Autopsy in the Era of Ottomans

Öz

This study completed by the light of the documents those were taken from the Prime Ministery's Ottoman Archive inspired from the strive and aim to present some interesting and important details about the autopsy surgery made in the !ast eras of the Ottoman Em pire. In this main frame some problems like in which situa­tions it was needed to make surgery, which medical and legal process was followed in the experience and what kinci of strives made by the central government for the process of the otopsy practices were tryed to be explained. In doing so some infor­mation was given about the today's otopsy practices when it was needed, with the help of that, the differences and resemblances with the practices used in the Otto­man era were explained. So from this study, it was tryed to fınd some answers for some questions like from which aspects and at which level the otopsy practices of the Ottoman era contributed the progress of today's modern forensic medicine and law scope. 

Anahtar Kelimeler

• Autopsy
• Ottomans
• Turkey
• History

Osmanlılarda Otopsi

Öz

Başbakanlık Osmanlı Arşivi'nden temin edilen vesikalar ışığında ikmal olunan bu çalışma, Osmanlı İmparatorluğu'nun son devirlerinde gerçekleştirilen otopsi ameliyatlarına ilişkin bazı ilginç ve önemli ayrıntılar sunabilmek gaye ve gayretin­den mülhemdir. Bu ana çerçeve içerisinde o dönem hangi hallerde otopsi yapılması lüzumunun hasıl olduğu, uygulamada nasıl bir tıbbi ve hukuki süreç izlendiği ve merkezi idarenin otopsi uygulamalarını geliştirme adına ne tür bir çaba göstermiş olduğu gibi kimi meseleler örnek vaka ve vesikalarla açıklanmaya çalışılmıştır. Bu yapılırken de yeri geldikçe bugünün otopsi uygulamalarına göndermelerde bulu­nulmuş, bu sayede Osmanlı döneminde icra olunanlarla aralarındaki benzerlik ve farklılıklara da değinilmiştir. Böylece bu çalışma üzerinden Osmanlı döneminde girişilen otopsi uygulamalarının bugünün modem adli tıp ve hukuk sahasının geli­şimine hangi açılardan ve ne oranda bir katkılarının olduğu gibi sorulara da cevap­lar üretilmeye çalışılmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Otopsi
• Osmanlılar
• Türkiye
• Tarih

Kaynakça

1. Dosya No/Gömlek No; Hicrî-Rumî/Miladî tarih şeklinde gösterilmiştir.)
2. 563/13; 25 Şevval 1311/ 1 Mayıs 1894.
3. 35/87; 18 Safer 1262/15 Şubat 1846.
4. 1829/137151; 7 Muharrem 1320; 16 Nisan 1902.
5. 1853/138904; 16 Safer 1320/25 Mayıs 1902.
6. 1853/138937; 16 Safer 1320/25 Mayıs 1902.
7. 1935/145123; 14 Recep 1320/17 Ekim 1902.
8. 2111/158285; 13 Rebiyülâhir 1321/9 Temmuz 1903.

