Bölgesel Kalkınma Ajanslarının Sağlık Turizmin Gelişimindeki Etkisi: Türkiye Örneği

Günümüzde önemli bir gelir ve istihdam kaynağı olarak görülen turizm, gerek ülkelerin gerekse bölgelerin kalkınmasında moneter ve moneter olmayan etkileri ile yeni bir araç olarak ön plana çıkmaktadır. Turizmden elde edilen faydaları maksimize etmek amacıyla devletler farklı politikalar ve stratejiler geliştirmektedir. Bu stratejilerden birisi de turizmde ürün çeşitlendirmesine giderek turizmin dört mevsime yayılmasını sağlamaktır. Kış turizmi, doğa turizmi, mağara turizmi, kırsal turizm bu amaçla geliştirilen turizm türleridir. Turizmi dört mevsime yaymak sürecinde ön plana çıkarılan bir diğer turizm çeşidi de sağlık turizmidir. Özellikle sosyal turizmin geliştiği bölgelerde yaşanan kişi başı gelirlerin düşüklüğü ve ortalama geceleme sayılarının azlığı problemlerini çözmek amacıyla bu destinasyonlarda sağlık turizmin gelişimine yönelik faaliyetlere odaklanıldığı görülmektedir. Termal, medikal, wellness ile yaşlı ve engelli turizmi içinde barındıran şemsiye bir kavram olan sağlık turizmi, hasta gönderen ülke ve hasta kabul eden ülkeye sağladığı avantajlardan dolayı devletler tarafından hazırlanan politika belgelerinde son zamanlarda yer almaya başlamıştır. Politika belgeleri ile devletler gerek vatandaşlara gerekse diğer paydaşlara ileriye yönelik perspektiflerini anlatmakta, oluşturdukları strateji belgeleri ve eylem planları ile belirlenen önceliklerini nasıl hayata geçirecekleri deklare etmektedir. Kişi başı turizm gelirlerini ve ortalama geceleme sürelerini son zamanlarda istediği kadar artıramayan Türkiye, turizm gelirlerinin sınırlı kalması nedeni ile sağlık turizmine ayrı bir önem atfetmiş ve bu konuya strateji belgelerinde yer vermiştir. Bu belgelerde sağlık turizmin geliştirilmesi farklı boyutları ile ele alınmış ve eylem planında öncelikler, paydaşlar ve hedefler bütüncül bir yaklaşımla belirlenmiştir. Bu eylem planında yer alan hususların yerine getirilmesi amacıyla farklı teşvik mekanizmalarını da beraberinde getirmiş bu yolla sadece kamunun değil özel sektörün de sağlı turizmin gelişimde rol almasını amaçlamıştır. Planda yer alan sağlık turizmi yatırımlarının geliştirilmesi, farkındalığın artırılması ve kapasite geliştirme faaliyetleri için gerekli olan finansman ihtiyacını karşılanması amacıyla kamu ve özel sektör firmaları geliştirdikleri projeleri ile farklı kurumlara başvurmakta, gerek yatırım gerekse işletme dönemi için uygun finansman çözümleri sunan yapılara yönelmektedir. Bu yapılardan birisi de kalkınma ajanslarıdır. Bölgesel gelişmiş farklılıklarını azaltmak amacıyla kurulan kalkınma ajansları sundukları destekler ve yürüttükleri faaliyetler ile kuruldukları bölgelerde sağlık turizmin geliştirilmesine hizmet eden önemli paydaşlar haline gelmiştir. Bu çalışmada genel olarak sağlık turizmi kavramına değinildikten sonra kalkınma ajanslarının sağlık turizminin gelişmesine yönelik sunduğu katkılar politika belgeleri çerçevesinde ele alınacaktır. Bu çalışma daha önce yapılan çalışmalardan farklı olarak etkileri sadece desteklenen projelerle değil bu alanda yapılan tüm faaliyetleri politika düzeyinde bütüncül bir açıdan ele alarak karar vericilere ve diğer paydaşlara bir yol haritası sunmayı amaçlamaktadır.