Araştırma Makalesi
BibTex RIS Kaynak Göster

Siyaset, Kitap ve Çeviri: 1885-1887 Arasında Yayımlanan Edebi Kitap Çevirileri Üzerine

Yıl 2024, Sayı: 4, 108 - 125, 30.06.2024

Özgür Türesay

Öz

II. Abdülhamid döneminin dikkat çeken kültürel gelişmelerinden biri edebiyat çevirilerinin hızlı bir şekilde artmasıdır. Bu makalede 1885, 1886 ve 1887’de Arap, Yunan ve Ermeni harfleriyle Türkçeye çevrilip kitap olarak yayımlanan edebi çeviriler incelenerek o dönemde kitap yayıncılığı, çeviri faaliyetleri ve siyasi rejim arasında ne tür bir ilişki olduğu ve bu durumun arkasında yatan toplumsal dönüşüm süreci üzerine birtakım saptamalarda bulunulmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Osmanlı yayımcılığı kitap edebi çeviri siyaset II. Abdülhamid

Kaynakça

  • Balta, Evangelia. “Novels published in Karamanlidika”, Karamanli Legacies. Yay. Haz. Evangelia Balta. 49-70. İstanbul: ISIS Press, 2018.
  • Barthes, Roland. “Écrivains et écrivants”, Essais critiques. Yay. Haz. Roland Barthes. 152-159. Paris: Seuil, 1964.
  • Barthes, Roland. “Yazarlar ve Yazmanlar”, Eleştirel Denemeler. 153-160. Çev. Esra Özdoğan. İstanbul: YKY, 2018 (2. baskı).
  • Baykal, Erol A. F.. The Ottoman Press (1908-1923). Leyde-Boston: Brill, 2019.
  • Baysal, Jale. Müteferrika’dan Birinci Meşrutiyet’e Kadar Osmanlı Türklerinin Bastıkları Kitaplar 1729- 1875. İstanbul: Hiperlink, 2010 (Genişletilmiş ve gözden geçirilmiş 2. baskı).
  • Borovaia, Olga. “The Role of Translation in Shaping the Ladino Novel at the Time of Westernization in the Ottoman Empire (A Case Study: Hasan-Pasha and Pavlo y Virzhinia)”. Jewish History 16, 3, 2002, 263-282.
  • Boyar, Ebru. “The Press and the Palace: the Two-Way Relationship Between Abdülhamid II and the Press, 1876-1908”. British School of Oriental and African Studies 69, 3, 2006, 417-432.
  • Cankara, Murat. “Ermeni Harfleriyle İlk Türkçe Romanlar üzerine”, Tanzimat ve Edebiyat: Osmanlı İstanbulu’nda Modern Edebi Kültür. Yay. Haz. Mehmet Fatih Uslu ve Fatih Altuğ. 116-137. İstanbul: İş Bankası Kültür Yayınları, 2014.
  • Cankara, Murat. “Comparative Glimpse of the Early Steps of Novelistic Imagination in Turkish. Armeno-Turkish Novels of the 1850s and 1860s”, Routledge Handbook on Turkish Literature. Yay. Haz. Didem Havlioğlu ve Zeynep Uysal. 198-208. London: Routledge, 2023.
  • Cebe, Günil Özlem Ayaydın. “19. yüzyılda Osmanlı Toplumu ve Basılı Türkçe Edebiyat: Etkileşimler, Değişimler, Çeşitlilik”. Doktora Tezi, Bilkent Üniversitesi, 2009.
  • Cebe, Günil Özlem Ayaydın. “Translate or not to Translate? 19th Century Ottoman Communities and Fiction”. Die Welt des Islams 56, 2016, 187-222.
  • Charrière, Etienne. “Borrowed Texts: Translation and the Rise of Greek-Ottoman Novel in the Nineteenth Century”. Syn-thèses 6, 2013, 1-15.
  • Charrière, Etienne. ““We Must Ourselves Write About Ourselves”: The Trans-Communal Rise of the Novel in the Late Ottoman Empire”. Doktora Tezi, University of Michigan, 2016.
