Wastewater Treatment, Wastewater Discharge and Water Pollution; The Case Study of Trabzon Province

Öz

This study was carried out on wastewater disposal facilities and river and sea pollution in Trabzon Districts of Eastern Black Sea coast. In this study, wastewater, contamination of surface water with wastewater, pollution parameters of wastewater generated in settlements are discussed. It is focused on the existing wastewater treatment plants of this raw water and the deep sea discharges which is the second part of the treatment. With DDD structures, sea water pollution and wastewater discharge to rivers, both surface water and sea water pollution occur. The results of this study and recommendations for treatment of the raw wastewater generated in this region and their delivery to deep sea discharges are presented. As a result of the study, it is understood that wastewater cannot be treated with the existing wastewater treatment plant and when the raw wastewater parameters of the existing wastewater treatment plants are analyzed, it is understood that advanced wastewater treatment plant is needed.

Anahtar Kelimeler

• Eastern Black Sea region
• Wastewater Treatment
• Wastewater Pollution Parameters
• Deep Sea Discharge

Atıksu Arıtımı, Atıksu Deşarjı, Su Kirliliği ve Halk Sağlığı: Trabzon İli Örneği

Öz

Bu çalışma Doğu Karadeniz kenarında Trabzon İli İlçelerinde atıksu (AS) bertaraf tesisleri ile akarsu ve deniz kirlenmesi üzerinde yapılmıştır. Çalışmada AS, AS ile yüzeysel suların kirlenmesi, yerleşimlerde oluşan AS’yun kirlilik parametreleri üzerinde durulmuştur. Bu ham suyun mevcut olan atıksu arıtma tesisleri (AAT) ile ve arıtmanın ikinci kısmı olan derin deniz deşarjları (DDD) üzerinde durulmuştur.

DDD yapıları ile deniz suyu kirliliği ve akarsulara atıksu deşarjı ile hem yüzeysel akarsu hem de deniz suyu kirliliği meydana gelmektedir.  

Bu yapılan çalışma iAtıksu Arıtmale varılan sonuç ve bu bölgede oluşan ham AS’yun arıtılması ve DDD’na verilmesi üzerine öneriler sunulmuştur.

Yapılan çalışma sonucunda atıksuyun mevcut atıksu arıtma tesisi ile arıtılamadığı ve mevcut atıksu arıtma tesislerinin ham atıksu parametrelerine bakıldığında ileri AAT’ne ihtiyaç olduğu anlaşılmaktadır. 

Anahtar Kelimeler

• Trabzon
• Doğu Karadeniz bölgesi
• Atıksu Arıtma
• Atıksuyun Kirlilik Parametreleri
• Derin Deniz Deşarjı

Kaynakça

1. Üçüncü, O., The Condıtıon Of Rıver Basıns In Trabzon And Its Surroundıngs And Comparıng It Wıth The Regulatıon Of Water Control, Internatıonal Congress Rıver Basın Management, 22-24 Mart / March 2007 Antalya – Turkey
2. Üçüncü, O., Demirel, Ö.,Precautions for the Prevention of Global Warming, Climate Change and Other Environmental Problems: The Case of Eastern Black Sea Region Cities, https://dergipark.org.tr/atrss/issue/43319/493148
3. Üçüncü, O., Doğu Karadeniz Kıyı Alanlarında Planlanan Yatırımlar Ve Trabzon Örneği İrdelenmesi, http://www.imo.org.tr/resimler/ekutuphane/pdf/17265_35_31.pdf
4. Üçüncü, O., Trabzon kenti evsel nitelikli atıksuların kirlilik parametre çalışması ve arıtma tesisi seçimi, http://www.idealonline.com.tr/IdealOnline/lookAtPublications/bookDetail.xhtml?uId=390
5. Üçüncü, O., Drınkıng Water And Wastewater Treatment Facılıtıes And Trabzon Sample For Communıty Health, https://scholar.google.com.tr/scholar?q=%22DRINKING+WATER+AND+WASTEWATER+TREATMENT+FACILITIES+AND+TRABZON+...+%C3%9C%C3%A7%C3%BCnc%C3%BC+O&hl=tr&as_sdt=0&as_vis=1&oi=scholart
6. Ucuncu, O., Solid Waste and Wastewater Management in Trabzon and Neighboring Provinces, http://www.eurasiasymposium.com/wp-content/uploads/2018/04/Program_Book_EWMS_2018.pdf
7. Üçüncü, O.,Demirel, Ö.,Sarıkoç, S.,Doğu Karadeniz Bölgesinde Su ve Deniz Kirliliği, I.Karadeniz’de Sanayileşme ve Çevre Sempozyumu, 16-17 Kasım 2007-Trabzon
8. Öztürk, İ., Yüksel, E., and Tanik, A., Wastewater Management for The Black sea Coast of Turkey, Wat. Sci. Tech. Vol. 39, No.8, pp. 169-176, 1999.

