3D Modeling of M54 Rock Tomb in the Historical Kızılkoyun Necropolis Area Using Photogrammetry

Öz

The documentation of cultural heritage has revolutionized through the use of new scientific methods such as photogrammetry, alongside traditional recording and preservation processes. Photogrammetry enables the precise and efficient documentation of cultural heritage sites by creating highly accurate 3D models. Cultural heritage sites are invaluable resources that reflect a society's history, traditions, and values. However, they are often at risk due to natural disasters, human activities, and the passage of time. Therefore, it is important to document cultural heritage sites properly to ensure their preservation and transmission to future generations. Necropolises are burial grounds used in ancient times and are considered significant archaeological sources from the ancient Greek and Roman periods. Photogrammetry contributes to the conservation of these areas by facilitating the creation of detailed and accurate records of cultural heritage sites. In this study, the detailed documentation of the Rock Tomb No. M54 in the Historical Kızılkoyun Necropolis Area using the photogrammetry method using Agisoft software is presented. In this context, point cloud 3D model facade orthophotos and architectural drawings of the tomb were made.

Anahtar Kelimeler

• Photogrammetry
• documentation
• Agisoft
• Kızılkoyun Necropole
• 3 dimensional modeling

Tarihi Kızılkoyun Nekropol Alanında M54 No.lu Kaya Mezarının Fotogrametri ile 3B Modellemesi

Öz

Kültürel mirasın belgelenmesi, geleneksel yöntemlere dayanan kaydetme ve koruma süreçlerinin yanı sıra fotogrametri gibi yeni bilimsel yöntemlerin kullanımıyla devrim yaratmıştır. Fotogrametri, son derece hassas 3 boyutlu (3B) modellerin oluşturulmasıyla kültürel miras alanlarının kesin ve verimli bir şekilde belgelenmesini sağlar. Kültürel miras alanları, bir toplumun tarihini, geleneklerini ve değerlerini yansıtan paha biçilmez kaynaklardır, ancak doğal afetler, insan faaliyetleri ve zamanın etkisi nedeniyle genellikle risk altındadırlar. Bu nedenle, kültürel mirasların korunması ve gelecek nesillere aktarılması için doğru şekilde belgelenmeleri önemlidir. Fotogrametri, kültürel miras alanlarının ayrıntılı ve doğru kayıtlarının oluşturulmasını kolaylaştırarak bu alanların korunmasına katkıda bulunur. Nekropoller, antik çağlarda kullanılan mezarlık alanlarıdır ve antik Yunan ve Roma dönemlerinde önemli arkeolojik kaynaklar olarak kabul edilir. Bu makalede, tarihi Kızılkoyun nekropolü alanında bulunan M54 no.lu kaya mezarının fotogrametri kullanılarak 3B modelinin oluşturulması üzerine bir çalışma sunulmaktadır. Bu çalışmada, Tarihi Kızılkoyun Nekropol Alanında M54 No.lu Kaya Mezarının fotogrametri yöntemiyle Agisoft yazılımı kullanılarak ayrıntılı bir şekilde belgelenmesini sunulmaktadır. Bu kapsamda mezara ait nokta bulutu 3B model cephe ortofotoları ve mimari çizimler gerçekleştirilmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Fotogrametri
• belgeleme
• Agisoft
• Kızılkoyun Nekropolü
• 3 boyutlu modelleme