  • Clayer, Nathalie. “Şemseddin Sami et la traduction comme pratique dans l’Empire ottoman”, Déchiffrer le passé d’un empire: Hommage à Nicolas Vatin et aux humanités ottomanes. Yay. Haz. Elisabetta Borromeo, Frédéric Hitzel, Benjamin Lellouch. 167-187. Louvain: Peeters, 2022.
  • Cumbur, Müjgân. Türkiye Basmaları Toplu Kataloğu. Arap Harfli Türkçe Eserler. 6 cilt, Ankara: Milli Kütüphane, 1990-1998.
  • Çağan, Güven. “The Censorship and the Ban of the Merchant of Venice in Istanbul of the Late Ottomane Empire”. Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi Dergisi 63, 1, 2023, 177-205.
  • Çiçek, Nazan. Young Ottomans: Turkish Critics of the Eastern Question in the Late Nineteenth Century. Londra: I. B. Tauris, 2010.
  • Demircioğlu, Cemal. “From Discourse to Practice: Rethinking “Translation” (Terceme) and Related Practices of Text Production in the Late Ottoman Literary Tradition”. Doktora Tezi, Boğaziçi Üniversitesi, 2005.
  • Deringil, Selim. The Well-Protected Domains, Ideology and the Legitimation of Power in the Ottoman Empire 1876-1909. London / New York: I. B. Tauris, 1998.
  • Emiroğlu, Kudret ve İşoğlu, İlker M.. Eski Harfli Basma Türkçe Eserler Bibliyografyası (Arap, Ermeni ve Yunan Alfabeleriyle). CD. Ankara: 2001.
  • Enginün, İnci. Tanzimat Devrinde Shakespeare Tercümeleri ve Tesiri. İstanbul: Edebiyat Fakültesi Basımevi, 1979.
  • Georgeon, François. Abdulhamid II, le sultan calife. Paris: Fayard, 2003.
  • Huart, Cl[ément]. “Bibliographie ottomane. Notice des livres turcs, arabes et persans, imprimés à Constantinople durant la période 1299-1301 de l’Hégire (1882-1884)”. Journal asiatique Şubat- Nisan 1885, 229-268.
  • Huart, Cl[ément]. “Bibliographie ottomane. Notice des livres turcs, arabes et persans, imprimés à Constantinople durant la période 1306-1307 de l’Hégire (1889-1891)”. Journal asiatique Mayıs-Haziran 1891, 357-410.
  • İhsanoğlu, Ekmeleddin. Mısır’da Türkler ve Kültürel Mirasları. İstanbul: IRCICA, 2006.
  • Kappler, Matthias. “Monte-Christo in Modern Greek and the Ottoman Context: The Beginning of a Journey”. Journal of Arabic and Islamic Studies 22, 2, 2022, 1-25.
  • Karagöz-Kızılca, Gül. ““Voicing the Interests of the Public?”. Contestation, Negotiation, and the Emergence of Ottoman Language Newspapers During the Financial Crises of the Ottoman Empire, 1862-1875”. Doktora tezi, Binghamton University, 2011.
  • Kerman, Zeynep. 1862-1910 Yılları Arasında Victor Hugo’dan Türkçe’ye Yapılan Tercümeler Üzerinde Bir Araştırma. İstanbul: İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Yayınları, 1978.
  • Koç, Haşim. “Cultural Repertoire as a Network of Translated Texts: The New Literature after the Tanzimat (1830-1870)”. Yüksek Lisans Tezi, Boğaziçi Üniversitesi, 2004.
  • Koç, Haşim. “Osmanlı’da Tercüme Kavramı ve Tanzimat Dönemindeki Edebi Tercümelere Dair Çalışmalar”. TALİD 4, 7, 2006, 351-381.
  • Malečková, Jitka. “Ludwig Büchner versus Nat Pinkerton: Turkish Translations from Western Languages, 1880-1914”. Mediterranean Historical Review 9, 1, 1994, 73-99.
