Küyerelleşme Kapsamında Türkiye Turizm Tanıtım Afişlerinde Somut Olmayan Kültürel Miras Öğelerinin Kullanımı: Bir Gösterge Bilim Analiz Örneği

Öz

Ekonomik, politik, sosyal ve kültürel alanlarda, bazı ortak değerlerin yerel ve ulusal sınırları aşarak dünya çapında yayılmasını ifade eden küreselleşme hareketinin etkilediği en önemli alanlardan biri kültürel yapılanmadır. Küreselleşme ile birlikte gelişmekte olan ülkelerin gelişmiş ülkeleri taklit etmesi, küresel hibritleşmenin yaşanmasına ve baskın kültürlerin hakim olduğu bir kültürel yapılamanın ortaya çıkmasına neden olmuştur. Küreselleşme, toplumları birbirine benzer yapılardan örülü bir yapı haline getirdikçe, bireyler yerel kültürün küresel kültür karşısında yaşatılmasına yönelik karşı bir tutum sergilemeye başlamıştır. Bu çerçevede küresel ve yerel arasında süregelen karşılıklı dinamiğin sonucu olarak yaşanan farklılaşma ve aynılaşma birbirini olanaklı hale getirmiştir. Bu ikili etkileşim “Küyerelleşme (glocalization)” olarak adlandırılmaktadır. Bu çalışmada UNESCO tarafından somut olmayan kültürel miras olarak kabul edilen değerlerin örneklem olarak seçilen Türkiye turizm tanıtım afişlerinde ne şekilde ve nasıl kullanımının gerçekleştiğini belirlemek amacıyla göstergebilim analizi kullanılmıştır. Bu analiz sonucunda elde edilen bulguların Türkiye tanıtımı için yapılacak araştırmalara katkı sağlayabileceği düşünülmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Göstergebilim,Küyerelleşme,Somut Olmayan Kültürel Miras

Öz

In economic, political, social and cultural spheres, one of the most important areas affected by the globalization movement, which expresses the spreading of common values across the world and across national borders, is cultural structure. With globalization, developing countries imitate developed countries, leading to global hybridization and the emergence of a cultural structure dominated by dominant cultures. As globalization has transformed societies into structures that are similar to each other, individuals have begun to take a stand against the local culture to live in the face of global culture. In this framework, the differentiation and the mutuality which are the result of the ongoing mutual dynamics between global and localized have made each other possible. This bilateral interaction is called "glocalization". In this study, semiotics analysis was used to determine how and in which way the use of the values by UNESCO as an intangible cultural heritage in Turkey tourism promotion posters. We think that the findings obtained as a result of this analysis may contribute to the researches done for the promotion.

Anahtar Kelimeler

• Semiotics,Glocalization,Intangible Cultural Heritage

Kaynakça

1. And, M.(2004),” Başlangıcından 1983’e Türk Tiyatro Tarihi”, İstanbul: İletişim Yayınlar.
2. Artun, E. (2008), ‘‘Halk Kültürlerinin Gelecek Kuşaklara Taşınması’’, Halk Kültürü Araştırmaları İstanbul: Kitabevi Yayınları, 454.
3. Aslanoğlu, R. (1998), “Bir Kültürel Karışım Olarak Küreselleşme”, Küreselleşme, Sivil Toplum ve İslam, Ankara: Vadi Yayınları.
4. Aşan, K. (2014), “Turizm Pazarlamasında Göstergebilim: Bir Turistik Tanıtım Görselinin Göstergebilimsel Analizi“, VII. Lisansüstü Turizm Öğrencileri Araştırma Kongresi:04-05 Nisan 2014,268-281.
5. Aydın, Mehmet S. (2002),” Küreselleşmeye Genel Bir Bakış”, Siyasi, Ekonomik ve Kültürel Boyutlarıyla Küreselleşme, Ufuk Kitapları, İstanbul.
6. Ayvazoğlu, Beşir (2016), Kahveniz Nasıl Olsun? Türk Kahvesinin Kültür Tarihi, 3. Baskı, İstanbul: Kapı Yay.
7. Barthes, R. (1979),” Göstergebilim İlkeleri”, Çev. Berke Vardar-Mehmet Rifat, Ankara: Kültür Bakanlığı.
8. Bircan, U.(2015),” Roland Barthes ve Göstergebilim”, 26,17 – 4.

