İZMİR’DE KENTSEL KİMLİK BİLEŞENLERİNDEN CADDE VE SOKAKLARIN TOPONİMİSİ VE MİLLİYETÇİ, ETNİK İZLERİN SOSYAL YAPI OLUŞUMUNA KATKILARI

Cadde, bulvar ve sokaklar kent kimliğinin en anlamlı parçalarıdır. Bu anlamlı parçalar aynı zamanda içinde geçmiş deneyimleri barındıran bellek mekânlarıdır. Bu çalışmada; Cumhuriyet Dönemi’nden bu yana şehirlerde yer alan ve şehirsel toponimi olarak da ifade edilmesi mümkün olan cadde adları, İzmir şehri ölçeğinde irdelenmekte ve bir tipoloji geliştirilmektedir.  Çalışmada İzmir’in farklı semtlerindeki sokak, cadde, bulvar adlandırmaları, örnekleme metodu ile ele alınmaktadır. Kentin büyüme yönü, soy bağları, kültürel yakınlık, siyasi nedenler, arazi kullanımındaki farklılıklar da, İzmir’de sokak, cadde, bulvar ve semt adlarını etkileyen önemli faktörlerdir. Çalışmaya konu olan cadde adları şehir planlarından elde edilmiştir. Bu çalışmada, İzmir yerleşmesinin kimlik bileşenleri ve toplumsal bellek ögelerinin belirlenip değerlendirilmesi, ögelerin cadde ve sokak adlandırmalarındaki etkilerinin araştırılması amaçlanmıştır. Çalışmada literatür araştırması yapılmış, istatistik belgeleri kullanılmıştır. Değerlendirmeler sonucunda, geçmişte, gerek etnik izleri gerekse milliyetçi izleri taşıyan sokak, cadde, semt ve bulvar isimlerinin kentte istikrarlı siyasal bir sistemin kurulamamasına bağlı olarak ideolojik bir zemine oturtulamadığı görülmektedir.

The streets, boulevards and streets are the most significant parts and memory spaces of urban identity. This work, which is based on the belief that past experiences have been alive with names and placed in collective memory through the production of symbols, the names of the streets that have been in cities since the Republican era and which can be expressed as urban toponymy (hodonymy) are being studied in İzmir city scale and a typology is being developed. The streets, streets and boulevard names in different districts of İzmir are studied by sampling method. The differences in the direction of growth of the city, its family ties, cultural proximity, political reasons and land use are also important factors affecting street, street, boulevard and district names in İzmir. The street names that are the subject of the study were obtained from city plans. Literature research and local government statistical documents were used.  As a result of the evaluations, it is seen that in the past, names bearing ethnic traces and nationalistic traces did not constitute a stable political system in İzmir city.