Üsküdar’da Meydana Gelen Trafik Kazalarının Coğrafi Bilgi Sistemleri Yardımıyla Analizi

Öz

Yaşayan bir organizmaya benzeyen şehirlerin adeta hayat damarları olan yollar, araç ve yayaların ulaşımına hizmet eden mekânsal sistemlerdir. Ulaşımın önemli bir fonksiyonu olan yolların durumu trafik kazalarına sebebiyet verebilmektedir. Bu bakımdan trafik kazalarını en aza indirebilmek için çevresel faktörlerin etkisi ve kazaların meydana geldiği noktaların tespiti iyi bir şekilde analiz edilmelidir. Zira trafik kazalarından dolayı dünyada bir yılda yaklaşık 50 milyon kişi yaralanmakta, 1,3 milyon kişi hayatını kaybetmektedir. Bu bağlamda son yıllarda meydana gelen trafik kazalarını en aza indirebilmek için çeşitli çalışmalar yapılmaktadır. Bunlardan biri de Coğrafi Bilgi Sistemleri (CBS) yardımıyla yapılan analizlerdir. CBS ile konumsal veriler kayda alınarak kazaların sıklıkla meydana geldiği kara noktalar belirlenmekte, çevresel faktörler ve kazaya karışanların potansiyel durumları analiz edilebilmektedir. Bu çalışmada Üsküdar ilçesinde meydana gelen trafik kazaları ele alınmış, İstanbul Trafik Denetleme Şube Müdürlüğü’nden temin edilen trafik kaza tespit tutakları ve kazaya sebebiyet veren çevresel faktörler değerlendirilmiştir. Bu kapsamda 2016-2020 yılları arasında kazaların sıklıkla meydana geldiği noktalar, ArcGIS 10.8 programı ile haritalandırılmış, yol yüzeyleri ve kazaya karışan sürücülerin eğitim durumları yorumlanarak kaza riski yüksek bölgeler ve bunların sebepleri tespit edilmeye çalışılmıştır. Kazaların önemli bir kısmı sürücülerin dikkatsizliğine ve kavşaklara bağlı olarak 15 Temmuz Şehitler Köprüsü girişi, Altunizade Kavşağı ve Paşa Limanı Caddesi’nde meydana geldiği tespit edilmiştir.

Anahtar Kelimeler

• İstanbul
• Üsküdar
• trafik kazaları
• kaza analizi

Analysis of Traffic Accidents in Üsküdar by Using Geographic Information Systems

Öz

The roads, which are the lifebloods of cities that resemble a living organism, are spatial systems that serve the transportation of vehicles and pedestrians. The condition of the roads, which is an essential function of transportation, can cause traffic accidents. In this respect, to minimize traffic accidents, the effect of environmental factors and the determination of the points where the accidents occur should be analyzed well. Because, due to traffic accidents, approximately 50 million people are injured, and 1.3 million people die in a year in the world. In this respect, various studies have been carried out to minimize traffic accidents in recent years. One of them is the analysis made with the help of Geographic Information Systems (GIS). By recording spatial data with GIS, black spots where accidents occur frequently are determined, environmental factors and potential situations of those involved in the accident can be analyzed. In this study, the traffic accidents that occurred in Üsküdar district were discussed, the traffic accident reports obtained from the Istanbul Traffic Inspection Branch Office, and the environmental factors causing the accident were evaluated. In this context, the black spots where accidents frequently occurred between the years 2016-2020 were mapped with the ArcGIS 10.8 program, road surfaces, the education levels of the drivers involved in the accident were interpreted, and the areas with high accident risk and their causes were tried to be determined. It has been determined that a significant part of the accidents occur at 15 July Martyrs Bridge entrance, Altunizade Junction and Pasha Limani Street due to the carelessness of the drivers and the intersections.

