Yıl 2019, Cilt , Sayı 46, Sayfalar 149 - 162 2019-12-16

OLUŞUM BAĞLAMI PENCERESİNDEN “KUL YANMASIN”

Sait Sayar [1]


Halk biliminin en önemli ürünlerinden olan halk şiirini incelemede kullanılan yöntemlerden birisi de bağlam merkezli yöntemdir. Bağlam merkezli yöntemle halk şiirine ait bir metni inceleyebilmek için şiirin bağlamıyla ilgili bilgilere sahip olmak gerekir. Bağlam merkezli anlayış, şiiri oluşumunu tamamlamış bir metin olarak görmez. Şiir her icra ortamında yeniden üretilir. Her icra ortamında da metnin şekil ve muhtevasında çeşitli değişiklikler oluşur. Bu sebeple sözlü kültür ortamının ürünleri olan şiirlerin üretim ve tüketim bağlamlarıyla ilgili derlemeler yapmak gerekir. Bugüne kadar halk şiiriyle ilgili çalışmalar daha çok metin merkezli yöntemlerle yapılmış, şiirlerin bağlamlarıyla ilgili yeterli derlemeler yapılmadığı için bağlam merkezli incelemeler yapılamamıştır. Bu çalışmayla Âşık Sefil Selimî’nin “Kul Yanmasın” adlı şiiri bağlam merkezli yöntemle incelenecektir. İnceleme şiirin üretim, tüketim bağlamlarıyla ilgili yapılan derleme ve ulaşılan bilgilerle sınırlı tutulmuştur. Neticede bağlam merkezli yöntemle halk bilimi ürününün incelenmesi örneklendirilir. Böylece ürünün üretim ve tüketim bağlamlarında geçirdiği değişim ve dönüşümler sebepleriyle birlikte belirlenir. Farklı bağlamlarda icra edilen “Kul Yanmasın” adlı şiirde anlamı etkileyen değişiklikler olduğu görülür. Örneğin “Rahman” kelimesi “Tanrı” olarak değişmektedir. Değişimlerin ideolojik sebeplerden kaynaklandığı sonucuna ulaşılır. 

bağlam, halk bilimi, inceleme, Kul Yanmasın, metin
  • ÇAT, Eba M. (2003). 1967 doğumlu, okuryazar, Şarkışla'da yaşamakta olan kişiyle 22 Haziran 2003'te yaptığımız görüşme kaydı.
  • ÇEŞİTLİ, İsmail. (2004). Metin Tahlillerine Giriş 1. Ankara: Akçağ Yayınları.
  • ÇOBANOĞLU, Özkul. (1999). Halkbilimi Kuramları ve Araştırma Yöntemleri Tarihine Giriş. Ankara: Akçağ Yayınları.
  • DOĞAN, Mehmet. (2001). Büyük Türkçe Sözlük. İstanbul: Gerçek Hayat Dergisi Yayınları.
  • EKİCİ, Metin. (2007). Halk Bilgisi Derleme ve İnceleme yöntemleri. Ankara: Geleneksel Yayıncılık.
  • ELİOT, T.S. (1983). Edebiyat Üzerine Düşünceler (Çev. Sevim Kantarcıoğlu). Ankara: Kültür ve Turizm Bakanlığı Yayınları.
  • GÜNBULUT, Ahmet. (2003). 1933 doğumlu, âşık, hayatta değil, 19 Mayıs 2003'te Sivas Karşıyaka Mahallesindeki evinde yaptığımız görüşme kaydı.
  • Haber7, (2007). Madımakta Ateşi Kim Nasıl Yaktı?, Web: http://www.haber7.com, 11 Kasım 2018'de alınmıştır.
  • KARABULUT, C (2010). 1938 doğumlu, aşık, hayatta değil, 23 Mart 2010'da Şarkışla'daki evinde yaptığımız görüşme kaydı.
  • KAYA, Doğan. (1996). Sefil Selimî-Çoban'ın Can Pınarı. Sivas: Dilek Matbaası.
  • KAYA, Doğan. (2007). Sivas Halk Şairleri V. Sivas: Sivas Kültür Müdürlüğü Yayınları.
  • KAYA, Uğur. (2001). Şiirleri ve Türküleriyle Aşık Sefil Selimî. Sivas: Anasam Yayınları.
  • KEÇELİ, Şakir. (2002). Aziz Mahmut Hudai Mirasçılarına Zorunlu Bir Yanıt. Türk Kültürü ve Hacı Bektaş Veli Araştırma Dergisi, S. 23, 520-530.
  • ÖZDEMİR, Ahmet. (2003). Âşık Sefil Selimî İrfan Okulu. İstanbul: Şarkışla ve Çevresi Kültür Sanat ve Sosyal Dayanışma Derneği Yayınları.
  • ÖZEROL, Süleyman. (2008). Kul Yanmasın Sefil Selimî Yansın, İnce Düşünceler Worldpress, Web: https://incedusunceler.wordpress.com. 17 Kasım 2018'de alınmıştır.
  • PALA, İskender. (1995). Ansiklopedik Divan Şiiri Sözlüğü. Ankara: Akçağ Yayınları.
  • PERİNÇEK, Doğu. (2018/1). Belki Bir Yoksula Yorgan Edereler Çul Yanmasın Sefil Selimî Yansın. Aydınlık Gazetesi , Web: https://www.aydinlik.com.tr, 13 Kasım 2018'de alınmıştır.
  • PERİNÇEK, Dğu. (2018/2). Sefil Selimî Yanmasın. Aydınlık Gazetesi , Web: https://www.aydinlik.com.tr, 13 Kasım 2018'de alınmıştır.
  • TEMBEL, Ahmet. (2007). Aşık Hüroğlu. Şarkışla: Çınar Ofset.
Birincil Dil tr
Konular Sosyal
Bölüm Makaleler
Yazarlar

