“What Does Philosopher Kant Say?”: Seniye Baha and the Quest for Feminist Philosophy in Kadınlar Dünyası
Öz
This study examines the article titled “On Women and Womanhood: What Does Philosopher Kant Say?” published in 1921 in the Kadınlar Dünyası journal. The article, which introduces a memoir on the German philosopher Immanuel Kant, presents an original contribution to the ongoing discussions on social philosophy within the journal. It also sheds light on the intersections between the neo-Kant movement of the II. Constitutional Era and the Ottoman feminist thought. The study includes a translation of the article and, through a close reading of it, offers a reinterpretation of the era’s understanding of social philosophy from the perspective of women’s movement.
Anahtar Kelimeler
Immanuel Kant Kadınlar Dünyası Seniye Baha sociology social philosophy neo-Kantianism feminism Ottoman women's movement
Kaynakça
- Kısa makalelerde kaynakça girişi yoktur. / No bibliography for short articles!
Öz
Bu araştırma, 1921 yılında Kadınlar Dünyası dergisinde Seniye Baha tarafından yayımlanan “Kadınlar ve Kadınlığa Dair: Filozof Kant Ne Diyor?” başlıklı makaleyi incelemektedir. Alman filozof Immanuel Kant’ı konu alan bir hatıratı tanıtan bu yazı, dergide süregelen ilm-i içtimai tartışmalarına özgün bir katkı sunar. Ayrıca, II. Meşrutiyet döneminde şekillenen yeni Kantçılık akımının Osmanlı’da feminist düşünceyle kesişim noktalarını görünür kılar. Bu çalışma, Baha’nın makalesinin çevirisini içerir ve metni yakın bir okumayla ele alarak dönemin sosyal felsefe anlayışını kadın hareketi bağlamında yeniden yorumlar.
Anahtar Kelimeler
Immanuel Kant Kadınlar Dünyası Seniye Baha ilm-i içtimâi sosyal felsefe yeni Kantçılık feminizm Osmanlı kadın hareketi
Teşekkür
Bu çalışma, doktora tezim için yürüttüğüm araştırmalar sırasında yaptığım tesadüfi bir keşfe dayanmaktadır. Tez izlememde makaleyi benimle tartışan ve beni bu çalışmayı kaleme almam için teşvik eden Doç. Dr. Deniz Türker’e teşekkür ederim. İncelediğim dergi nüshalarına Kadın Eserleri Kütüphanesi’nin dijital arşivinden ulaştım.
Kaynakça
- Kısa makalelerde kaynakça girişi yoktur. / No bibliography for short articles!
Ayrıntılar
| Birincil Dil | Türkçe |
|---|---|
| Konular | Cinsiyet Tarihi |
| Bölüm | Görüş Makalesi |
| Yazarlar | |
| Gönderilme Tarihi | 15 Ekim 2025 |
| Kabul Tarihi | 27 Kasım 2025 |
| Yayımlanma Tarihi | 30 Aralık 2025 |
| IZ | https://izlik.org/JA64YP94ND |
| Yayımlandığı Sayı | Yıl 2025 Sayı: 7 |
Kaynak Göster
Hayvan tarihi, geçmiş anlatısına aktif bir unsur olarak hayvanları da dahil etmeyi amaçlayan disiplinler arası bir araştırma alanıdır. Hayvan tarihçileri, tarih yazımında genellikle arka planda kalan hayvanları merkeze alarak, insan-hayvan ilişkilerinin kültürel, ekonomik, politik ve çevresel boyutlarını inceler. Bu yaklaşım, sadece insanların hayvanlara ne yaptığıyla değil, aynı zamanda hayvanların geçmişte nasıl etkili olduğu ve onların ne şekilde tarihselleştirilebileceği ile ilgilenir; böylece tarih yazımındaki insan-merkezci bakış açısını sorgular. Hayvanların da tarihte özne olabileceği düşüncesi hem tarihsel olaylara daha geniş bir perspektiften bakmayı sağlar hem de günümüzdeki insan-hayvan ilişkilerini anlamak için güçlü bir arka plan sunar.
İnsanların tarihsel süreçlerde yalnız ve yegâne aktör olmadıklarını gösteren hayvan tarihi araştırmaları; tarım, sağlık, sömürgecilik, evcilleştirme, modernite ve şehirleşme gibi pek çok farklı konuyu daha bütünlüklü bir şekilde anlamamıza yardımcı olur. İnsanlığın binlerce yıldır yaşadığı dönüşümlerin hayvanlarla kurulan ilişkilerden bağımsız olarak ele alınması tarihsel anlatıların bir hayli eksik kalmasına sebep olmuştur. Hayvan tarihi hayvanların deneyimlerini ve insan ile hayvanın etkileşimlerini tarih yazımına dahil ederek geçmiş anlatısındaki mevcut noksanlıkları giderme potansiyeline sahiptir.
Toplumsal Tarih Akademi dergisinin Haziran 2026 sayısının ana teması hayvan tarihi olarak belirlendi. Bu sayıda Osmanlı ve Türkiye tarihinden insan-hayvan ilişkilerini merkeze alan yazılara yer verilecektir. Hayvanât - Hayvan Tarihi Ağı’nı temsil eden sayı editörleri, yazarlardan yalnızca hayvanları konu edinmelerini değil, hayvanların geçmişte oynadıkları farklı rollere ve türler arası ilişkilere odaklanarak insanlar kadar hayvanları da merkeze alan kapsayıcı bir perspektifin okurların tarihe bakışını nasıl zenginleştirdiğine ışık tutmalarını beklemektedirler.
Yazıların son teslim tarihi 1 Aralık 2025 olarak belirlenmiştir.
Sayı editörleri
Cihangir Gündoğdu, Deniz Dölek Sever, İbrahim Can Usta