Evaluation On Insect Biodiversity In Diyarbakir Agricultural Areas

Öz

Anahtar Kelimeler

• Insect
• biodiversity
• pesticides
• Diyarbakır

Diyarbakır Tarım Alanlarında Böcek Biyoçeşitliliği Üzerine Bir Değerlendirme

Öz

Eski çağlardan beri insanlar tarımda birim alandan verimi artırmak için çeşitli metotlar kullanmışlardır. Bitkisel üretimde ekonomik kayıplara neden olan hastalık ve zararlılar ile mücadele yöntemleri şüphesiz insanoğlunun tarımda sürekli kullanıp geliştirdiği metotların başında gelmektedir. Ayrıca insanların 20. yüzyıldan buyana özellikle klorlandırılmış hidrokarbonların bulunmasından sonra tarım alanlarında zararlarla mücadelede kimyasal ilaçları çok yoğun kullandıkları bilinmektedir. Ancak son yıllarda kimyasal pesitisitlerin çevre ve insan sağlığında ciddi zararlara neden olabileceği fikri önem kazanmıştır. Bununla birlikte kimyasal pestisitlerin sadece insan ve çevre sağlığındaki zararlarının dışında yaban hayatı biyolojisini etkilemekle birlikte bazı türlerin azalmasına ve sonuçta yok olmalarına sebep oldukları düşünülmektedir. Dolayısıyla çok yoğun kullanılan kimyasal pestisitler nedeniyle bazı böcek türleri nesillerinin etkilendiği söylenebilir. Bu kapsamda Diyarbakır’da Dicle ovası içerisinde yer alan ve tarımın çok yoğun yapıldığı alanlar ile ova dışında kalan ve tarımın nispeten daha az yapıldığı dağlık alanlar ziyaret edilerek tarım ve tarım dışı alanlarda bulunan bitkiler incelenip gerek atrap gerek aspiratör yardımıyla mevcut böcek türleri toplanılmış ve yoğunlukları incelenmiştir. Ayrıca bölgede kimyasal pestisitlerin kullanma yoğunluklarını belirlemek amacıyla bölgede faaliyette bulunan 90 üretici ile görüşülmüştür. Yapılan gözlemler neticesinde tarıma elverişli alanlara sahip Dicle ovasında daha çok buğday, pamuk ve mısır üretiminin yoğunlukta olduğu Dicle ovası dışında kalan dağlık alanlarda ise sebzecilik ve meyveciliğin daha fazla yapıldığı tespit edilmiştir. Tarla tarımın fazla yapıldığı alanlarda üç kez yapılan ilaçlama %36 oranla daha fazla olurken bahçe tarımının yapıldığı alanlarda ise bir kez yapılan ilaçlama %43 oranla daha yüksek düzeyde olduğu saptanmıştır. Bu ilaçlamalar neticesinde bazı gruplar azmanlaşırken diğer bazı böcek gruplarının neredeyse yok olduğu izlenmiştir. Yürütülen bu çalışmada Diyarbakır tarım alanlarında kullanılan kimyasal pestisitlerin böceklerin tür çeşitliliğine olan etkisi belirlenmeye çalışılmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Böcek
• biyoçeşitlilik
• pestisitler
• Diyarbakır

Kaynakça

1. Yıldırım E. Tarımsal zararlılarla mücadele yöntemleri ve ilaçlar eğitim kitabı. Erzurum: Atatürk Üniversitesi Ziraat Fakültesi Ofset Tesisi; 2012. s. 91.