Araştırma Makalesi

Nazi Antisemitizminde Dönüm Noktası: Kristal Gece

Cilt: 3 Sayı: 5 25 Aralık 2023
PDF İndir

Nazi Antisemitizminde Dönüm Noktası: Kristal Gece

Öz

Batı toplumlarında asırlardır var olan Yahudi karşıtlığı (Antisemitizm), esas manada 30 Ocak 1933 tarihinde Nasyonal Sosyalist Alman İşçi Partisi (Nazi) lideri Adolf Hitler'in şansölye olarak atanması ile Almanya’da daha belirgin bir hal almıştır. Alman Sosyalizmi içinde öne çıkan Alman ırkının üstünlüğü fikriyle yoğrulan Yahudilere yönelik düşmanlık, Hitler’in söylemlerinin Almanya’da destek görmesiyle giderek artmış ve söylem olmaktan çıkarak eylemselliğe evrilmiştir. Eylemlerin de şiddet seviyesinde gün geçtikçe bir artış gözlenmiştir. Bu noktada 1935’te kabul edilen Nuremberg Yasaları ile Yahudilerin aşağı bir ırk olduğu fikrini yasal zemine dayandırmalarının mühim rol oynadığı görülmektedir. Yahudi sorununun İkinci Dünya Savaşı sürecinin anahtar kelimelerinden biri olarak ve Almanya ile aynı cümleler içinde karşımıza çıkmasının temelinde de 1939 öncesinde yaşananların giderek büyümesi ve şiddetin artan boyutu yatmaktadır. Savaş öncesinde karşılaşılan ve Antisemitizm çerçevesinde değerlendirilmesi gereken olaylardan birisi de kuşkusuz “Kristal Gece” olarak adlandırılan hadisedir. 9-10 Kasım 1938 tarihleri arasında Almanya’daki Yahudilere karşı gerçekleştirilen pogromlar şeklinde kısaca açıklanabilecek bu olayın, Yahudi topluluğuna yönelik uygulamalara gösterilen bireysel bir tepkinin Nazi rejimi tarafından fırsata çevrilmesi olduğu söylenebilir. Bu olayı önemli kılan öge ise Antisemitist eylemleri şiddeti bir daha azalmayacak şekilde arttırmış olmasıdır. Öyle ki kitlesel şiddet eylemlerini içeren kasım pogromları, milyonlarca Yahudi'nin ölümüne yol açan Holokost’a sebep olmuştur. Gerekçesi bir Alman elçilik görevlisinin öldürülmesi olan ve Naziler tarafından arkasında enternasyonal Yahudilik yapılanmasının olduğu düşünülen bir suikastın fırsata çevrilmesinden ibaret Kristal Gece, Nazi Partisi lideri Adolf Hitler'in Yahudilere karşı artan nefretini ve düşmanlığını yansıtan bir olay olarak tarihe geçmiştir. Bu pogromun Yahudilerin Almanya’daki varlıklarını ve etkilerini azaltmaya yönelik uzun vadeli bir planın parçası haline getirildiği görülecektir. Nitekim Yahudileri Alman toplumundan dışlamaya ve onları toplumun dışına itmeye çalışan Naziler, suikast öncesinde de var olan Yahudi karşıtı hareketliliklerini toplumu da kışkırtarak daha da arttırmıştır. İşlenen suçu bireysel olarak ele almayıp bir topluluğa mal eden Nazi yönetimi, diğer ülkelerden de benzer tepkileri istemiştir. Herschel Grynszpan nezdinde tüm Yahudiler cezalandırılmış; evlerine, iş yerlerine saldırılan bu kesimin Almanya’dan silinmesi için uğraş verilmiştir. Hazırlanan bu çalışma, Kristal Gece’ye giden süreci ve bu süreçte yaşanan gelişmeleri ele almaktadır. Hazırlanmasında tetkik eserler ile yerli ve yabancı gazetelerden istifade edilen bu makaleyle Nazi Antisemitizminin şiddet eylemleri İkinci Dünya Savaşı’nın başlamasından önceki senelere götürülmüştür.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. KAYNAKÇA Akşam, “Bir Leh Yahudisi Paris Alman Sefareti Katibini Vurdu”, 8 Kasım 1938: 2.
  2. Akşam, “Almanya’da Yahudiler Aleyhinde Şiddetli Nümayişler Oldu”, 10 Kasım 1938: 4.
  3. Akşam, “Almanya’da Yahudilere Karşı Tecavüzler”, 11 Kasım 1938: 4.
  4. Akşam, “Paris Gazeteleri, Yahudilere Karşı Yapılan Tecavüzleri Şiddetli Bir Lisanla Tenkit Ediyorlar”, 13 Kasım 1938: 6.
  5. Akşam, “İngiltere Almanya’ya Dün Bir Nota Verdi”, 13 Kasım 1938: 6.
  6. Anadolu, “Almanya’nın Paris Sefaretinde Yapılan Suikast”, 9 Kasım 1938: 6.
  7. Anadolu, “Almanya’da Yahudilerin Havraları Yakıldı, Mağazaları Yağma Edildi”, 11 Kasım 1938: 5.
  8. Caplan, J. (2012). Hitler Almanyası 1933-1945. Çev. İdem Erman, İstanbul İnkılap Yayınevi. Cumhuriyet, “Paris’te Bir Hadise”, 8 Kasım 1938: 9.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Çağdaş Avrupa Tarihi

Bölüm

Araştırma Makalesi

Erken Görünüm Tarihi

19 Aralık 2023

Yayımlanma Tarihi

25 Aralık 2023

Gönderilme Tarihi

10 Mart 2023

Kabul Tarihi

16 Mayıs 2023

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2023 Cilt: 3 Sayı: 5

Kaynak Göster

Chicago
Göktürk Çetinkaya, Selma, ve Ayşegül Akgün. 2023. “Nazi Antisemitizminde Dönüm Noktası: Kristal Gece”. TÜRKAV Kamu Yönetimi Enstitüsü Sosyal Bilimler Dergisi 3 (5): 121-60. https://doi.org/10.5281/zenodo.10417143.

TÜRKAV Kamu Yönetimi Enstitüsü Sosyal Bilimler Dergisi Creative Commons Atıf-GayriTicari 4.0 Uluslararası Lisansı (CC BY NC) ile lisanslanmıştır.

31522

31523

746b3f119212762f0046950e93f99467d3446b9f.png