  • Manoukian, Jennifer. “Literary Translation and the Expansion of the Ottoman Armenian Reading Public, 1853–1884”. Book History 25, 1, 2022, 128-171.
  • Manoukian, Jennifer. “Cultural Nationalism and the Spread of a “National Language” among Arabophone, Turcophone and Kurdophone Armenians in the Ottoman Empire, c. 1840 to c. 1860”. Middle Eastern Studies 59, 3, 2023, 359-376.
  • Matossian, Bedros Der. “The Development of Armeno-Turkish (Hayatar T‘rk‘erēn) in the 19th Century Ottoman Empire: Marking and Crossing Ethnoreligous Boundaries”. Intellectual History of the Islamicate World 2019, 1-34.
  • Meral, Arzu. “Western Ideas Percolating into Ottoman Minds: A Survey of Translation Activity and the Famous Case of Télémaque”. Doktora tezi, Leiden University, 2010.
  • Mete-Yuva, Gül. La littérature turque et ses sources françaises. Paris: L’Harmattan, 2006.
  • Mignon, Laurent. “A Pilgrim’s Progress: Armenian and Kurdish Literatures in Turkish and the Rewriting of Literary History”. Patterns of Prejudice 48, 2, 2014, 182-200.
  • Mignon, Laurent. “Notes sur l’histoire de la littérature turque des Tanzimat (1839) à la ‘révolution des lettres’ (1928)”. Slovo 50, 2019, 169-190.
  • Okay, Orhan. Beşir Fuad. İlk Türk Pozitivist ve Natüralisti. İstanbul: Dergâh, 2008 (Genişletilmiş ve gözden geçirilmiş 2. baskı).
  • Özege, Seyfettin. Eski Harflerle Basılmış Türkçe Eserler Kataloğu, 5 cilt. İstanbul: 1971-1979.
  • Paker, Saliha. “Translation as Terceme and Nazire Culture-bound Concepts and their Implications for a Conceptual Framework on Ottoman Translation History”, Crosscultural Transgressions: Research Models in Translation Studies II: Historical and Ideological Issues. Yay. Haz. Theo Hermans, 120-143. Manchester: St. Jerome Publication, 2002.
  • Prushkovska, Iryna. “La traduction des oeuvres littéraires en langue turque: tensions et adaptations culturelles”. Питання літературознавства / Problems of Literary Criticism 103 “Accueillir l’Autre dans sa langue. La traduction comme dispositif de médiation”, 2022, 85-109.
  • Sabev, Orlin. Waiting for Müteferrika. Glimpses of Ottoman Print Culture. Boston: Academic Studies Press, 2018.
  • Stepanyan, Hasmik A.. Ermeni Harfli Türkçe Kitaplar ve Süreli Yayınlar Bibliyografyası (1727-1968). İstanbul: Turkuaz Yayıncılık, 2005.
  • Strauss, Johann. “Romanlar, ah! O romanlar! Les débuts de la lecture moderne dans l’Empire ottoman (1850-1900)”. Turcica 26, 1994, 125-163.
  • Strauss, Johann. “Diglossie dans le domaine ottoman. Évolution et péripéties d’une situation linguistique”. Revue du monde musulman et de la Méditerranée 75-76, 1995, 221-255.
  • Strauss, Johann. The Egyptian Connection in Nineteenth Century Ottoman Literary and Intellectual History. Beirut: Orient-Institut, 2000.
  • Strauss, Johann. “Turkish Translations from Mehmed Ali’s Egypt. A Pioneering Effort and its Results”, Translation: (Re)shaping of Literature and Culture. Yay. Haz. Saliha Paker. 108-147. İstanbul: Boğaziçi University Press, 2002.
  • Strauss, Johann. “Who Read What in the Ottoman Empire (19th-20th centuries)?”. Arabic Middle Eastern Literatures 6, 1, 2003, 39-76.