9. Trabzon (Merkez) Atıksu Şebeke Projesi, http://www.imo.org.tr/resimler/ekutuphane/pdf/17624_56_32.pdf
10. Doğu İleri Biyolojik Atıksu Arıtma Tesisi ve Derin Deniz Deşarjı, https://www.saski.gov.tr/icerik/detay.aspx?Id=398
11. 7. Kentsel Altyapı Sempozyumu / 13-14 Kasım 2015, Trabzon, http://www.imo.org.tr/resimler/ekutuphane/pdf/17624_56_32.pdf
12. “Karadeniz Bölgesinde Deniz Ortamının Durumu” , http://pabsec.org/depo/documents/reports-and-recommendations/tr-rep-xwsvgwg7ys.pdf
13. Derin Deniz Deşarjı İzleme Genelgesi, Mülga Çevre ve Orman Bakanlığı Çevre Yönetimi Genel Müdürlüğü, 30.07.2009 Su Kirliliği Ve Kontrol Yönetmeliği, Mülga Çevre ve Orman Bakanlığı, Resmi Gazete Sayısı: 25687, 31.12.2004Tehlikeli Maddelerin Su ve Çevresinde Neden Olduğu Kirliliğin Kontrolü Yönetmeliği, Mülga Çevre ve Orman Bakanlığı, Resmi Gazete Sayısı: 27537, 30.03.2010
14. Atıksu Arıtma Tesisleri Teknik Usuller Tebliği, http://www.mevzuat.gov.tr/Metin.Aspx?MevzuatKod=9.5.13873&MevzuatIliski=0&sourceXmlSearch=At%C4%B1ksu%20Ar%C4%B1tma%20Tesisleri%20Teknik%20Usuller%20Tebli%C4%9Fi
15. Çayeli Bakır İşletmeleri’ne Ait Derin Deniz Deşarjı ile Yapılan Atıksu Boşaltımının, Deniz Ekosistemine Etkilerinin Belirlenmesi ve Yayılımın Modellenmesi, http://www.ktu.edu.tr/fbebalikcilik-tgdoktoraDt655
16. Alıcı ortamlara atıksu deşarj standartları ve kirletme yasakları yönetmeliği, https://haliccevre.com/images/PDF/kirletmeya.pdfDoğu Karadeniz Kıyı Alanlarında Planlanan Yatırımlar Ve Trabzon Örneği İrdelenmesi, http://www.imo.org.tr/resimler/ekutuphane/pdf/17265_35_31.pdfİstanbul’un denizlerini derin deniz deşarjları kirletiyor, http://www.gezegenimiz.com/NewsDetail.asp?idHaber=5275&KategoriAdi=Su/Deniz/G%F6l%20Kirlili%F0i
17. Alıcı Ortamlara Atıksu Deşarj Standartları Ve Kirletme Yasakları Yönetmeliği, https://haliccevre.com/images/PDF/kirletmeya.pdfAtıksu Arıtma Tesisleri Teknik Usuller Tebliği, http://www.mevzuat.gov.tr/Metin.Aspx?MevzuatKod=9.5.13873&MevzuatIliski=0&sourceXmlSearch=At%C4%B1ksu%20Ar%C4%B1tma%20Tesisleri%20Teknik%20Usuller%20Tebli%C4%9Fi
18. Çayeli Bakır İşletmeleri’ne Ait Derin Deniz Deşarjı ile Yapılan Atıksu Boşaltımının,Deniz Ekosistemine Etkilerinin Belirlenmesi ve Yayılımın Modellenmesi, http://www.ktu.edu.tr/fbebalikcilik-tgdoktoraDt655
19. Alıcı ortamlara atıksu deşarj standartları ve kirletme yasakları yönetmeliği, https://haliccevre.com/images/PDF/kirletmeya.pdfDoğu Karadeniz Kıyı Alanlarında Planlanan Yatırımlar Ve Trabzon Örneği İrdelenmesi, http://www.imo.org.tr/resimler/ekutuphane/pdf/17265_35_31.pdf
20. İstanbul’un denizlerini derin deniz deşarjları kirletiyor, http://www.gezegenimiz.com/NewsDetail.asp?idHaber=5275&KategoriAdi=Su/Deniz/G%F6l%20Kirlili%F0i