Anahtar Kelimeler

• İstanbul
• Üsküdar
• traffic accidents
• accident analysis

Kaynakça

1. Aghajani, M. A., Dezfoulian, R. S., Arjroody, A. R. ve Rezaei, M. (2017). Applying GIS to identify the spatial and temporal patterns of road accidents using spatial statistics (case study: Ilam Province, Iran). Transportation Research Procedia, 25, 2126-2138. doi:10.1016/j.trpro.2017.05.409
2. Aghasi, N. (2019). Application of GIS for urban traffic accidents: A critical review. Journal of Geographic Information System, 11, 82-96. doi:10.4236/jgis.2019.111007
3. Ando, R., Higuchi, K. ve Mimura, Y. (2018). Data analysis on traffic accident and urban crime: a case study in Toyota City. International Journal of Transportation Science and Technology, 7, 103-113. doi:10.1016/j.ijtst.2018.01.002
4. Bakırcı, M. (2018). Ulaşım Coğrafyası. A. Doğan, M. ve B. Sertkaya Doğan, Ö (Ed.) Beşerî ve Ekonomik Coğrafya içinde (355-380). Pegem Yayıncılık, İstanbul. doi:10.14527/9786052414767
5. Bekele, T. G. (2019). Road traffic accident cause and effect on socio economy of Addis Ababa city. Economics And Social Sciences Academic Journal, 1(4), 21-37.
6. Black, W. R. (1991). Highway accidents: A spatial and temporal analysis. Transportation Research Record, 1318, 75-82.
7. Briz-Redón, Á., Martínez-Ruiz, F. ve Montes, F. (2019). Spatial analysis of traffic accidents near and between road intersections in a directed linear network. Accident Analysis and Prevention, 132, 105-252. doi:10.1016/j.aap.2019.07.028
8. Çağlıyan, A., Dağlı, D. ve Ayhan, G. (2016, Mayıs). Traffic accident analysis of the city of Elazığ by geographical information system. 4th International Geography Symposium, 671-682. Antalya. http://geomed.mehmetakif.edu.tr/

