Araştırma Makalesi

Halk katılımlı coğrafi bilgi sistemleri ve vatandaş bilimi ile mekânsal veri üretimi

Cilt: 7 Sayı: 2 26 Aralık 2025
PDF İndir
TR EN

Halk katılımlı coğrafi bilgi sistemleri ve vatandaş bilimi ile mekânsal veri üretimi

Öz

Bu araştırma, Halk Katılımlı Coğrafi Bilgi Sistemleri (HKCBS) ile vatandaş biliminin küresel sorunlara yanıt olarak kapsayıcı, topluluk odaklı haritalama ve planlama süreçlerini desteklemek üzere nasıl etkili bir şekilde birleştirilebileceğini ortaya koymaktadır. Maptionnaire platformu kullanılarak, Avusturya’da seçilen Cambium eko-köyü ve Graz’daki Eggenlend mahallesindeki iki alan çalışmasından mekânsal ve mekânsal olmayan veriler toplanmıştır. Araştırma, HKCBS’nin vatandaş katılımını teşvik etmedeki yöntemsel gücüne; yerel bilgiyi toplama ve topluluk önceliklerini etkileşimli dijital haritalar aracılığıyla görselleştirme becerisine dikkat çekmektedir. Aynı zamanda vatandaş biliminin, uzman olmayan katılımcılar tarafından bağlamsal ve yüksek kaliteli mekânsal verilerin üretilmesindeki rolünü de vurgulamaktadır. Araştırma, ölçek, kullanılabilirlik ve temsiliyet gibi konular üzerine değinerek, katılımcı coğrafi araçların toplulukları nasıl güçlendirebileceğini ve daha demokratik planlama süreçlerine nasıl katkı sunabileceğini ortaya koymaktadır. Avusturya’daki ekolojik topluluklar bağlamında HKCBS’in ilk uygulamalarından biri olması bakımından bu araştırma, vatandaş bilimi ile dijital haritalamanın birleşiminin sürdürülebilir mekânsal gelişim için taşıdığı potansiyele işaret etmektedir.

Anahtar Kelimeler

Destekleyen Kurum

Bu araştırma 1059B192201650 numaralı proje ile TÜBİTAK tarafından desteklenmiştir.

Etik Beyan

Araştırma etik ilkelere uygundur.

Teşekkür

Avusturya Bilimler Akademisi Şehir ve Bölge Araştırmaları Enstitüsü'nde (ÖAW ISR) çalışma fırsatını bana sunan Prof. Dr. Alois Humer’e şükranlarımı sunmak isterim. Resmi işlerde yardımcı olan Dr. Martina Schorn ve Michael Kloiber’e teşekkür ederim. Araştırmanın ilk aşamalarında iletişim, saha çalışması ve dokümantasyon konularında bana yardımcı olan, Maeve Hofer’e, anket tasarımı, analizi ve programı ile ilgili tüm sorularımda beni destekleyen Dr. Anna Kajosaari’ye, anketin tercümesi ve yorumlanmasında yardımcı olan Sebastian Wenmakers’a, anket desteği için Fabian Windhager’a ve Eggenlend ile Cambium’da anketin dağıtımı ve yaygınlaştırılmasını kolaylaştıran Christian Loy, David Steinwender, Wolfgang Kogler ve Franziska Scruth’a teşekkür ederim.