21. Derin Deniz Deşarjı Tesislerinin Tasarım, İnşa Ve İşletilmesinde Karşılaşılan Sorunlar, http://www.ilbank.gov.tr/dosyalar/uzmanliktezleri/14735.pdf
22. Atıksu Ruhsat Ve Denetim Şube Müdürlüğü, https://www.tiski.gov.tr/icerik/detay.aspx?Id=19
23. Determination of the Effects and the Distribution Modeling of Tailing Discharge done by the Deep Sea Discharge System Belonging to Çayeli Bakır İşletmeleri on the Marine Ecosystem, http://www.ktu.edu.tr/fbebalikcilik-tgdoktoraDi655
24. Coastal/deep ocean interactions in the Black Sea and their ecological/environmental impacts, https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/0924796395000305
25. Water Discharges into the Bulgarian Black Sea, http://www.osmgp.gov.ar/symposium2011/Papers/78_Dineva.pdf
26. Effects Of The Odour From Wastewater Treatment Plants On Resıdent’s Lıvıng Comfort And Property Values: Case Of Narlıdere-İzmir http://openaccess.iyte.edu.tr/bitstream/handle/11147/6959/T001776.pdf?sequence=1&isAllowed=y
27. Karadeniz kenarındaki yerleşimlerde atıksu ve yüzme suları- Wastewater and bathing waters in settlements on the Black Sea coastThe Black Sea, https://www.researchgate.net/publication/256807349_The_Black_SeaWater related environmental problems at Sinop peninsula in the Black Sea, Turkey http://www.coastlearn.org/water_quality_management/case-studies/sinop.pdf
28. ISWIM: Bathıng Water Qualıty Monıtorıng In The Black Sea, http://marine.copernicus.eu/wp-content/uploads/use-cases/iswim-bathing-water-quality-monitoring-black-sea-1.4.pdf
29. https://europepmc.org/backend/ptpmcrender.fcgi?accid=PMC2218132&blobtype=pdfSewage Contamınatıon Of Coastal Bathıng Waters In England And Wales' A Bacterıologıcal And Epıdemıologıcal Study, https://europepmc.org/backend/ptpmcrender.fcgi?accid=PMC2218132&blobtype=pdfDoğu Karadeniz Kıyı Alanlarında Planlanan Yatırımlar Ve Trabzon Örneği İrdelenmesi http://www.imo.org.tr/resimler/ekutuphane/pdf/17265_35_31.pdf
30. Çevre Kanunu, Su Ve Atıksu Yönetimi İle İlgili Yönetmelikler, http://www.tbb.gov.tr/online/yayinlar/cevre_ve_su_kanunu/files/publication.pdf
31. Deniz Kirliliği Analiz Yöntemleri İlgili Uluslar Arası Sözleşmeler http://tudav.org/wp-content/uploads/2018/04/deniz_kirliligi.pdfOrdu’da Kıyı Alanı Kullanımı ve Denizel Ekosisteme Etkileri, https://dergipark.org.tr/download/article-file/405922
32. Kanalizasyon Hatları Yapım İşleri, http://www.dsi.gov.tr/docs/proje-teknik-%C5%9Fartnameler/kanalizasyon-hatlar%C4%B1-yap%C4%B1m-i%C5%9Fleri-teknik-%C5%9Fartnamesi_r00_20061110.pdf?sfvrsn=2
33. Halk Sağlığı Genel Müdürlüğü, Yüzme Suyu Takip Sistemi, https://yuzme.saglik.gov.tr/