  • Strauss, Johann. “What was (Really) Translated in the Ottoman Empire? Sleuthing Nineteenth-Century Ottoman Translated Literature”, Migrating Texts. Circulating Translations around the Ottoman Mediterranean. Yay. Haz. Marilyn Booth. 57-94. Edinburgh: Edinburgh University Press, 2019.
  • Strauss, Johann. “Tercüme – Çeviri. La transformation d’un art ancien à l’époque républicaine”, Déchiffrer le passé d’un empire: Hommage à Nicolas Vatin et aux humanités ottomanes. Yay. Haz. Elisabetta Borromeo, Frédéric Hitzel, Benjamin Lellouch. 139-166. Louvain: Peeters, 2022.
  • Şimşek, Şehnaz Şişmanoğlu. “Karamanlıca Temaşa-i Dünya ve Cefakâr u Cefakeş’te Zaman, Mekân ve Kapanış: Polipathis’i Yeniden Yazmak”. Bilig 84, 2018, 69-93.
  • Şimşek, Şehnaz Şişmanoğlu. “Le Comte de Monte-Cristo in Karamanlidika: In the Footsteps of Teodor Kasap”. Die Welt des Islams, 2022, 1-26.
  • Şiviloğlu, Murat R.. The Emergence of Public Opinion. State and Society in the Late Ottoman Empire. Cambridge: Cambridge University Press, 2018.
  • Tapia, Aylin de. “De La Porteuse de pain (1884) à l’Ekmekçi Hatun (1885): un roman populaire français chez les Karamanlis”, Cultural Encounters in the Turkish-speaking Communities of the Late Ottoman Empire. Yay. Haz. Evangelia Balta. 223-256. İstanbul: ISIS Press, 2014.
  • Thérenty, Marie-Ève. La littérature au quotidien. Poétiques journalistiques au XIXe siècle. Paris: Seuil, 2007.
  • Topçuoğlu, Arif Can. “Reading Ahmet Mithat’s Hasan Mellâh Yahut Sır İçinde Esrar as an Adaptation of Le Comte De Monte-Cristo”. Journal of Arabic and Islamic Studies 22, 2, 2024, baskıda.
  • Türesay, Özgür. “Censure et production culturelle. Le champ éditorial ottoman à l’époque hamidienne (1876‑1908)”. Études Balkaniques. Cahiers Pierre Belon 16, 2009, 241‑254.
  • Türesay, Özgür. “Le temps des almanachs ottomans: usage des calendriers et temps de l’histoire (1873-1914)”, Les Ottomans et le temps. Yay. Haz. François Georgeon ve Frédéric Hitzel. 129‑157. Leyde: E.J. Brill, 2012.
  • Ueno, Masayuki. “One Script, Two Languages: Garabed Panosian and his Armeno-Turkish Newspapers in the Nineteenth-Century Ottoman Empire”. Middle Eastern Studies 52, 4, 2016, 605-622.
  • Üyepazarcı, Erol. Korkmayınız Mr. Sherlock Holmes. Türkiye’de Polisiye Romanın 125 Yıllık Öyküsü 1881-2006. Cilt I. İstanbul: Oğlak Yayınları, 2008.
  • Yalçın, Ahu Selin Erkul. “Turkey’s Reading (R)evolution. A Study on Books, Readers and Translations, 1840-1940”. Doktora Tezi, Boğaziçi Üniversitesi, 2011.
  • Yosmaoğlu, İpek K.. “Chasing the Printed Word: Press Censorship in the Ottoman Empire, 1876-1913”. The Turkish Studies Association Journal 27, 1-2, 2003, 15-49.
  • http://oncu.com/ozegearama/
  • http://tees.yesevi.edu.tr/madde-detay/mutercem-muallim-naci
  • http://tees.yesevi.edu.tr/madde-detay/buyuk-cocuklar-mehmet-ali-ulvi-tees-1286
  • http://tees.yesevi.edu.tr/madde-detay/garptan-sarka-seyyale-i-edebiye-fransiz-edebiyatinin-numuneve-tarihi-medhal-ezmine-i-mutavassi

