Araştırma Makalesi

Bilinçli Farkındalık ve İyilik Halinin Sürücü Davranışlarıyla İlişkisinin İncelenmesi

Cilt: 5 Sayı: 1 30 Nisan 2022
PDF İndir
TR EN

Bilinçli Farkındalık ve İyilik Halinin Sürücü Davranışlarıyla İlişkisinin İncelenmesi

Öz

Pozitif psikoloji kavramlarının sürücü davranışları üzerindeki rolüne ilişkin çalışmalara gittikçe artan bir ihtiyaç duyulmaktadır. Bu çalışma, bilinçli farkındalık ve iyilik hali ile riskli sürücü davranışları (hatalar, ihmaller, saldırgan ihlaller ve sıradan ihlaller) ve pozitif sürücü davranışları arasındaki ilişkileri araştırmayı amaçlamıştır. Araştırmaya 19-70 yaşları arasında toplam 249 ehliyetli sürücü katılmıştır (%53,4 kadın). Veriler, Demografik Bilgi Formu, Toronto Bilgece Farkındalık Ölçeği, Sürücü Davranışları Anketi ve İyilik Hali Ölçeği kullanılarak toplanmıştır. Değişkenler arasındaki ilişkileri incelemek için Hiyerarşik Regresyon Analizleri yapılmıştır. Sonuçlar, iyilik hali ve bilinçli farkındalığın pozitif sürücü davranışlarıyla pozitif yönde ilişkili olduğunu göstermiştir. Ek olarak, bilinçli farkındalık, trafik ortamlarındaki hatalar, agresif ihlaller ve sıradan ihlallerle negatif yönde ilişkili olarak bulunmuştur. Bu çalışma, pozitif psikoloji kavramlarının pozitif ve negatif sürücü davranışları üzerindeki rolünü inceleyen ilk örneklerden biridir. Bulgular, bu pozitif kavramların trafik ortamında önemini göstermektedir. Buna göre bilinçli farkındalık ve iyilik haline odaklanan müdahaleler, yol güvenliğini artırmak için olumlu sürücü davranışlarını artırabilir ve riskli sürücü davranışlarını azaltabilir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Babisch, W., Fromme, H., Beyer, A., & Ising, H. (2001). Increased catecholamine levels in urine in subjects exposed to road traffic noise: The role of stress hormones in noise research. Environment International, 26(7-8), 475-481. doi:10.1016/S0160-4120(01)00030-7.
  2. Baer, R. A. (2011). Measuring mindfulness. Contemporary Buddhism, 12(1), 241-261. doi:10.1080/14639947.2011.564842.
  3. Bargh, J. A., & Chartrand, T. L. (1999). The unbearable automaticity of being. American Psychologist, 54(7), 462-479. doi:10.1037/0003-066X.54.7.462.
  4. Baumeister, R. F., Heatherton, T. F., & Tice, D. M. (1994). Losing control: How and why people fail at self-regulation. San Diego, CA: Academic Press.
  5. Bird, D. (2018). The association between mindfulness and driving behaviour in employees (Doctoral dissertation). The University of Waikato.
  6. Bishop, S. R., Lau, M., Shapiro, S., Carlson, L., Anderson, N. D., Carmody, J., Segal, Z. V., Abbey, S., Speca, M., Velting, D., & Devins, G. (2004). Mindfulness: A proposed operational definition. Clinical Psychology-Science and Practice, 11, 230–241. doi:10.1093/clipsy.bph077.
  7. Borders, A., Earleywine, M., & Jajodia, A. (2010). Could mindfulness decrease anger, hostility, and aggression by decreasing rumination? Aggressive Behavior: Official Journal of the International Society for Research on Aggression, 36(1), 28-44. doi:10.1002/ab.20327.
  8. Bowen, L., & Smith, A. P. (2019). Driver better, feel better: Examining associations between well-being and driving behaviour in students. Advances in Social Sciences Research Journal, 6(2), 302-318. doi:10.14738/assrj.62.6221.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Psikoloji