34. Çimenli-Salacık arası deniz suyu kalitesinin iyi olmadığı bilgisi verilmiştir.16082019"İçme Suyu Temin Edilen Suların Kalitesi ve Arıtılması Hakkında Yönetmelik" olarak 06/07/2019 tarihli 30823 sayılı Resmi Gazete”https://www.tarimorman.gov.tr/SYGM/Duyuru/171/Icme-Suyu-Aritiminda-Yeni-Donem-Basladi
35. "Biyolojik İzleme Tebliği" 21 Haziran 2019 tarih ve 30808 sayılı Resmi Gazete” https://www.tarimorman.gov.tr/SYGM/Duyuru/169/Biyolojik-Izleme-Tebligi-YayimlandiOnuncu Kalkınma Planı (2014-2018), http://tarim.kalkinma.gov.tr/wp-content/uploads/2014/12/Su_Kaynaklari_Yonetimi_ve_Guvenligi_oik.pdf
36. Yazılı Soru Önergesi, https://www2.tbmm.gov.tr/d24/7/7-3343c.pdf
37. Doğu Karadeniz (Trabzon) kıyılarında denizel koruma alanlarının tespiti / Determination of marine protection areas on Eastern Blacksea (Trabzon) coast, https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/tezSorguSonucYeni.jsp
38. Karadeniz’in Hırçın Dalgalarına Karşı Yüzmek İster Misiniz? – Karadeniz Plajları https://www.karadenizturlari.com.tr/karadeniz-plajlari/
39. An overview of the Black Sea pollution in Turkey, https://dergipark.org.tr/download/article-file/480276
40. Land-Based Pollution on the Black Sea along the Turkish Shoreline, https://www.omicsonline.org/open-access/landbased-pollution-on-the-black-sea-along-the-turkish-shoreline-2155-9910-1000248-99637.html
41. Wastewater management strategies for the black sea coast of turkey, https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0273122399001997
42. Achieving good environmental status in the Black Sea: scale mismatches in environmental management ,https://www.ecologyandsociety.org/.../ES-2014-6..
43. Yıldız, S., Trabzon İli Ortahisar İlçesi Atıksu Ön Arıtımı ve Deşarjı, KTÜ Fen Bilimleri Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, Haziran 2019 (Danışman: Dr.-Ing. O. Üçüncü).
44. 2016 Trabzon Şehir Sağlık Profili, http://www.skb.gov.tr/wp-content/uploads/2017/01/Trabzon-Sehir-Saglik-Profili.pdfKent içi kanalizasyon ve altyapı teknik şartları…
45. Su Alma Yapısı, İçmesuyu Tesisleri, İçmesuyu Arıtma Tesisi ve Atıksu Arıtma Tesisi Teknik Şartname, https://www.ilbank.gov.tr/index.php?Sayfa=htmlsayfa&hid=2439
46. Ek-1 Kanalizasyon Sistemlerinin Etüt, Planlama Ve Projelendirilmesine İlişkin TeknikEsaslar (52 Sayfa), http://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2017/01/20170106-1-1.doc
47. Yağmursuyu Toplama, Depolama Ve Deşarj Sistemleri Hakkında Yönetmelik, 23 Haziran 2017 Cuma, Resmi Gazete, Sayı : 30105, http://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2017/06/20170623-8.htmhttps://engineering.purdue.edu/~frankenb/NU-prowd/disease.htm