Politics, Books and Translation: On Literary Book Translations Published Between 1885-1887

Yıl 2024, Sayı: 4, 108 - 125, 30.06.2024

Özgür Türesay

Öz

The rapid growth of literary translation during the reign of Abdülhamid II was one of the most remarkable cultural developments of the period. This article analyzes literary translations into Turkish in Arabic, Greek, and Armenian scripts that were published as books in 1885, 1886, and 1887. It then offers some observations on the relationship between book publishing, translation activities and the political regime of the period, and the social transformation process behind it.

Anahtar Kelimeler

Ottoman publishing literary translation book politics Abdulhamid II

Kaynakça

  • Balta, Evangelia. “Novels published in Karamanlidika”, Karamanli Legacies. Yay. Haz. Evangelia Balta. 49-70. İstanbul: ISIS Press, 2018.
  • Barthes, Roland. “Écrivains et écrivants”, Essais critiques. Yay. Haz. Roland Barthes. 152-159. Paris: Seuil, 1964.
  • Barthes, Roland. “Yazarlar ve Yazmanlar”, Eleştirel Denemeler. 153-160. Çev. Esra Özdoğan. İstanbul: YKY, 2018 (2. baskı).
  • Baykal, Erol A. F.. The Ottoman Press (1908-1923). Leyde-Boston: Brill, 2019.
  • Baysal, Jale. Müteferrika’dan Birinci Meşrutiyet’e Kadar Osmanlı Türklerinin Bastıkları Kitaplar 1729- 1875. İstanbul: Hiperlink, 2010 (Genişletilmiş ve gözden geçirilmiş 2. baskı).
  • Borovaia, Olga. “The Role of Translation in Shaping the Ladino Novel at the Time of Westernization in the Ottoman Empire (A Case Study: Hasan-Pasha and Pavlo y Virzhinia)”. Jewish History 16, 3, 2002, 263-282.
  • Boyar, Ebru. “The Press and the Palace: the Two-Way Relationship Between Abdülhamid II and the Press, 1876-1908”. British School of Oriental and African Studies 69, 3, 2006, 417-432.
  • Cankara, Murat. “Ermeni Harfleriyle İlk Türkçe Romanlar üzerine”, Tanzimat ve Edebiyat: Osmanlı İstanbulu’nda Modern Edebi Kültür. Yay. Haz. Mehmet Fatih Uslu ve Fatih Altuğ. 116-137. İstanbul: İş Bankası Kültür Yayınları, 2014.
  • Cankara, Murat. “Comparative Glimpse of the Early Steps of Novelistic Imagination in Turkish. Armeno-Turkish Novels of the 1850s and 1860s”, Routledge Handbook on Turkish Literature. Yay. Haz. Didem Havlioğlu ve Zeynep Uysal. 198-208. London: Routledge, 2023.
  • Cebe, Günil Özlem Ayaydın. “19. yüzyılda Osmanlı Toplumu ve Basılı Türkçe Edebiyat: Etkileşimler, Değişimler, Çeşitlilik”. Doktora Tezi, Bilkent Üniversitesi, 2009.
  • Cebe, Günil Özlem Ayaydın. “Translate or not to Translate? 19th Century Ottoman Communities and Fiction”. Die Welt des Islams 56, 2016, 187-222.
  • Charrière, Etienne. “Borrowed Texts: Translation and the Rise of Greek-Ottoman Novel in the Nineteenth Century”. Syn-thèses 6, 2013, 1-15.
  • Charrière, Etienne. ““We Must Ourselves Write About Ourselves”: The Trans-Communal Rise of the Novel in the Late Ottoman Empire”. Doktora Tezi, University of Michigan, 2016.
  • Clayer, Nathalie. “Şemseddin Sami et la traduction comme pratique dans l’Empire ottoman”, Déchiffrer le passé d’un empire: Hommage à Nicolas Vatin et aux humanités ottomanes. Yay. Haz. Elisabetta Borromeo, Frédéric Hitzel, Benjamin Lellouch. 167-187. Louvain: Peeters, 2022.
  • Cumbur, Müjgân. Türkiye Basmaları Toplu Kataloğu. Arap Harfli Türkçe Eserler. 6 cilt, Ankara: Milli Kütüphane, 1990-1998.
  • Çağan, Güven. “The Censorship and the Ban of the Merchant of Venice in Istanbul of the Late Ottomane Empire”. Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi Dergisi 63, 1, 2023, 177-205.
  • Çiçek, Nazan. Young Ottomans: Turkish Critics of the Eastern Question in the Late Nineteenth Century. Londra: I. B. Tauris, 2010.
  • Demircioğlu, Cemal. “From Discourse to Practice: Rethinking “Translation” (Terceme) and Related Practices of Text Production in the Late Ottoman Literary Tradition”. Doktora Tezi, Boğaziçi Üniversitesi, 2005.
  • Deringil, Selim. The Well-Protected Domains, Ideology and the Legitimation of Power in the Ottoman Empire 1876-1909. London / New York: I. B. Tauris, 1998.
