Doğu Ekspresi Bağlamında Kars’ı Ziyaret Eden Turistlerin Seyahat Davranışları ve Harcama Eğilimleri

Öz

Doğu Ekspresi ve Turistik Doğu Ekspresi, son yıllarda Kars’ın turizm görünürlüğünü artıran ve tren yolculuğunu destinasyon deneyimiyle bütünleştiren önemli bir turizm unsuru hâline gelmiştir. Bu çalışma, Doğu Ekspresi bağlamında Kars’ı ziyaret eden turistlerin seyahat davranışlarını ve harcama eğilimlerini incelemeyi amaçlamaktadır. Araştırma, Serhat Kalkınma Ajansı tarafından 2023 yılında yayımlanan raporda yer alan, Kars’ı ziyaret etmiş ve dönüş yolunda Doğu Ekspresi/Turistik Doğu Ekspresi’ni kullanan ziyaretçilere ilişkin saha araştırması bulgularının ikincil veri analizi kapsamında yeniden değerlendirilmesine dayanmaktadır. Çalışma kapsamında yeni bir anket, görüşme veya saha uygulaması yürütülmemiştir. Raporda yer alan 270 yolcu anketine ilişkin bulgular temel veri seti olarak ele alınmış, 71 işletme yöneticisi görüşmesine ilişkin bulgular ise harcama eğilimlerinin yerel işletmelerle ilişkisini açıklayan bağlamsal veri olarak değerlendirilmiştir. Bulgular, ziyaretçilerin büyük bölümünün seyahatini paket tur aracılığıyla organize ettiğini, yerli ziyaretçilerde sosyal medyanın, yabancı ziyaretçilerde ise seyahat acentesinin öne çıktığını göstermektedir. Kültürel gezi her iki ziyaretçi grubunda temel ziyaret amacı olarak belirginleşirken, harcama kalemlerinde konaklama ve yeme-içme öne çıkmaktadır. Yöresel gıda ve hediyelik eşya harcamalarının yerli ziyaretçilerde daha belirgin olması, Kars’a özgü ürünlerin ziyaretçi deneyimindeki yerini ortaya koymaktadır. Çalışma, kalış süresinin artırılması, gastronomik ürün deneyiminin güçlendirilmesi ve pazar dilimlerine göre farklılaşan tanıtım stratejilerinin geliştirilmesine yönelik destinasyon yönetimi çıkarımları sunmaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Doğu Ekspresi
• Seyahat Davranışı
• Harcama Eğilimleri
• Kars

Destekleyen Kurum

Bu çalışmanın hazırlanması süresince herhangi bir kurum veya kuruluştan ayni ya da nakdi destek alınmamıştır.

Etik Beyan

Bu çalışma, Serhat Kalkınma Ajansı tarafından 2023 yılında yayımlanan “Doğu Ekspresi’nin Kars İli Ekonomisine Katkısı Araştırma Raporu” başlıklı çalışmada yer alan saha araştırması bulgularının ikincil veri analizi kapsamında hazırlanmıştır. Çalışma kapsamında yeni bir anket, görüşme, gözlem veya katılımcıdan doğrudan veri toplama süreci yürütülmemiştir. Bu nedenle etik kurul onayı gerektiren yeni bir saha uygulaması bulunmamaktadır.

Teşekkür

Bu çalışma kapsamında teşekkür beyanı bulunmamaktadır.

Travel Behavior and Spending Patterns of Tourists Visiting Kars in the Context of the Eastern Express

Öz

The Eastern Express and the Touristic Eastern Express have become prominent tourism elements that enhance the visibility of Kars and integrate the train journey with the destination experience. This study aims to examine the travel behavior and spending patterns of tourists visiting Kars in the context of the Eastern Express. The research is based on a secondary analysis of field research findings published by the Serhat Development Agency in 2023, involving visitors who had visited Kars and used the Eastern Express or the Touristic Eastern Express on their return journey. No new survey, interview, or fieldwork was conducted within the scope of this study. The findings from the 270 passenger surveys in the report were used as the main dataset, while the findings from interviews with 71 business managers were evaluated as contextual data explaining the relationship between spending patterns and local businesses. The findings show that a substantial proportion of visitors organized their trips through package tours. Social media stands out among domestic visitors, whereas travel agencies are more prominent among foreign visitors. Cultural sightseeing emerges as the main visit purpose for both visitor groups, while accommodation and food-and-beverage expenditures constitute the main spending categories. The higher share of spending on local food products and souvenirs among domestic visitors indicates the role of Kars-specific products in the visitor experience. The study offers destination management implications for extending the length of stay, strengthening gastronomic product experiences, and developing promotional strategies tailored to different market segments.