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

30 Nisan 2022

Gönderilme Tarihi

18 Mart 2022

Kabul Tarihi

22 Nisan 2022

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2022 Cilt: 5 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Çayırlı, R. B., Eğer, C. N., Karakelle, İ., Sümer, E., Bıçaksız, P., & Tekeş, B. (2022). Bilinçli Farkındalık ve İyilik Halinin Sürücü Davranışlarıyla İlişkisinin İncelenmesi. Trafik ve Ulaşım Araştırmaları Dergisi, 5(1), 46-64. https://doi.org/10.38002/tuad.1088445
AMA
1.Çayırlı RB, Eğer CN, Karakelle İ, Sümer E, Bıçaksız P, Tekeş B. Bilinçli Farkındalık ve İyilik Halinin Sürücü Davranışlarıyla İlişkisinin İncelenmesi. TUAD. 2022;5(1):46-64. doi:10.38002/tuad.1088445
Chicago
Çayırlı, Rana Beyza, Cansu Naz Eğer, İpek Karakelle, Erdi Sümer, Pınar Bıçaksız, ve Burcu Tekeş. 2022. “Bilinçli Farkındalık ve İyilik Halinin Sürücü Davranışlarıyla İlişkisinin İncelenmesi”. Trafik ve Ulaşım Araştırmaları Dergisi 5 (1): 46-64. https://doi.org/10.38002/tuad.1088445.
EndNote
Çayırlı RB, Eğer CN, Karakelle İ, Sümer E, Bıçaksız P, Tekeş B (01 Nisan 2022) Bilinçli Farkındalık ve İyilik Halinin Sürücü Davranışlarıyla İlişkisinin İncelenmesi. Trafik ve Ulaşım Araştırmaları Dergisi 5 1 46–64.
IEEE
[1]R. B. Çayırlı, C. N. Eğer, İ. Karakelle, E. Sümer, P. Bıçaksız, ve B. Tekeş, “Bilinçli Farkındalık ve İyilik Halinin Sürücü Davranışlarıyla İlişkisinin İncelenmesi”, TUAD, c. 5, sy 1, ss. 46–64, Nis. 2022, doi: 10.38002/tuad.1088445.
ISNAD
Çayırlı, Rana Beyza - Eğer, Cansu Naz - Karakelle, İpek - Sümer, Erdi - Bıçaksız, Pınar - Tekeş, Burcu. “Bilinçli Farkındalık ve İyilik Halinin Sürücü Davranışlarıyla İlişkisinin İncelenmesi”. Trafik ve Ulaşım Araştırmaları Dergisi 5/1 (01 Nisan 2022): 46-64. https://doi.org/10.38002/tuad.1088445.
JAMA
1.Çayırlı RB, Eğer CN, Karakelle İ, Sümer E, Bıçaksız P, Tekeş B. Bilinçli Farkındalık ve İyilik Halinin Sürücü Davranışlarıyla İlişkisinin İncelenmesi. TUAD. 2022;5:46–64.
MLA
Çayırlı, Rana Beyza, vd. “Bilinçli Farkındalık ve İyilik Halinin Sürücü Davranışlarıyla İlişkisinin İncelenmesi”. Trafik ve Ulaşım Araştırmaları Dergisi, c. 5, sy 1, Nisan 2022, ss. 46-64, doi:10.38002/tuad.1088445.
Vancouver
1.Rana Beyza Çayırlı, Cansu Naz Eğer, İpek Karakelle, Erdi Sümer, Pınar Bıçaksız, Burcu Tekeş. Bilinçli Farkındalık ve İyilik Halinin Sürücü Davranışlarıyla İlişkisinin İncelenmesi. TUAD. 01 Nisan 2022;5(1):46-64. doi:10.38002/tuad.1088445

https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/