9. Dereli, M. A. (2016). Trafik kaza kara noktalarının belirlenmesi için Coğrafi Bilgi Sistemleri (CBS) destekli mekânsal istatistiksel metotlar ile bir model geliştirilmesi (yayımlanmamış doktora tezi). Afyon Kocatepe Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Afyon. https://acikerisim.aku.edu.tr/xmlui/handle/11630/6204
10. Doğru, E. ve Aydın, F. (2018, Aralık). Coğrafi Bilgi Sistemleri yardımıyla trafik kazalarının analizi: Karabük Merkez İlçe örneği. TÜCAUM 30. Yıl Uluslararası Coğrafya Sempozyumu. 355-369. Ankara. http://acikarsiv.ankara.edu.tr/browse/33013/
11. Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ), (2020). Decade of Action for Road Safety 2021-2030, https://www.who.int/teams/social-determinants-of-health/safety-and-mobility/decade-of-action-for-road-safety-2021-2030
12. Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ), (2021). Global Status Report on Road Safety - Time for Action, https://www.afro.who.int/publications/global-status-report-road-safety-time-action
13. Erdogan, S., Yılmaz, İ., Baybura, T. ve Güllü, M. (2008). Geographical Information Systems aided traffic accident analysis system case study: City of Afyonkarahisar. Accident Analysis and Prevention, 40, 174−181. doi:10.1016/j.aap.2007.05.004
14. ESRI (2021). ArcGIS resourses, how hot spot analysis (Getis-Ord Gi*) works. https://pro.arcgis.com/en/pro-app/2.8/tool-reference/spatial-statistics/h-how-hot-spot-analysis-getis-ord-gi-spatial-stati.htm
15. Geçer, H. S. (2013). Trafik kaza analizleri için web tabanlı bir karar destek sistemi geliştirilmesi: Sakarya ili örneği (yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Sakarya Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Sakarya. https://hdl.handle.net/20.500.12619/92097
16. Güngör, M., Vural, E. ve Adıgüzel, F. (2021). Investigation of traffic accidents in the city center of Sanliurfa by using GIS. Kastamonu Üniversitesi Mühendislik ve Fen Bilimleri Dergisi, 7(1), 74-82. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/1776440
17. Güvenli Trafik, (2021). 3. Kaza Kara Noktalarının İyileştirilmesi Ve Etkin, Sürekli, Yoğun Denetimler Yoluyla Can Kayıplarının Önlenmesi, https://www.guvenlitrafik.gov.tr/oncelikli-alanlar-kaza-kara-noktalari
18. İstanbul Büyükşehir Belediyesi (2011). İstanbul Metropoliten Alanı Kentsel Ulaşım Ana Planı (İUAP). Ulaşım Daire Başkanlığı Ulaşım Planlama Müdürlüğü. http://www.ibb.gov.tr/tr-TR/kurumsal/Birimler/ulasimPlanlama/Documents/%C4%B0UAP_Ana_Raporu.pdf
19. Kam, B.H. (2003) A disaggregate approach to traffic accidents rate analysis. Accident Journal of Geographical Information Science, 18, 169-181. doi:10.4236/jgis.2019.111007
20. Karayolları Genel Müdürlüğü (2021). Trafik Kazaları Özeti 2020. Trafik Güvenliği Daire Başkanlığı. https://www.kgm.gov.tr/SiteCollectionDocuments/KGMdocuments/Trafik/TrafikKazalariOzeti2020.pdf
21. Milliyet (2020). 15 Temmuz Şehitler Köprüsü çıkısında kaza yaralılar var, https://www.milliyet.com.tr/gundem/15-temmuz-sehitler-koprusu-cikisinda-kaza-yaralilar-var-6419637
22. Özen, E., Genç, E. ve Kaya, Z. (2014). Trafik kazalarının nedenlerine ilişkin düşünceler ve trafikte farkındalık: Uşak ili örneği. Optimum Ekonomi ve Yönetim Bilimleri Dergisi, 1(1), 1-19. doi:10.17541/oeybd.60945
23. Özlü, T., Haybat, H. ve Zerenoğlu, H. (2021). Trafik kazalarının zamansal ve mekânsal incelenmesi: Eskişehir şehir örneği. International Journal of Geography and Geography Education (IGGE), 43, 136-158. doi:10.32003/igge.746447
24. Saplıoğlu, M. ve Karaşahin, M. (2006). Coğrafi bilgi sistemi yardımı ile Isparta ili kentiçi trafik kaza analizi. Pamukkale Üniversitesi Mühendislik Fakültesi, Mühendislik Bilimleri Dergisi, 12(3), 321-332. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/191076
25. Sondakika (2020). Üsküdar ve Ümraniye'de yağışlı hava zincirleme kazalara neden oldu, https://www.sondakika.com/haber/haber-haberler-uskudar-ve-umraniye-de-yagisli-hava-zincirleme-14466646/
26. Soysal, Ö. M., Schneider, H., Shrestha, A., Guempel, C.D., Li, P., Donepudi, H., Kondoju, N.K. ve Sekeroglu, K. (2012, Temmuz). Zonal statistics to identify hot-regions of traffic accidents. Proceedings of the 9th International Conference on Modeling, Simulation and Visualization Methods (MSV’12), 16-19. Las Vegas, NV, USA. https://www.semanticscholar.org/paper/Extracting-topographic-structure-from-digital-data-Jenson-Domingue/7583248aadddaf8df32396e17c650a07815a94f9#citing-papers
27. Steenberghen, T., Dufays, T., Thomas, I. ve Flahaut, B. (2004). Intra-Urban location and clustering of road accidents using GIS: A Belgian Example. International Analysis and Prevention, 35, 693-709. doi:10.1080/13658810310001629619
28. T.C. Cumhurbaşkanlığı Mevzuat Bilgi Sistemi (2021). Karayolları Trafik Kanunu, Karayolu Trafik Kaza İstatistikleri, 2020. http://www.mevzuat.adalet.gov.tr/ html/644.html
29. Tuncuk, M. ve Karaşahin, M. (2004, Ekim). Coğrafi Bilgi Sistemleri kullanılarak trafik kaza kara noktalarının tespiti: Isparta örneği, 3. Coğrafi Bilgi Sistemleri Bilişim Günleri, Fatih Üniversitesi, 1-9. İstanbul.
30. Tümertekin, E. (1987). Ulaşım Coğrafyası, İstanbul Üniversitesi Yayınları No: 2053. İstanbul
31. Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), (2020). https://data.tuik.gov.tr/Bulten/Index?p=Road-Traffic-Accident-Statistics-2020-37436
32. Vural, E. (2019). Viranşehir (Şanlıurfa) Şehir Merkezi’ndeki trafik kazalarının coğrafi analizi (2013-2017), Kent Akademisi, 12(38), Issue 2, 340-363. doi:10.35674/kent.540211
33. Yılmaz, İ., Erdoğan, S., Baybura, T., Güllü, M. ve Uysal, M. (2009). Coğrafi Bilgi Sistemi yardımıyla trafik kazalarının analizi. Afyon Kocatepe Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi, 7, 135-150. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/18586