A Social Responsibility Project: The Reformatoires of the Danubian Province
Öz
The first of the Ottoman reformatories, which was identified with the name "Midhat Pasha", was established in Nish. Abondoned and parentless children were the first to be accepted to these reformatories, but extremely poor kids staying with one of their parents were also accepted. Those children who were found guilty and sentenced to penalties, in accordance with the regulations of the government, were placed in a special part of the reformatory so as to serve their sentences. This institution, thus stated to have been recorded as "reformatory" in various socurces, is also accounted to have been named, upon inspiration by one of the Qur'anic verses, by Midhat Pasha. Following the opening of the first reformatory in Nish and the creation of the Danubian Province in the region, new reformatories were opened in Ruse and Sofia. And shortly afterwards, a separate reformatory for girls was set up in Ruse. To acquire professional skills for the children, for boys in particular, was the chief purpose in admission to reformatories. Boys were thought basic lessons by different teachers on the basis of their religion. Thus, they acquired the abilities of reading and writing on mother language, learned the basics of mathematics and recived a moral and religious education. As for girls, they were asked to learn Bulgarian and Turkish by their coreligionist teachers and French by a foreign female teacher. These institutions, in which, apart from these basic lessons, girls learned sewing and needlework and playing piano, aimed at acquiring a good training for little girls.The sources of income for the expenses of these reformatories, which were the products of the cooperation between state and society and became prestigious institutions in the course of time, were rents from public institutions' immovable goods, fees paid for the "ihzariye" certificates, gains from the export of the articles produced in reformatories and grants from statesman and common people. In this way these institutions managed to carry on their activities and succeded in training numerous craftsmen so as to sustain their lives and became influential in the spread of similar reformatories to 1stanbul and other Ottoman provinces.
Anahtar Kelimeler
Bir Sosyal Sorumluluk Projesi: Tuna Vilayeti Islahhaneleri
Öz
Mithat Paşa'nın adıyla özdeşleşen ıslahhanelerden ilki Niş'te açılmış,sahipsiz ve kimsesiz çocuklar başta olmak üzere anne-babasından biri olduğu halde bakılamayacak durumda bulunanlar da buraya alınmıştır.Bunların dışında suç işleyerek hüküm giymiş çocuklar hükümet kararıyla tutukluluk sürelerini kurumdaki özel bölümde geçirmiştir. Çeşitli kaynaklarda bundan dolayı ıslahhane adıyla anıldığı belirtilen kurumun isminin,bizzat Midhat Paşa'nın Kur'an'daki bir ayetten esinlenmesi üzerine kendisi tarafından verildiğinden de söz edilmiştir. Niş'ten sonra Tuna Vilayeti'nin kurulmasıyla Rusçuk ve Sofya'da açılan ıslahhaneler arasına yine Rusçuk'ta faaliyete geçirilen bir kız ıslahhanesi de katılmıştır. Özellikle erkek çocuklara birer meslek edindirmenin temel amaç olduğu ıslahhanelerde dinlerine göre ayrı hocalardan temel bilgileri içeren dersler verilmiştir. Çocukların böylece kendi dilinde okur-yazar olması, basit düzeyde matematik bilgisi edinmesi, din ve ahlak eğitimi alması sağlanmıştır. Kız çocukların ise yine kendi dinlerindeki hocalardan Türkçe veya Bulgarca öğrenmeleri, yabancı bir hanım tarafından verilen Fransızca eğitimi almaları hedeflenmiştir. Temel bilgilerin yanında dikiş-nakış ve piyano eğitimi de verilen kurumda küçük kızların iyi yetiştirilmesine özen gösterilmiştir. Devlet-toplum işbirliği ile oluşturulan zamanla bölgenin prestijli kurumlan haline gelen ıslahhanelerin giderleri için kurumlara ait gayrimenkullerin kira gelirleri, ihzariye tezkerelerinden alınan harçlar, ıslahhanelerde üretilenlerin satışından elde edilen kazanç ve başta devlet adamları olmak üzere halkın yaptığı bağışlar kaynak oluşturmuştur. Bu sayede hizmetlerini sürdürebilen kurumlar hayatlarını kazanabilecek düzeyde pek çok meslek erbabının yetişmesini sağlayarak önemli bir görevi yerine getirmiş, başta İstanbul olmak üzere diğer Osmanlı vilayetlerinde de benzerlerinin açılmasında etkili olmuştur.
Anahtar Kelimeler