Kaynakça

1. Şanlıoğlu, İ., Zeybek, M., & Karauğuz, G. (2013). Photogrammetric Survey and 3D Modeling of Ivriz Rock Relief in Late Hittite Era. Mediterranean Archaeology and Archaeometry, 13(2), 147-157.
2. Ulvi, A., Yakar, M., Yiğit, A. Y., & Kaya, Y. (2020). İHA ve Yersel Fotogrametrik Teknikler Kullanarak Aksaray Kızıl Kilise’nin 3 Boyutlu Nokta Bulutu ve Modelinin Üretilmesi. Geomatik, 5 (1), 22-30.
3. Tel, H. Ö., & Yüksel, F. Ş. K. (017). Kızılkoyun Nekropolü Arkeolojik Sit Alanı’nın Koruma-Planlama Kapsamında Değerlendirilmesi. İnönü Üniversitesi Sanat ve Tasarım Dergisi, 7(16), 1-16.
4. Cömert, R., Avdan, U., & Şenkal, E. (2012). İnsansız Hava Araçlarının Kullanım Alanları ve Gelecekteki Beklentiler. IV. Uzaktan Algılama ve Coğrafi Bilgi Sistemleri Sempozyumu (UZAL-CBS 2012), 16-19, Zonguldak.
5. Ulvi, A., Yiğit, A. Y., & Yakar, M. (2019). Modeling Of Historical Fountains by Using Close-Range Photogrammetric Techniques. Mersin Photogrammetry Journal, 1(1), 1-6.
6. Tercan, E. (2017). İnsansız Hava Aracı Kullanılarak Antik Kent ve Tarihi Kervan Yolunun Fotogrametrik Belgelenmesi: Sarıhacılar Örneği. Mühendislik Bilimleri ve Tasarım Dergisi, 5(3), 633-642. DOI: 10.21923/Jesd.315232.
7. Polat, N., Önal, M., Ernst, F. B., Şenol, H. İ., Memduhoglu, A., Mutlu, S., Mutlu, S. İ., Budan, M., Turgut, M., & Kara, H. (2020). Harran Ören Yeri Arkeolojik Kazı Alanınındın Çıkarılan Bazı Küçük Arkeolojik Buluntuların Fotogrametrik Olarak 3B Modellenmesi . Türkiye Fotogrametri Dergisi, 2(2), 55-59.
8. Yiğit, A. Y., & Uysal, M. (2021). Tarihi Eserlerin 3B Modellenmesi ve Artırılmış Gerçeklik ile Görselleştirilmesi. Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi, 8(2), 1032-1043.

9. Toprak, A. S., Polat, N., & Uysal, M. (2019). 3D modeling of lion tombstones with UAV photogrammetry: a case study in ancient Phrygia (Turkey). Archaeological and Anthropological Sciences, 11(5), 1973-1976.
10. Uysal, M., Toprak, A. S., & Polat, N. (2015). DEM generation with UAV Photogrammetry and accuracy analysis in Sahitler hill. Measurement, 73,539-543.
11. Snavely, N., Seitz, S. M., & Szeliski, R. (2008) Modeling the World from Internet Photo Collections. Int J Comput Vis, 80, 189–210.
12. Hamal, S. N. G., & Ulvi, A. (2022). 3B Kent Modelleri oluşturma sürecinde İHA fotogrametrisi ve CBS entegrasyonu: Mersin Üniversitesi Çiftlikköy Kampüsü Örneği. Türkiye Coğrafi Bilgi Sistemleri Dergisi, 4(2), 97-105. DOI: 10.56130/tucbis.1208096
13. Yakar, M., & Yılmaz, H. M. (2008). Kültürel Miraslardan Tarihi Horozluhan’ın Fotogrametrik Rölöve Çalışması ve 3 Boyutlu Modellenmesi. Selçuk Üniversitesi Mühendislik, Bilim ve Teknoloji Dergisi, 23(2), 25-33.
14. Kaçarlar, Z., & Hamal, S. N. G. (2021). Küçük Objelerin Üç Boyutlu (3B) Modellenmesinde Yersel Lazer Tarama (YLT) Tekniği. Türkiye Lidar Dergisi, 3(2), 65-70.
15. Korumaz, A. G., Dülgerler, O. N., & Yakar, M. (2011). Kültürel Mirasın Belgelenmesinde Dijital Yaklaşımlar. S.Ü. Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi, 26(3), 67-83.
16. Yilmaz, H. M., Yakar, M., & Yildiz, F. (2008). Documentation of historical caravansaries by digital close range photogrammetry. Automation in Construction, 17(4), 489-498.
17. Yakar, M., & Dogan, Y. (2019). 3D Reconstruction of Residential Areas with SfM Photogrammetry. In Advances in Remote Sensing and Geo Informatics Applications: Proceedings of the 1st Springer Conference of the Arabian Journal of Geosciences (CAJG-1), Tunisia 2018, 73-75, Springer International Publishing.