Anahtar Kelimeler

• Eastern Express
• Travel Behavior
• Spending Patterns
• Kars

Destekleyen Kurum

No in-kind or financial support was received from any institution or organization during the preparation of this study.

Etik Beyan

This study was prepared within the scope of secondary data analysis based on the field research findings included in the report titled “Research Report on the Contribution of the Eastern Express to the Economy of Kars Province”, published by the Serhat Development Agency in 2023. No new survey, interview, observation, or direct data collection process involving participants was conducted within the scope of this study. Therefore, there is no new fieldwork requiring ethics committee approval.

Teşekkür

There is no acknowledgement statement for this study.

Kaynakça

1. Aguiló, E., Rosselló, J., & Vila, M. (2017). Length of stay and daily tourist expenditure: A joint analysis. Tou rism Management Perspectives, 21, 10–17. https://doi.org/10.1016/j.tmp.2016.10.008
2. Akyol, C. (2022). Doğal ve kültürel kaynaklara dayalı turizm: Kars destinasyonu. Journal of Applied Tourism Research, 3(1), 81–94.
3. Akyol, Ş. (2021). Yavaş seyahat motivasyonları ve turist deneyimlerinin turist memnuniyeti üzerine etkisi: Doğu Ekspresi örneği [Yayımlanmamış doktora tezi]. Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi, Lisan süstü Eğitim Enstitüsü.
4. Atsız, O., Akova, O., & Cetin, G. (2021). Examining package tourists’ experience on overall package tour satisfaction and behavioral intentions: First-time versus repeat package tourists. Revista Anais Brasi leiros de Estudos Turísticos, 11, 1–18.
5. Barros, C. P., & Machado, L. P. (2010). The length of stay in tourism. Annals of Tourism Research, 37(3), 692–706. https://doi.org/10.1016/j.annals.2009.12.005
6. Bayraktar, Y., & Selçuk, G. N. (2022). Train tourism in the context of experiential tourism: The example of the touristic Eastern Express travel. Journal of Tourism and Gastronomy Studies, 10(2), 1436–1463. https://doi.org/10.21325/jotags.2022.1051
7. Bessière, J. (1998). Local development and heritage: Traditional food and cuisine as tourist attractions in rural areas. Sociologia Ruralis, 38(1), 21–34. https://doi.org/10.1111/1467-9523.00061
8. Blancheton, B., & Marchi, J.-J. (2013). The three systems of rail tourism: French case. Tourism Management Perspectives, 5, 31–40. https://doi.org/10.1016/j.tmp.2012.09.008