9. 2197/164719; 25 Recep 1321/17 Ekim 1903.
10. 1090
11. 5/21; 25 Cemaziyelevvel 1307/17 Ocak 1890.
12. 10/102; 12 Cemaziyelâhir 1310/1 Ocak 1893.
13. 95/43; 4 Zilhicce 1311/8 Haziran 1894.
14. 4/83; 22 Şevval 1311/28 Nisan 1894.
15. 501/53; 3 Safer 1320/12 Mayıs 1902.
16. 569/37; 28 Cemaziyelevvel 1320/2 Eylül 1902.
17. 606/25; 1 Şaban 1320/3 Kasım 1902.
18. 700/15; 2 Safer 1320/11 Mayıs 1902.
19. 1045/24; 3 Zilhicce 1323/29 Ocak 1906.
20. 1342/5; 7 Muharrem 1301/8 Kasım 1883.
21. 2110/105; 10 Cemaziyelevvel 1316/26 Eylül 1898.
22. 2461/86; 23 Zilkade 1318/14 Mart 1901.
23. 2519/7; 20 Rebiyülâhir 1319/ 6 Ağustos 1901.
24. 9-1/23; 27 Şaban 1327/13 Eylül 1909.
25. 21-2; 26 Ramazan 1327/11 Ekim 1909.
26. 43-1/11; 12 Zilhicce 1327/25 Aralık 1909.
27. 58/50; 17 Muharrem 1328/29 Ocak 1910.
28. 108-1/17; 19 Cemaziyelâhir 1328/28 Haziran 1910.
29. 114/57; 4 Şevval 1328/9 Ekim 1910
30. 15/10; 5 Mart 1329/18 Mart 1913.
31. 51/29; 24 Ramazan 1333/5 Ağustos 1915.
32. 10/57; 13 Safer 1334/21 Aralık 1915.
33. 5/94; 20 Recep 1337/21 Nisan 1919.
34. 5/101; 21 Receb 1337/22 Nisan 1919.
35. 116/86; 6 Cemaziyelâhir 1332/2 Mayıs 1914.
36. 2/3-01; 11 Recep 1334/14 Mayıs 1916.
37. 144/7419; 6 Cemaziyelevvel 1263/22 Nisan 1847.
38. 301/41; 21 Haziran 1319/4 Temmuz 1903.
39. 302/33; 3 Ramazan 1321/23 Kasım 1903.
40. 302/39; 30 Temmuz 1321/12 Ağustos 1905.
41. 303/159; 7 Kanunusani 1321/20 Ocak 1906.
42. 345/50; 27 Nisan 1322/10 Mayıs 1906.
43. 345/108; 27 Haziran 1322/10 Temmuz 1906.
44. 468/55; 11 Mayıs 1322/24 Mayıs 1906.
45. 479/28; 23 Eylül 1323/6 Ekim 1907.
46. 40/99; 1 Teşrinisani 1323/14 Kasım 1907.
47. 492/3; 2 Kanunuevvel 1324/15 Aralık 1908.
48. 349/94;13 Haziran 1325/26 Haziran 1909
49. 61/88; 29 Şevval 1269/5 Ağustos 1853.
50. 1170/46; 27 Rebiyülâhir 1329/27 Nisan 1911.
51. 15/1421; 25 Cemaziyelevvel 1321/19 Ağustos 1903.
52. 72/7161; 26 Cemaziyelâhir 1323/28 Ağustos 1905
53. 7/649; 29 Zilhicce 1320/ 29 Mart 1903.
54. 5/478; 17 Zilhicce 1320/17 Mart 1903.
55. 2731/26; 6 Recep 1321/28 Eylül 1903.
56. Adli Tıp Kurumu Kanunu Döner Sermaye Yönetmeliği Ve Fiyat Listesi, (Adlî Tıp Kurumu Yayınları), İstanbul 1983.
57. Aykan, Talia Balı, Otopsi Tekniği ve Yardımcı Bilgiler (I.Kitap), İstanbul 1986.
58. Balcı, Yasemin, Herkes İçin Adli Tıp Cep Kitabı, Eskişehir 2008.
59. Besalel, Yusuf, Yahudilik Ansiklopedisi, II, (Basım Yeri Belirtilmemiş), 2001.
60. Gök, Şemsi, Adli Tıp Dün, Bugün ve Yarın, İstanbul 1995.
61. Gök, Şemsi, Adli Tıp, İstanbul 1991.
62. Gök, Şemsi–Özen, Cahit, Adli Tıbbın Tarihçesi ve Teşkilatlanması, İstanbul 1982.
63. Hancı, İ.Hamit, Adlî Tıp ve Adlî Bilimler, Ankara 2002.
64. Örsal, Metin–Katkıcı, Ufuk, Adli Rapor, Sivas 1991.
65. Özden, Salih Yaşar, Adli Tıp El Kitabı, İstanbul 1993.
66. Özen, H. Cahit, Adli Tıp Ders Kitabı, İstanbul 1980.
67. Öztürel, Adnan, Adli Tıp, Ankara 1971.
68. Polat, Oğuz, Adli Tıp, İstanbul 2000.
69. Polat, Oğuz–İnanıcı, Mehmet Akif–Aksoy, Mustafa Ercüment, Adli Tıp Ders Kitabı, İstanbul 1997.
70. Sarıkardaşoğlu, İhsan, Adli Tıpta Ana Konular ve Örneklerle Rapor Yazma Tekniği, Eskişehir 1990.
71. Simpson, Cedric Keith, Adli Tıp, (Ed. Bernard Knight), İstanbul 1995.
72. Soysal, Zeki – Eke, S.Murat–ÇAĞDIR, A.Sadi, Adli Otopsi, I, İstanbul 1999.
73. Tunalı, İbrahim, Adli Tıp, Ankara 2001.
74. Devellioğlu, Ferit, Osmanlıca-Türkçe Ansiklopedik Lûgat, Ankara 1993.
75. Dökmeci, İsmet, Türkçe Tıp Terimleri Sözlüğü, İstanbul 2006.
76. Kocatürk, Utkan, Açıklamalı Tıp Terimleri Sözlüğü, Ankara 1997.
77. Pakalın, Mehmet Zeki, Osmanlı Tarih Deyimleri ve Terimleri Sözlüğü, I, II, III, İstanbul 1983.
78. Şemseddin Sâmî, Kâmûs-ı Türkî, İstanbul 2007.
79. Tuğlacı, Pars, Tıp Sözlüğü, İstanbul 1973.
80. Unat, Ekrem Kadri–İhsanoğlu, Ekmeleddin–Vural, Suat, Osmanlıca Tıp Terimleri Sözlüğü, Ankara 2004.