Araştırma Notu
Yıl 2024,
Sayı: 4, 126 - 139, 30.06.2024
Öz
Kitabın 19. yüzyılda Anadolu toplumundaki yerini ortaya koyan bu diyalog, farklı açılardan ilginçtir: Edebiyatçıların değer verdiği klasik yazarların aslında Anadolulular tarafından bilinmediğini ve onlar için sadece dini kitapların ilgi çekici ve anlamlı olduğunu göstermektedir. Bununla beraber, ilginç bir şekilde, Türkçe bir sözcük olan kitab’ın Gayrimüslimler tarafından dahi bilindiğini gözler önüne sermektedir.
Anahtar Kelimeler
Osmanlı matbu kitap Çok dilli yayıncılık Osmanlı kültür tarihi
Kaynakça
- Âsar-ı Rif´at Paşa. Takvimhane-i Amire Matbaası, 1275.
- Başaran, Ayşe Tek. “The Ottoman Printing Enterprise: Legalization, Agency and Networks, 1831-1863”. Doktora Tezi, Boğaziçi Üniversitesi, 2019.
- Çözülmüş Orhon Yazıtları. Çev. Vedat Köken. Ankara: TDK Yayınları, 1993.
- Dığıroğlu, Filiz. Osmanlı´da Dinî Matbuat: Sultan Abdülhamit ve II. Meşrutiyet Devrinde Kurumlar, Aktörler, Denetim ve Sansür Politikaları. İstanbul: Dergâh Yayınları, 2022.
- Dictionnaire français-arabe-persan et turc, enrichi d’exemples en langue turque avec des variantes et de beaucoup de mots d’arts et de sciences. 3 cilt. Moskova 1840-1841.
- Eldem, Edhem. L´Alhambra, à la croisée des histoires. Paris: Les Belles Lettres, 2021.
- Evliya Çelebi: Das Reisebuch. Die Welt zwischen Wien und Mekka. Ausgewählt. Çev. Yay. Haz. Klaus Kreiser. Münih: C.H. Beck, 2023.
- İhsanoğlu, Ekmeleddin. Mısır’da Türkler ve Kültür Mirasları. İstanbul: IRCICA, 2006.
- Jinbashian, Manuel M. "Modern Armenian Translations of the Bible”, Armenia and the Bible, yay. haz. Christoph Burchard. Atlanta, 1993.
- Necib Asım, Seyâhatnâme, c. 1.
- Necip Asım. Orhun Abideleri. İstanbul, Matbaa-i Amire, 1924.
- Özyıldırım, Ali Emre. “Divan-ı Haşim Efendi 1252/1836’da mı basıldı? Bir Yaygın Yanlışın Tashihi ve Yeni Sorular”, Müteferrika 58 (Kış 2020/2): 41-54.
- Škaljić, Abdulah. Turcizmi u srpskohrvatskom-hrvatskosrpskom jeziku, 2.baskı. Sarajevo: Svjetlost, 1973.
- Strauss, Johann. “Langue(s) sacrées et recherche de langue(s) sacrée(s) dans l´Empire ottoman au XIXe siècle”, Hiéroglossie 1. Moyen âge latin, monde arabo-persan, Tibet, Inde, yay. haz. Jean-Noel Robert. Paris, 2019: 115-152.
- Şemseddin Sami, Orhun Abideleri, yay. haz. Giyasettin Aytaş. Ankara: Akçağ, 2012.
- Tamari, Ittai Joseph. “Jewish Printing and Publishing Activities in the Ottoman Cities of Constantinople and Saloniki at the Dawn of Early Modern Europe”, The Beginnings of Printing in the Near and Middle East. Jews, Christians and Muslims. Wiesbaden: Harrassowitz, 2001: 9-10.
- Teotig. Dib u Dař. İstanbul, 1913.
- Thomsen. Vilhelm. Inscriptions de l´Orkhon déchiffrées. Helsingfors, 1896.
- Türesay, Özgür. Être intellectuel à la fin de l’Empire ottoman Ebüzziya Tevfik (1849-1913) et son temps Paris: Peeters, 2023.
- Türkiye Yazma Eserler Kurumu https://www.yek.gov.tr/Home/Index_?n_id=168 (erişim tarihi: 08/06/2024): 1915-1917; Vikipedia: 1915-1917; Özege: 1917-1919.
- Vámbery, Arminius. The Story of My Struggles. 3. Baskı. Londra, 1905.
- Viardot, Louis. Histoire des Arabes et des Mores [sic] d´Espagne, 2 cilt. Paris, 1833.
- Wilson, M. Brett. “The Qurʾan After Babel: Translating and Printing the Qurʾan in Late Ottoman and Modern Turkey”. Doktora Tezi, Duke University, 2009.
- Yakovalı Louis Arbanas. Deutsch-albanisches und Albanisch-deutsches Wörterbuch. Viyana ve Leipzig: n.d. [1916].
- Ziya Paşa, Endülüs Tarihi. Yay. Haz. Yasemin Ödük, Kâzım Masumi, vd. İstanbul: Selis Kitapları, 2004.
Toplam 25 adet kaynakça vardır.