48. Treated Wastewater Effluent as a Source of Microbial Pollution of Surface Water Resources- Yüzeysel Su Kaynaklarının Mikrobik Kirliliğinin Kaynağı Olarak Arıtılmış Atıksu Arıtımı- https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC3924443/
49. Atıksu Arıtma Tesislerinde Çalışan Teknik Personele İlişkin Tebliğ, Resmi Gazete, Sayı : 30782, 23 Mayıs 2019 Perşembe, http://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2019/05/20190523-21.htm
50. Atıksu Arıtımı Eylem Planı (2017–2023), https://webdosya.csb.gov.tr/db/cygm/icerikler/AAEP%202017-23.pdfKıyı Yerleşimlerine Uygun Sıvı ve Katı Atık YönetimStratejileri Üzerine Görüşler, https://www.academia.edu/3081501/K%C4%B1y%C4%B1_Yerle%C5%9Fimlerine_Uygun_S%C4%B1v%C4%B1_ve_Kat%C4%B1_At%C4%B1k_Y%C3%B6netim_Stratejileri_%C3%9Czerine_G%C3%B6r%C3%BC%C5%9FlerTrabzon İl Raporu, http://ttso.org.tr/dosyalar/Trabzon-il-raporu.pdfDoğu Karadeniz Bölgesi Kıyı Şeridi Deniz Deşarjında Yapısal Tasarım Ve Çevresel Etkiler: Fındıklı Deniz Deşarjı Örneği, http://www.imo.org.tr/resimler/ekutuphane/pdf/16835_49_51.pdf
51. Yazılı Soru Önergesi, https://www2.tbmm.gov.tr/d24/7/7-20235sgc.pdf
52. Deniz Suyu Kalitesi İzleme Bilgi Sistemi, https://polen.itu.edu.tr/bitstream/11527/8893/1/2100.pdf
53. Çevre ve Şehircilik Bakanlığının ÇED Alanında Kapasitesinin Güçlendirilmesi için Teknik Yardım Projesi, Aralık 2017Marine Outfall Applications on the Turkish Coast of the Black Seahttps://iwaponline.com/wst/article-abstract/25/9/203/24462
54. Su ile İlişkili Salgınlarda Çevre sağlığı Yaklaşımı ve Yapılması Gerekenler, https://slideplayer.biz.tr/slide/2391446/
55. Atıksuların Kanalizasyon Şebekesi Deşarj Yönetmeliği, https://www.izmir.bel.tr/YuklenenDosyalar/Dokumanlar/23.12.2013%2014_27_13_kanalDesarj.pdf
56. Çevre Mühendislerinin Halk Sağlığı Hizmetlerinde Üstlenebileceği Görevler Sağlık Mühendisliği - Çevre Mühendisliği İlişkisi, http://www.suvecevre.com/edergi/19/114/files/assets/common/downloads/publication.pdf
57. Trabzon şehri Su Yapıları ve Su Kalitesi Kontrolü, Doğu Karadeniz Bölgesinde Su Yapılarının Kontrolü, http://www.imo.org.tr/resimler/ekutuphane/pdf/12852.pdf
58. Deniz Kalitesi Bülteni Karadeniz, https://webdosya.csb.gov.tr/db/ced/icerikler/den-z-kal-tes--bulten--2018_karaden-z-20180202084303.pdf
59. Deniz Kalitesi Bülteni Karadeniz, https://webdosya.csb.gov.tr/db/ced/icerikler/den-z-kal-tes--bulten--2018_karaden-z-20180202084303.pdf
60. Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliği Tabloları, Tablo 1: Kıtaiçi Su Kaynaklarının Sınıflarına Göre Kalite Kriterleri, http://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2004/12/Su%20Kirlili%C4%9Fi%20ekleri.htm
