad Efendi, Sahhaflarşeyhizade”, TDV İslâm Ansiklopedisi. İstanbul: TDV, 1995. 11: 345.
  • Yılmazer, Ziya. Vak’a-nüvis Esʿad Efendi Tarihi: (Bahir Efendi’nin Zeyl ve İlaveleriyle) 1237-1241/1821-1826. İstanbul: Osmanlı Araştırmaları Vakfı, 2000.
  • Database for Ottoman Inscriptions, no: 964 http://www.ottomaninscriptions.com/information.aspx?ref=list&bid=873&hid=964. Son Erişim Tarihi: 07.10.2022.
  • Database for Ottoman Inscriptions, no: 965 http://www.ottomaninscriptions.com/verse.aspx?ref=list&bid=873&hid=965. Son Erişim Tarihi: 07.10.2022.
Toplam 25 adet kaynakça vardır.

Ayrıntılar

Birincil Dil Türkçe
Bölüm Araştırma Makalesi
Yazarlar

Nazlı Vatansever Bu kişi benim 0000-0002-3442-8051

Yayımlanma Tarihi 31 Aralık 2022
Yayımlandığı Sayı Yıl 2022 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA Vatansever, N. (2022). Sahhaflarşeyhizade Vakanüvis Esad Efendi’nin (1789-1848) Kendi Kaleminden Oto/biyografik Metin Parçaları. Toplumsal Tarih Akademi(1), 8-21.
AMA Vatansever N. Sahhaflarşeyhizade Vakanüvis Esad Efendi’nin (1789-1848) Kendi Kaleminden Oto/biyografik Metin Parçaları. TT Akademi. Aralık 2022;(1):8-21.
Chicago Vatansever, Nazlı. “Sahhaflarşeyhizade Vakanüvis Esad Efendi’nin (1789-1848) Kendi Kaleminden Oto/biyografik Metin Parçaları”. Toplumsal Tarih Akademi, sy. 1 (Aralık 2022): 8-21.
EndNote Vatansever N (01 Aralık 2022) Sahhaflarşeyhizade Vakanüvis Esad Efendi’nin (1789-1848) Kendi Kaleminden Oto/biyografik Metin Parçaları. Toplumsal Tarih Akademi 1 8–21.
IEEE N. Vatansever, “Sahhaflarşeyhizade Vakanüvis Esad Efendi’nin (1789-1848) Kendi Kaleminden Oto/biyografik Metin Parçaları”, TT Akademi, sy. 1, ss. 8–21, Aralık2022.
ISNAD Vatansever, Nazlı. “Sahhaflarşeyhizade Vakanüvis Esad Efendi’nin (1789-1848) Kendi Kaleminden Oto/biyografik Metin Parçaları”. Toplumsal Tarih Akademi 1 (Aralık2022), 8-21.
JAMA Vatansever N. Sahhaflarşeyhizade Vakanüvis Esad Efendi’nin (1789-1848) Kendi Kaleminden Oto/biyografik Metin Parçaları. TT Akademi. 2022;:8–21.
MLA Vatansever, Nazlı. “Sahhaflarşeyhizade Vakanüvis Esad Efendi’nin (1789-1848) Kendi Kaleminden Oto/biyografik Metin Parçaları”. Toplumsal Tarih Akademi, sy. 1, 2022, ss. 8-21.
Vancouver Vatansever N. Sahhaflarşeyhizade Vakanüvis Esad Efendi’nin (1789-1848) Kendi Kaleminden Oto/biyografik Metin Parçaları. TT Akademi. 2022(1):8-21.
Toplumsal Tarih Akademi dergisi Hayvan Tarihi sayısı çağrı metni

Hayvan tarihi, geçmiş anlatısına aktif bir unsur olarak hayvanları da dahil etmeyi amaçlayan disiplinler arası bir araştırma alanıdır. Hayvan tarihçileri, tarih yazımında genellikle arka planda kalan hayvanları merkeze alarak, insan-hayvan ilişkilerinin kültürel, ekonomik, politik ve çevresel boyutlarını inceler. Bu yaklaşım, sadece insanların hayvanlara ne yaptığıyla değil, aynı zamanda hayvanların geçmişte nasıl etkili olduğu ve onların ne şekilde tarihselleştirilebileceği ile ilgilenir; böylece tarih yazımındaki insan-merkezci bakış açısını sorgular. Hayvanların da tarihte özne olabileceği düşüncesi hem tarihsel olaylara daha geniş bir perspektiften bakmayı sağlar hem de günümüzdeki insan-hayvan ilişkilerini anlamak için güçlü bir arka plan sunar.

İnsanların tarihsel süreçlerde yalnız ve yegâne aktör olmadıklarını gösteren hayvan tarihi araştırmaları; tarım, sağlık, sömürgecilik, evcilleştirme, modernite ve şehirleşme gibi pek çok farklı konuyu daha bütünlüklü bir şekilde anlamamıza yardımcı olur. İnsanlığın binlerce yıldır yaşadığı dönüşümlerin hayvanlarla kurulan ilişkilerden bağımsız olarak ele alınması tarihsel anlatıların bir hayli eksik kalmasına sebep olmuştur. Hayvan tarihi hayvanların deneyimlerini ve insan ile hayvanın etkileşimlerini tarih yazımına dahil ederek geçmiş anlatısındaki mevcut noksanlıkları giderme potansiyeline sahiptir.

Toplumsal Tarih Akademi dergisinin Haziran 2026 sayısının ana teması hayvan tarihi olarak belirlendi. Bu sayıda Osmanlı ve Türkiye tarihinden insan-hayvan ilişkilerini merkeze alan yazılara yer verilecektir. Hayvanât - Hayvan Tarihi Ağı’nı temsil eden sayı editörleri, yazarlardan yalnızca hayvanları konu edinmelerini değil, hayvanların geçmişte oynadıkları farklı rollere ve türler arası ilişkilere odaklanarak insanlar kadar hayvanları da merkeze alan kapsayıcı bir perspektifin okurların tarihe bakışını nasıl zenginleştirdiğine ışık tutmalarını beklemektedirler.

Yazıların son teslim tarihi 1 Aralık 2025 olarak belirlenmiştir.


Sayı editörleri

Cihangir Gündoğdu, Deniz Dölek Sever, İbrahim Can Usta