Kaynakça

  1. Arslan, E. S. (2022). Katılımcı yaklaşım ve halk katılımlı coğrafi bilgi sistemleri. Türkiye Peyzaj Araştırmaları Dergisi, 5(2), 87–92. https://doi.org/10.51552/peyad.1218814
  2. Bartling, M., Resch, B., Trösterer, S., & Eitzinger, A. (2021). Evaluating PPGIS usability in a multi-national field study combining qualitative surveys and eye-tracking. Cartographic Journal, 58(2), 167–182. https://doi.org/10.1080/00087041.2020.1842143
  3. Bonney, R., Cooper, C. B., Dickinson, J., Kelling, S., Phillips, T., Rosenberg, K. V., & Shirk, J. (2009). Citizen science: A developing tool for expanding science knowledge and scientific literacy. BioScience, 59(11), 977–984. https://doi.org/10.1525/bio.2009.59.11.9
  4. Brovelli, M., Minghini, M., & Zamboni, G. (2016). Public participation in GIS via mobile applications. ISPRS Journal of Photogrammetry and Remote Sensing, 114, 306–315. https://doi.org/10.1016/j.isprsjprs.2015.04.002
  5. Brown, G. (2012). Public participation GIS (PPGIS) for regional and environmental planning: Reflections on a decade of empirical research. URISA Journal, 25(2), 7–18.
  6. Brown, G., & Kyttä, M. (2014). Key issues and research priorities for public participation GIS (PPGIS): A synthesis based on empirical research. Applied Geography, 46, 122–136. https://doi.org/10.1016/j.apgeog.2013.11.004
  7. Brown, G., Reed, P., & Raymond, C. M. (2020). Mapping place values: 10 lessons from two decades of public participation GIS empirical research. Applied Geography, 116, 102156. https://doi.org/10.1016/j.apgeog.2020.102156
  8. Brown, G., & Weber, D. (2013). A place-based approach to conservation management using public participation GIS (PPGIS). Journal of Environmental Planning and Management, 56(4), 455–473. https://doi.org/10.1080/09640568.2012.685628

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Planlamada Coğrafi Bilgi Sistemleri (CBS)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

26 Aralık 2025

Gönderilme Tarihi

21 Temmuz 2025

Kabul Tarihi

30 Ağustos 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 7 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Yalçıner Ercoşkun, Ö. (2025). Halk katılımlı coğrafi bilgi sistemleri ve vatandaş bilimi ile mekânsal veri üretimi. Türkiye Coğrafi Bilgi Sistemleri Dergisi, 7(2), 23-35. https://doi.org/10.56130/tucbis.1747180
AMA
1.Yalçıner Ercoşkun Ö. Halk katılımlı coğrafi bilgi sistemleri ve vatandaş bilimi ile mekânsal veri üretimi. TUCBİS. 2025;7(2):23-35. doi:10.56130/tucbis.1747180
Chicago
Yalçıner Ercoşkun, Özge. 2025. “Halk katılımlı coğrafi bilgi sistemleri ve vatandaş bilimi ile mekânsal veri üretimi”. Türkiye Coğrafi Bilgi Sistemleri Dergisi 7 (2): 23-35. https://doi.org/10.56130/tucbis.1747180.
EndNote
Yalçıner Ercoşkun Ö (01 Aralık 2025) Halk katılımlı coğrafi bilgi sistemleri ve vatandaş bilimi ile mekânsal veri üretimi. Türkiye Coğrafi Bilgi Sistemleri Dergisi 7 2 23–35.
IEEE
[1]Ö. Yalçıner Ercoşkun, “Halk katılımlı coğrafi bilgi sistemleri ve vatandaş bilimi ile mekânsal veri üretimi”, TUCBİS, c. 7, sy 2, ss. 23–35, Ara. 2025, doi: 10.56130/tucbis.1747180.
ISNAD
Yalçıner Ercoşkun, Özge. “Halk katılımlı coğrafi bilgi sistemleri ve vatandaş bilimi ile mekânsal veri üretimi”. Türkiye Coğrafi Bilgi Sistemleri Dergisi 7/2 (01 Aralık 2025): 23-35. https://doi.org/10.56130/tucbis.1747180.
JAMA
1.Yalçıner Ercoşkun Ö. Halk katılımlı coğrafi bilgi sistemleri ve vatandaş bilimi ile mekânsal veri üretimi. TUCBİS. 2025;7:23–35.
MLA
Yalçıner Ercoşkun, Özge. “Halk katılımlı coğrafi bilgi sistemleri ve vatandaş bilimi ile mekânsal veri üretimi”. Türkiye Coğrafi Bilgi Sistemleri Dergisi, c. 7, sy 2, Aralık 2025, ss. 23-35, doi:10.56130/tucbis.1747180.
Vancouver
1.Özge Yalçıner Ercoşkun. Halk katılımlı coğrafi bilgi sistemleri ve vatandaş bilimi ile mekânsal veri üretimi. TUCBİS. 01 Aralık 2025;7(2):23-35. doi:10.56130/tucbis.1747180

-