Ayrıntılar
| Birincil Dil | Türkçe |
|---|---|
| Konular | Küresel ve Dünya Tarihi |
| Bölüm | Araştırma Notu |
| Yazarlar | |
| Gönderilme Tarihi | 29 Haziran 2024 |
| Kabul Tarihi | 29 Haziran 2024 |
| Yayımlanma Tarihi | 30 Haziran 2024 |
| Yayımlandığı Sayı | Yıl 2024 Sayı: 4 |
Kaynak Göster
Toplumsal Tarih Akademi dergisi Hayvan Tarihi sayısı çağrı metni
Hayvan tarihi, geçmiş anlatısına aktif bir unsur olarak hayvanları da dahil etmeyi amaçlayan disiplinler arası bir araştırma alanıdır. Hayvan tarihçileri, tarih yazımında genellikle arka planda kalan hayvanları merkeze alarak, insan-hayvan ilişkilerinin kültürel, ekonomik, politik ve çevresel boyutlarını inceler. Bu yaklaşım, sadece insanların hayvanlara ne yaptığıyla değil, aynı zamanda hayvanların geçmişte nasıl etkili olduğu ve onların ne şekilde tarihselleştirilebileceği ile ilgilenir; böylece tarih yazımındaki insan-merkezci bakış açısını sorgular. Hayvanların da tarihte özne olabileceği düşüncesi hem tarihsel olaylara daha geniş bir perspektiften bakmayı sağlar hem de günümüzdeki insan-hayvan ilişkilerini anlamak için güçlü bir arka plan sunar.
İnsanların tarihsel süreçlerde yalnız ve yegâne aktör olmadıklarını gösteren hayvan tarihi araştırmaları; tarım, sağlık, sömürgecilik, evcilleştirme, modernite ve şehirleşme gibi pek çok farklı konuyu daha bütünlüklü bir şekilde anlamamıza yardımcı olur. İnsanlığın binlerce yıldır yaşadığı dönüşümlerin hayvanlarla kurulan ilişkilerden bağımsız olarak ele alınması tarihsel anlatıların bir hayli eksik kalmasına sebep olmuştur. Hayvan tarihi hayvanların deneyimlerini ve insan ile hayvanın etkileşimlerini tarih yazımına dahil ederek geçmiş anlatısındaki mevcut noksanlıkları giderme potansiyeline sahiptir.
Toplumsal Tarih Akademi dergisinin Haziran 2026 sayısının ana teması hayvan tarihi olarak belirlendi. Bu sayıda Osmanlı ve Türkiye tarihinden insan-hayvan ilişkilerini merkeze alan yazılara yer verilecektir. Hayvanât - Hayvan Tarihi Ağı’nı temsil eden sayı editörleri, yazarlardan yalnızca hayvanları konu edinmelerini değil, hayvanların geçmişte oynadıkları farklı rollere ve türler arası ilişkilere odaklanarak insanlar kadar hayvanları da merkeze alan kapsayıcı bir perspektifin okurların tarihe bakışını nasıl zenginleştirdiğine ışık tutmalarını beklemektedirler.
Yazıların son teslim tarihi 1 Aralık 2025 olarak belirlenmiştir.
Hayvan tarihi, geçmiş anlatısına aktif bir unsur olarak hayvanları da dahil etmeyi amaçlayan disiplinler arası bir araştırma alanıdır. Hayvan tarihçileri, tarih yazımında genellikle arka planda kalan hayvanları merkeze alarak, insan-hayvan ilişkilerinin kültürel, ekonomik, politik ve çevresel boyutlarını inceler. Bu yaklaşım, sadece insanların hayvanlara ne yaptığıyla değil, aynı zamanda hayvanların geçmişte nasıl etkili olduğu ve onların ne şekilde tarihselleştirilebileceği ile ilgilenir; böylece tarih yazımındaki insan-merkezci bakış açısını sorgular. Hayvanların da tarihte özne olabileceği düşüncesi hem tarihsel olaylara daha geniş bir perspektiften bakmayı sağlar hem de günümüzdeki insan-hayvan ilişkilerini anlamak için güçlü bir arka plan sunar.
İnsanların tarihsel süreçlerde yalnız ve yegâne aktör olmadıklarını gösteren hayvan tarihi araştırmaları; tarım, sağlık, sömürgecilik, evcilleştirme, modernite ve şehirleşme gibi pek çok farklı konuyu daha bütünlüklü bir şekilde anlamamıza yardımcı olur. İnsanlığın binlerce yıldır yaşadığı dönüşümlerin hayvanlarla kurulan ilişkilerden bağımsız olarak ele alınması tarihsel anlatıların bir hayli eksik kalmasına sebep olmuştur. Hayvan tarihi hayvanların deneyimlerini ve insan ile hayvanın etkileşimlerini tarih yazımına dahil ederek geçmiş anlatısındaki mevcut noksanlıkları giderme potansiyeline sahiptir.
Toplumsal Tarih Akademi dergisinin Haziran 2026 sayısının ana teması hayvan tarihi olarak belirlendi. Bu sayıda Osmanlı ve Türkiye tarihinden insan-hayvan ilişkilerini merkeze alan yazılara yer verilecektir. Hayvanât - Hayvan Tarihi Ağı’nı temsil eden sayı editörleri, yazarlardan yalnızca hayvanları konu edinmelerini değil, hayvanların geçmişte oynadıkları farklı rollere ve türler arası ilişkilere odaklanarak insanlar kadar hayvanları da merkeze alan kapsayıcı bir perspektifin okurların tarihe bakışını nasıl zenginleştirdiğine ışık tutmalarını beklemektedirler.
Yazıların son teslim tarihi 1 Aralık 2025 olarak belirlenmiştir.
Sayı editörleri
Cihangir Gündoğdu, Deniz Dölek Sever, İbrahim Can Usta