  • Emiroğlu, Kudret ve İşoğlu, İlker M.. Eski Harfli Basma Türkçe Eserler Bibliyografyası (Arap, Ermeni ve Yunan Alfabeleriyle). CD. Ankara: 2001.
  • Enginün, İnci. Tanzimat Devrinde Shakespeare Tercümeleri ve Tesiri. İstanbul: Edebiyat Fakültesi Basımevi, 1979.
  • Georgeon, François. Abdulhamid II, le sultan calife. Paris: Fayard, 2003.
  • Huart, Cl[ément]. “Bibliographie ottomane. Notice des livres turcs, arabes et persans, imprimés à Constantinople durant la période 1299-1301 de l’Hégire (1882-1884)”. Journal asiatique Şubat- Nisan 1885, 229-268.
  • Huart, Cl[ément]. “Bibliographie ottomane. Notice des livres turcs, arabes et persans, imprimés à Constantinople durant la période 1306-1307 de l’Hégire (1889-1891)”. Journal asiatique Mayıs-Haziran 1891, 357-410.
  • İhsanoğlu, Ekmeleddin. Mısır’da Türkler ve Kültürel Mirasları. İstanbul: IRCICA, 2006.
  • Kappler, Matthias. “Monte-Christo in Modern Greek and the Ottoman Context: The Beginning of a Journey”. Journal of Arabic and Islamic Studies 22, 2, 2022, 1-25.
  • Karagöz-Kızılca, Gül. ““Voicing the Interests of the Public?”. Contestation, Negotiation, and the Emergence of Ottoman Language Newspapers During the Financial Crises of the Ottoman Empire, 1862-1875”. Doktora tezi, Binghamton University, 2011.
  • Kerman, Zeynep. 1862-1910 Yılları Arasında Victor Hugo’dan Türkçe’ye Yapılan Tercümeler Üzerinde Bir Araştırma. İstanbul: İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Yayınları, 1978.
  • Koç, Haşim. “Cultural Repertoire as a Network of Translated Texts: The New Literature after the Tanzimat (1830-1870)”. Yüksek Lisans Tezi, Boğaziçi Üniversitesi, 2004.
  • Koç, Haşim. “Osmanlı’da Tercüme Kavramı ve Tanzimat Dönemindeki Edebi Tercümelere Dair Çalışmalar”. TALİD 4, 7, 2006, 351-381.
  • Malečková, Jitka. “Ludwig Büchner versus Nat Pinkerton: Turkish Translations from Western Languages, 1880-1914”. Mediterranean Historical Review 9, 1, 1994, 73-99.
  • Manoukian, Jennifer. “Literary Translation and the Expansion of the Ottoman Armenian Reading Public, 1853–1884”. Book History 25, 1, 2022, 128-171.
  • Manoukian, Jennifer. “Cultural Nationalism and the Spread of a “National Language” among Arabophone, Turcophone and Kurdophone Armenians in the Ottoman Empire, c. 1840 to c. 1860”. Middle Eastern Studies 59, 3, 2023, 359-376.
  • Matossian, Bedros Der. “The Development of Armeno-Turkish (Hayatar T‘rk‘erēn) in the 19th Century Ottoman Empire: Marking and Crossing Ethnoreligous Boundaries”. Intellectual History of the Islamicate World 2019, 1-34.
  • Meral, Arzu. “Western Ideas Percolating into Ottoman Minds: A Survey of Translation Activity and the Famous Case of Télémaque”. Doktora tezi, Leiden University, 2010.
  • Mete-Yuva, Gül. La littérature turque et ses sources françaises. Paris: L’Harmattan, 2006.
  • Mignon, Laurent. “A Pilgrim’s Progress: Armenian and Kurdish Literatures in Turkish and the Rewriting of Literary History”. Patterns of Prejudice 48, 2, 2014, 182-200.
  • Mignon, Laurent. “Notes sur l’histoire de la littérature turque des Tanzimat (1839) à la ‘révolution des lettres’ (1928)”. Slovo 50, 2019, 169-190.
  • Okay, Orhan. Beşir Fuad. İlk Türk Pozitivist ve Natüralisti. İstanbul: Dergâh, 2008 (Genişletilmiş ve gözden geçirilmiş 2. baskı).
  • Özege, Seyfettin. Eski Harflerle Basılmış Türkçe Eserler Kataloğu, 5 cilt. İstanbul: 1971-1979.
  • Paker, Saliha. “Translation as Terceme and Nazire Culture-bound Concepts and their Implications for a Conceptual Framework on Ottoman Translation History”, Crosscultural Transgressions: Research Models in Translation Studies II: Historical and Ideological Issues. Yay. Haz. Theo Hermans, 120-143. Manchester: St. Jerome Publication, 2002.
  • Prushkovska, Iryna. “La traduction des oeuvres littéraires en langue turque: tensions et adaptations culturelles”. Питання літературознавства / Problems of Literary Criticism 103 “Accueillir l’Autre dans sa langue. La traduction comme dispositif de médiation”, 2022, 85-109.
  • Sabev, Orlin. Waiting for Müteferrika. Glimpses of Ottoman Print Culture. Boston: Academic Studies Press, 2018.