9. Bostan, İ. (2001),“Kahve”, Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi, C. 24, Ankara: Tdv, 202-205.
10. Budak, S.(2003),Psikoloji Sözlüğü, Bilim ve Sanat Yayınları, Ankara,658-659.
11. Büyükbaykal, C. I.(2004), “Türkiye’de Televizyon Alanında Küresel Yerel Birlikteliği: Cnn Türk ve Cnbc-E Örneği”, 1. Baskı, İstanbul: İstanbul Üniversitesi İletişim Fakültesi Yayınları.
12. Culler, J. (2008), “Barthes”, Çev. Hakan Gür, Ankara: Dost.
13. Çaycı,B., Karagülle A.E.(2016),” İletişimin Dijitalleşmesi ve Kültürel Melezleşme “,Global Media Journal Tr Edition, 6 (12),570-585.
14. ÇEKÜL(2012),”Sürdürülebilir Kültür Turizmi İçin Kamu-Yerel-Sivil-Özel İşbirliği”, Http://Www.Tarihikentlerbirligi.Org/ WpContent/Uploads/S%C3%Bcrd%C3 %Bcr%C3%Bclebilirk%C3%Bclt%C3%Bcrturizmi_2012-Ekitap.Pdf (Erişim Tarihi: 27.09.2017)
15. Çevik, S., Yıldırım Saçılık, M. (2016),” Somut Olmayan Kültürel Miras Unsurlarının Yenilikçi Turizm Ürünlerine Dönüştürülmesi: Bir Örnek Olay İncelemesi”,44,331-341.
16. Çulha, O. (2011), “Gösterge Bilim (Semiyotik) Tekniği Kullanılarak Kanada Fotoğraflarının İncelenmesi”, ZKÜ Sosyal Bilimler Dergisi, Cilt 7, Sayı 13, 2011, 409–424.
17. Deely, J.(1990),” Basics of Semiotics”, Indiana University Press, Bloomington.
18. Demir, G. (2001), “Küreselleşme Üzerine”, Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi Dergisi, Sayı:1/2001,73-103.
19. Demir, E. (2014), “Kahve-Mistik Bir Lezzetin Küresel Bir Tutkuya Dönüşümünün Kısa Tarihçesi”, Türk Kahvesi Kitabı, Ed. Emine Gürsoy Naskali, İstanbul: Kitabevi, 3-24.
20. Ekici, M. ve Fedakâr, P. (2013), "Ege Üniversitesi" Deneyimleriyle Somut Olmayan Kültürel Mirası "Yaşatarak Koruma", Milli Folklor, 25/100, 50-60.
21. Erkman, F.(1987),”Göstergebilime Giriş”, Alan Yayıncılık, İstanbul,8,28.
22. Fiske,J. (2003),” İletişim Çalışmalarına Giriş”, Çev. Süleyman İrvan, Ankara: Bilim ve Sanat.
23. Giddens, A. (1990), “Modernity and Self Identıty Self and Society in the Modern Age”, Stanford: Stanford University Press, (1998). Modernliğin Sonuçları, (Çev: Ersin Kuşdil), İstanbul: Ayrıntı Yayınları.
24. Greımas, A. J. ve Courtés, J., (1979),” Sémiotique, Dictionnaire Raisonné De La Théorie Du Langage”, Cilt: 2, Paris: Hachette.
25. Gülüm, E. (2015),” Yaratıcı Turizm - Halk Kültürü İlişkisi ve Yerelin Popülerleşmesi”, Millî Folklör, Sayı:105,93.
26. Gürçayır, S. (2011),” Somut Olmayan Kültürel Mirasın Korunması Sözleşmesi Üzerine Eleştirel Bir Okuma”, Milli Folklor, 23/92, 5-12.
27. Küçükyılmazlar, A.(2006),” İstanbul Ticaret Odası Çini Araştırması”,İstanbul,4.
28. Latouche, S. (1993), “Dünyanın Batılılaşması”, İstanbul: Ayrıntı Yayınları.
29. Mckercher, B. ve Du Cros H. (2002),”Cultural Tourism: The Partnership Between Tourism and Cultural Heritage Management”, Binghamton: Haworthpress.
30. Oğuz, M. Ö. (2009),” Somut Olmayan Kültürel Miras ve Kültürel İfade Çeşitliliği”, Milli Folklor, 21/82, 6-12.
31. Okuyucu, A. (2011),” Osmaneli İlçe Merkezinde Kültürel Mirasın Korunması ve Turizm Amaçlı Kullanımına Yönelik Bir Araştırma”, Ankara Üniversitesi, Yükseklisans Tezi, Ankara.
32. Özdemir, S. (2004), “Küreselleşme Sürecinde Refah Devleti”, İstanbul Ticaret Odası Yayınları, No: 2004-69, İstanbul,174-251.
33. Pearson, M. ve Sullivan, S. (1995),”Looking After Heritage Places: The Basic Of Heritage Planning For Managers, Landowners And Administrators”, Melbourne: Melbourne University Press.
34. Pennington, J.W. ve Thomsen, R.C. (2010). A semiotic model of destination representations applied to cultural and heritage tourism marketing. Scandinavian Journal of Hospitality and Tourism, 10: 1, 33-53.
35. Rıfat, M. (2009),” Göstergebilimin Abc’si”, İstanbul: Say.
36. Robertson, R. (1995), “Glocalization: Time, Space and Homogenity-Heterogenity.” Global Modernities. Mike Featherstone vd. (Der.) İçinde. Londra: Sage Publications. 25-44.
37. Saruhan, G. E. (2012),” Kentsel Arkalaşma Sürecine Kültür Turizminin Etkisi: Antakya (Hatay) Örneği”, Atılım Üniversitesi, Yüksek Lisans Tezi.
38. Ankara. Sönmez, Ö. (2012),” Soyutlamacı Resmin Okunmasına Göstergebilimsel Bir Yaklaşım”, Süleyman Demirel Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi Hakemli Dergisi Art-E Mayıs-Haziran2012-09 Issn 1308-2698.
39. UNESCO (2003), “Somut Olmayan Kültürel Mirasın Korunması Sözleşmesi”, http://www.unesco.org/culture/ich/do c/src/00009-tr-pdf.pdf (Erişim Tarihi:21.09.2017).
40. UNESCO (2017), “Somut Olmayan Kültürel Miras Listelerinde Türkiye”, http://www.unesco.org.tr/dokumanlar/somut_olmayan_km/sokm_tr.pdf (Erişim Tarihi:21.09.2017).
41. Vardar, B.(2001), “Dilbilimin Temel Kavram ve İlkeleri”, Multilingual Yay., İstanbul,86.
42. Yeldan, E. (2002), “Küreselleşme Sürecinde Türkiye Ekonomisi: Bölüşüm, Birikim ve Büyüme”, İstanbul: İletişim Yayınları, 2002,13.
43. Yu, Y., Byun, W. ve Lee, T.J. (2013),”Critical Issues of Globalisation in the International Hotel Industry”, Current Issues in Tourism, 1-5. (Doı:10.1080/13683500.2012.761678).