9. Brida, J. G., & Scuderi, R. (2013). Determinants of tourist expenditure: A review of microeconometric mo dels. Tourism Management Perspectives, 6, 28–40. https://doi.org/10.1016/j.tmp.2012.10.006
10. Buluk, B., & Eşitti, B. (2019). Batıdan doğuya yavaş seyahat: Doğu Ekspresi’nin Kars’ın sürdürülebilir turizm gelişimine etkisi. Ahi Evran Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 5(2), 159–176. https://doi. org/10.31592/aeusbed.571083
11. Ceylan, V., Ceylan, F., & Yaman, M. (2018). 70 yıl sonra gelen değişim: Doğu Ekspresi yolculuğunun gast ronomi turizmi kapsamında değerlendirilmesi. 1. Uluslararası Turizmde Yeni Jenerasyonlar ve Yeni Trendler Konferansı Bildiriler Kitabı içinde (s. 134–144). SUBÜ Turizm Fakültesi Yayını.
12. Cook, R. A., Yale, L. J., & Marqua, J. J. (2010). Tourism: The business of travel (4. baskı). Pearson Prentice Hall. Çakıcı, A. C. (2019). Kavramlar ve örneklerle genel turizm. Detay Yayıncılık.
13. Demir, M. (2017). Doğal ve beşeri özellikleriyle Kars ilindeki turizm faaliyetlerinin durumu. Marmara Coğ rafya Dergisi, 35, 134–154. https://doi.org/10.14781/mcd.291184
14. Demiral, A. B., & Gelibolu, L. (2019). Turistik destinasyon olarak Kars’ın tercih edilmesinde sosyal medya paylaşımlarının motivatör etkisi: Doğu Ekspresi örneği. Social Sciences Studies Journal, 5(49), 6174 6187. https://doi.org/10.26449/sssj.1853
15. Derinalp Çanakçı, S., Çanakçı, T., & Geçgin, E. (2019). Kars ilinin destinasyon imajı ve Doğu Ekspres’i dene yimi. OPUS Uluslararası Toplum Araştırmaları Dergisi, 11(18), 1876–1896. https://doi.org/10.26466/ opus.567950
16. Disegna, M., & Osti, L. (2016). Tourists’ expenditure behaviour: The influence of satisfaction and the depen dence of spending categories. Tourism Economics, 22(1), 5–30. https://doi.org/10.5367/te.2014.0410
17. Doğan, M., Pekiner, A. B., & Karaca, E. (2018). Sosyal medyanın turizm ve turist tercihlerine etkisi: Kars-Do ğu Ekspresi örneği. Seyahat ve Otel İşletmeciliği Dergisi, 15(3), 669–683. https://doi.org/10.24010/ soid.443504
18. Eryılmaz, B., & Yücetürk, C. (2018). Genç turistlerin Doğu Ekspresi seferleri tercihlerinde Instagram’ın rolü. Journal of Tourism and Gastronomy Studies, 6(4), 210–228. https://doi.org/10.21325/jotags.2018.305
19. Eser, E., & Asmadili, V. U. (2019). Bir kültür mozaiği olan Ani kentine götüren raylar: Turistik Doğu Ekspre si. Akademik Tarih ve Düşünce Dergisi, 6(4), 2132–2166.
20. Gelibolu, L., & Duman, M. (2021). Sürdürülebilir kültür turizmi: Kars örneği. Türk Turizm Araştırmaları Dergisi, 5(4), 1077–1089. https://doi.org/10.26677/TR1010.2021.863
21. Heaton, J. (2008). Secondary analysis of qualitative data: An overview. Historical Social Research, 33(3), 33–45. Hyde, K. F., & Lawson, R. (2003). The nature of independent travel. Journal of Travel Research, 42(1), 13–23. https://doi.org/10.1177/0047287503253944
22. Jafari, J. (Ed.). (2003). Encyclopedia of tourism. Routledge.
23. Johnston, M. P. (2014). Secondary data analysis: A method of which the time has come. Qualitative and Quantitative Methods in Libraries, 3(3), 619–626.
24. Kaygın, E., Topçuoğlu, E., & Özkes, S. (2021). Doğu Ekspresi’nin sosyal medyadaki yolculuğu ve Kars’taki işletmelere etkileri. Çalışma İlişkileri Dergisi, 12(1), 55–69.
25. Kim, Y. G., Eves, A., & Scarles, C. (2009). Building a model of local food consumption on trips and holidays: A grounded theory approach. International Journal of Hospitality Management, 28(3), 423–431. htt ps://doi.org/10.1016/j.ijhm.2008.11.005
26. Korkusuz, T., & Özdemir, M. (2020). Turistik ürün çeşitlendirmede sosyal medyanın etkisine bir örnek: Doğu Ekspresi. Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 6(1), 143–160. htt ps://doi.org/10.31463/aicusbed.541531
27. Pagliara, F., Mauriello, F., & Garofalo, A. (2017). Exploring the interdependences between high speed rail systems and tourism: Some evidence from Italy. Transportation Research Part A: Policy and Practice, 106, 300–308. https://doi.org/10.1016/j.tra.2017.09.022
28. Pai, W.-T., Phan, K.-T., Pham, C.-V., Lee, J.-M., & Hsieh, C.-J. (2024). Analyzing tourist expenditures in curred on long-, medium-, and short-haul trips to Taiwan. Annals of Tourism Research Empirical Insights, 5(2), 100138. https://doi.org/10.1016/j.annale.2024.100138
29. Peira, G., Lo Giudice, A., & Miraglia, S. (2022). Railway and tourism: A systematic literature review. Tourism and Hospitality, 3(1), 69–79. https://doi.org/10.3390/tourhosp3010005