  • Stepanyan, Hasmik A.. Ermeni Harfli Türkçe Kitaplar ve Süreli Yayınlar Bibliyografyası (1727-1968). İstanbul: Turkuaz Yayıncılık, 2005.
  • Strauss, Johann. “Romanlar, ah! O romanlar! Les débuts de la lecture moderne dans l’Empire ottoman (1850-1900)”. Turcica 26, 1994, 125-163.
  • Strauss, Johann. “Diglossie dans le domaine ottoman. Évolution et péripéties d’une situation linguistique”. Revue du monde musulman et de la Méditerranée 75-76, 1995, 221-255.
  • Strauss, Johann. The Egyptian Connection in Nineteenth Century Ottoman Literary and Intellectual History. Beirut: Orient-Institut, 2000.
  • Strauss, Johann. “Turkish Translations from Mehmed Ali’s Egypt. A Pioneering Effort and its Results”, Translation: (Re)shaping of Literature and Culture. Yay. Haz. Saliha Paker. 108-147. İstanbul: Boğaziçi University Press, 2002.
  • Strauss, Johann. “Who Read What in the Ottoman Empire (19th-20th centuries)?”. Arabic Middle Eastern Literatures 6, 1, 2003, 39-76.
  • Strauss, Johann. “What was (Really) Translated in the Ottoman Empire? Sleuthing Nineteenth-Century Ottoman Translated Literature”, Migrating Texts. Circulating Translations around the Ottoman Mediterranean. Yay. Haz. Marilyn Booth. 57-94. Edinburgh: Edinburgh University Press, 2019.
  • Strauss, Johann. “Tercüme – Çeviri. La transformation d’un art ancien à l’époque républicaine”, Déchiffrer le passé d’un empire: Hommage à Nicolas Vatin et aux humanités ottomanes. Yay. Haz. Elisabetta Borromeo, Frédéric Hitzel, Benjamin Lellouch. 139-166. Louvain: Peeters, 2022.
  • Şimşek, Şehnaz Şişmanoğlu. “Karamanlıca Temaşa-i Dünya ve Cefakâr u Cefakeş’te Zaman, Mekân ve Kapanış: Polipathis’i Yeniden Yazmak”. Bilig 84, 2018, 69-93.
  • Şimşek, Şehnaz Şişmanoğlu. “Le Comte de Monte-Cristo in Karamanlidika: In the Footsteps of Teodor Kasap”. Die Welt des Islams, 2022, 1-26.
  • Şiviloğlu, Murat R.. The Emergence of Public Opinion. State and Society in the Late Ottoman Empire. Cambridge: Cambridge University Press, 2018.
  • Tapia, Aylin de. “De La Porteuse de pain (1884) à l’Ekmekçi Hatun (1885): un roman populaire français chez les Karamanlis”, Cultural Encounters in the Turkish-speaking Communities of the Late Ottoman Empire. Yay. Haz. Evangelia Balta. 223-256. İstanbul: ISIS Press, 2014.
  • Thérenty, Marie-Ève. La littérature au quotidien. Poétiques journalistiques au XIXe siècle. Paris: Seuil, 2007.
  • Topçuoğlu, Arif Can. “Reading Ahmet Mithat’s Hasan Mellâh Yahut Sır İçinde Esrar as an Adaptation of Le Comte De Monte-Cristo”. Journal of Arabic and Islamic Studies 22, 2, 2024, baskıda.
  • Türesay, Özgür. “Censure et production culturelle. Le champ éditorial ottoman à l’époque hamidienne (1876‑1908)”. Études Balkaniques. Cahiers Pierre Belon 16, 2009, 241‑254.
  • Türesay, Özgür. “Le temps des almanachs ottomans: usage des calendriers et temps de l’histoire (1873-1914)”, Les Ottomans et le temps. Yay. Haz. François Georgeon ve Frédéric Hitzel. 129‑157. Leyde: E.J. Brill, 2012.
  • Ueno, Masayuki. “One Script, Two Languages: Garabed Panosian and his Armeno-Turkish Newspapers in the Nineteenth-Century Ottoman Empire”. Middle Eastern Studies 52, 4, 2016, 605-622.
  • Üyepazarcı, Erol. Korkmayınız Mr. Sherlock Holmes. Türkiye’de Polisiye Romanın 125 Yıllık Öyküsü 1881-2006. Cilt I. İstanbul: Oğlak Yayınları, 2008.
  • Yalçın, Ahu Selin Erkul. “Turkey’s Reading (R)evolution. A Study on Books, Readers and Translations, 1840-1940”. Doktora Tezi, Boğaziçi Üniversitesi, 2011.
  • Yosmaoğlu, İpek K.. “Chasing the Printed Word: Press Censorship in the Ottoman Empire, 1876-1913”. The Turkish Studies Association Journal 27, 1-2, 2003, 15-49.
  • http://oncu.com/ozegearama/
  • http://tees.yesevi.edu.tr/madde-detay/mutercem-muallim-naci
  • http://tees.yesevi.edu.tr/madde-detay/buyuk-cocuklar-mehmet-ali-ulvi-tees-1286
  • http://tees.yesevi.edu.tr/madde-detay/garptan-sarka-seyyale-i-edebiye-fransiz-edebiyatinin-numuneve-tarihi-medhal-ezmine-i-mutavassi
Toplam 67 adet kaynakça vardır.