Orcid: 0000-0002-5310-0094
Yazar: Sait Sayar (Sorumlu Yazar)
Kurum: T.C. MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI
Ülke: Turkey


Tarihler

Başvuru Tarihi : 12 Mayıs 2019
Kabul Tarihi : 16 Aralık 2019
Yayımlanma Tarihi : 16 Aralık 2019

Bibtex @olgu sunumu { tubar563488, journal = {Türklük Bilimi Araştırmaları}, issn = {1300-7874}, eissn = {2564-6915}, address = {}, publisher = {Nazım Hikmet POLAT}, year = {2019}, volume = {}, pages = {149 - 162}, doi = {}, title = {OLUŞUM BAĞLAMI PENCERESİNDEN “KUL YANMASIN”}, key = {cite}, author = {Sayar, Sait} }
APA Sayar, S . (2019). OLUŞUM BAĞLAMI PENCERESİNDEN “KUL YANMASIN”. Türklük Bilimi Araştırmaları , (46) , 149-162 . Retrieved from https://dergipark.org.tr/tr/pub/tubar/issue/50665/563488
MLA Sayar, S . "OLUŞUM BAĞLAMI PENCERESİNDEN “KUL YANMASIN”". Türklük Bilimi Araştırmaları (2019 ): 149-162 <https://dergipark.org.tr/tr/pub/tubar/issue/50665/563488>
Chicago Sayar, S . "OLUŞUM BAĞLAMI PENCERESİNDEN “KUL YANMASIN”". Türklük Bilimi Araştırmaları (2019 ): 149-162
RIS TY - JOUR T1 - OLUŞUM BAĞLAMI PENCERESİNDEN “KUL YANMASIN” AU - Sait Sayar Y1 - 2019 PY - 2019 N1 - DO - T2 - Türklük Bilimi Araştırmaları JF - Journal JO - JOR SP - 149 EP - 162 VL - IS - 46 SN - 1300-7874-2564-6915 M3 - UR - Y2 - 2019 ER -
EndNote %0 Türklük Bilimi Araştırmaları OLUŞUM BAĞLAMI PENCERESİNDEN “KUL YANMASIN” %A Sait Sayar %T OLUŞUM BAĞLAMI PENCERESİNDEN “KUL YANMASIN” %D 2019 %J Türklük Bilimi Araştırmaları %P 1300-7874-2564-6915 %V %N 46 %R %U
ISNAD Sayar, Sait . "OLUŞUM BAĞLAMI PENCERESİNDEN “KUL YANMASIN”". Türklük Bilimi Araştırmaları / 46 (Aralık 2019): 149-162 .
AMA Sayar S . OLUŞUM BAĞLAMI PENCERESİNDEN “KUL YANMASIN”. TÜBAR. 2019; (46): 149-162.
Vancouver Sayar S . OLUŞUM BAĞLAMI PENCERESİNDEN “KUL YANMASIN”. Türklük Bilimi Araştırmaları. 2019; (46): 162-149.