61. Karadeniz'de artan deniz suyu ısısı, şiddetli yağışları tetikliyor, https://www.cnnturk.com/turkiye/karadenizde-artan-deniz-suyu-isisi-siddetli-yagislari-tetikliyor
62. Atıksu Arıtımı Eylem Planı (2008–2012), https://www.bebka.org.tr/admin/datas/sayfas/files/C%C2%87evre_Orman_Bakanligi_Ati%C2%84ksu_Aritmi_Eylem_Plani%C2%84_2008-2012.pdf
63. Karadeniz Bölgesinde Su Kirliliğine Sebep Olan Faktörlerin Belirlenmesi Ve Su Ürünlerine Etkilerinin Araştırılması, https://docplayer.biz.tr/18951464-Karadeniz-bolgesinde-su-kirliligine-sebep-olan-faktorlerin-belirlenmesi-ve-su-urunlerine-etkilerinin-arastirilmasi.html
64. Su Ve Sağlık, https://hsgm.saglik.gov.tr/depo/birimler/cevre-sagligi/1-su-guvenligi/Kitaplar/Yuzme_Sulari_Rehber_Kitabi.pdfhttps://www2.tbmm.gov.tr/d24/7/7-20235sgc.pdf
65. Ardalı, Y., Turan G., Beyazıt, N., Akbal, F., Kuleyin, A., Ayeri, T. Özen, H., ve Atay, Ş. (2016, Aralık). Karadeniz’de evsel atıksu derin deniz deşarjı noktalarında ötrofikasyon etkisinin değerlendirilmesi. I. Ulusal Denizlerde İzleme ve Değerlendirme Sempozyumu’nda sunuldu, Ankara.
66. Ondokuz Mayıs Üniversitesi Çevre Mühendisliği Bölümü. (2016). Derin Deniz Deşarjı (DDD) Tasarım Kriterlerinin Belirlenmesi Projesi final raporu, T.C. Çevre ve Şehircilik Bakanlığı, 2-11.
67. Domestic Wastewater Treatment in Developing Countries, https://www.pseau.org/outils/ouvrages/earthscan_ltd_domestic_wastewater_treatment_in_developing_countries_2003.pdf
68. Dolgu sahalarının oluşturduğu deniz kirliliği çok önemlidir.https://www.oecd.org/env/country-reviews/42198785.pdf
69. İlimizdeki Deniz Kirliliği İle İlgili TMMOB İl Koordinasyon Kurulu Basın Açıklaması, http://www1.mmo.org.tr/genel/bizden_detay.php?kod=43948&tipi=3&sube=13#.XUX5Q-gzbIU
70. Doğu Karadeniz Bölgesel Gelişme Planı (DOKAP) Nihai Rapor, https://www.umweltbundesamt.de/sites/default/files/medien/461/publikationen/texte_37_2013_modernisierungsstrategie_wasserwirtschaft_kirschbaum_0.pdf
71. https://www.sfv-fsp.ch/fileadmin/user_upload/Herausforderungen/Regenbogenforelle/Knutti_Andreas_BAFU_RBF.pdf
72. https://www.google.com/search?q=abwasserreinigungsanlage+und+Schwarzmeer&tbm=isch&source=univ&sa=X&ved=2ahUKEwiA5JGp4-TjAhWhxMQBHWyWClUQsAR6BAgJEAE&biw=1517&bih=730&dpr=0.9#imgrc=d83jK374RoWtmM:
73. Çevre ve Orman Bakanlığından, Atıksu Arıtma Tesisleri Teknik Usuller Tebliği, http://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2010/03/20100320-7.htm
74. https://www.umweltbundesamt.de/sites/default/files/medien/461/publikationen/texte_37_2013_modernisierungsstrategie_wasserwirtschaft_kirschbaum_0.pdf