Ayrıntılar

Birincil Dil Türkçe
Konular İmparatorluk, Emperyalizm ve Sömürgecilik Tarihi, Tarihsel Çalışmalar (Diğer)
Bölüm Araştırma Makalesi
Yazarlar

Özgür Türesay

Gönderilme Tarihi 4 Haziran 2024
Kabul Tarihi 19 Haziran 2024
Yayımlanma Tarihi 30 Haziran 2024
Yayımlandığı Sayı Yıl 2024 Sayı: 4

Kaynak Göster

APA Türesay, Ö. (2024). Siyaset, Kitap ve Çeviri: 1885-1887 Arasında Yayımlanan Edebi Kitap Çevirileri Üzerine. Toplumsal Tarih Akademi(4), 108-125.
AMA Türesay Ö. Siyaset, Kitap ve Çeviri: 1885-1887 Arasında Yayımlanan Edebi Kitap Çevirileri Üzerine. TT Akademi. Haziran 2024;(4):108-125.
Chicago Türesay, Özgür. “Siyaset, Kitap ve Çeviri: 1885-1887 Arasında Yayımlanan Edebi Kitap Çevirileri Üzerine”. Toplumsal Tarih Akademi, sy. 4 (Haziran 2024): 108-25.
EndNote Türesay Ö (01 Haziran 2024) Siyaset, Kitap ve Çeviri: 1885-1887 Arasında Yayımlanan Edebi Kitap Çevirileri Üzerine. Toplumsal Tarih Akademi 4 108–125.
IEEE Ö. Türesay, “Siyaset, Kitap ve Çeviri: 1885-1887 Arasında Yayımlanan Edebi Kitap Çevirileri Üzerine”, TT Akademi, sy. 4, ss. 108–125, Haziran2024.
ISNAD Türesay, Özgür. “Siyaset, Kitap ve Çeviri: 1885-1887 Arasında Yayımlanan Edebi Kitap Çevirileri Üzerine”. Toplumsal Tarih Akademi 4 (Haziran2024), 108-125.
JAMA Türesay Ö. Siyaset, Kitap ve Çeviri: 1885-1887 Arasında Yayımlanan Edebi Kitap Çevirileri Üzerine. TT Akademi. 2024;:108–125.
MLA Türesay, Özgür. “Siyaset, Kitap ve Çeviri: 1885-1887 Arasında Yayımlanan Edebi Kitap Çevirileri Üzerine”. Toplumsal Tarih Akademi, sy. 4, 2024, ss. 108-25.
Vancouver Türesay Ö. Siyaset, Kitap ve Çeviri: 1885-1887 Arasında Yayımlanan Edebi Kitap Çevirileri Üzerine. TT Akademi. 2024(4):108-25.
Toplumsal Tarih Akademi dergisi Hayvan Tarihi sayısı çağrı metni

Hayvan tarihi, geçmiş anlatısına aktif bir unsur olarak hayvanları da dahil etmeyi amaçlayan disiplinler arası bir araştırma alanıdır. Hayvan tarihçileri, tarih yazımında genellikle arka planda kalan hayvanları merkeze alarak, insan-hayvan ilişkilerinin kültürel, ekonomik, politik ve çevresel boyutlarını inceler. Bu yaklaşım, sadece insanların hayvanlara ne yaptığıyla değil, aynı zamanda hayvanların geçmişte nasıl etkili olduğu ve onların ne şekilde tarihselleştirilebileceği ile ilgilenir; böylece tarih yazımındaki insan-merkezci bakış açısını sorgular. Hayvanların da tarihte özne olabileceği düşüncesi hem tarihsel olaylara daha geniş bir perspektiften bakmayı sağlar hem de günümüzdeki insan-hayvan ilişkilerini anlamak için güçlü bir arka plan sunar.

İnsanların tarihsel süreçlerde yalnız ve yegâne aktör olmadıklarını gösteren hayvan tarihi araştırmaları; tarım, sağlık, sömürgecilik, evcilleştirme, modernite ve şehirleşme gibi pek çok farklı konuyu daha bütünlüklü bir şekilde anlamamıza yardımcı olur. İnsanlığın binlerce yıldır yaşadığı dönüşümlerin hayvanlarla kurulan ilişkilerden bağımsız olarak ele alınması tarihsel anlatıların bir hayli eksik kalmasına sebep olmuştur. Hayvan tarihi hayvanların deneyimlerini ve insan ile hayvanın etkileşimlerini tarih yazımına dahil ederek geçmiş anlatısındaki mevcut noksanlıkları giderme potansiyeline sahiptir.

Toplumsal Tarih Akademi dergisinin Haziran 2026 sayısının ana teması hayvan tarihi olarak belirlendi. Bu sayıda Osmanlı ve Türkiye tarihinden insan-hayvan ilişkilerini merkeze alan yazılara yer verilecektir. Hayvanât - Hayvan Tarihi Ağı’nı temsil eden sayı editörleri, yazarlardan yalnızca hayvanları konu edinmelerini değil, hayvanların geçmişte oynadıkları farklı rollere ve türler arası ilişkilere odaklanarak insanlar kadar hayvanları da merkeze alan kapsayıcı bir perspektifin okurların tarihe bakışını nasıl zenginleştirdiğine ışık tutmalarını beklemektedirler.

Yazıların son teslim tarihi 1 Aralık 2025 olarak belirlenmiştir.


Sayı editörleri

Cihangir Gündoğdu, Deniz Dölek Sever, İbrahim Can Usta