XVIII. YÜZYIL ŞAİRİ KIBRISLI MEHMED MUSÎB EFENDİ’NİN ŞİİRLERİ

Türk edebiyatının son klasik dönemini ifade eden XVIII. yüzyıl, Osmanlı Devleti’nin siyasi ve ekonomik yönden gerilemeyi yaşadığı bir dönemdir. Bu yüzyılda gerileme devrinin getirdiği olumsuz havanın edebiyata yansıması uzun bir zamana yayılmış olup önceki dönemlere göre şair sayısında büyük bir artış yaşanmıştır. Şair sayısındaki artışa rağmen edebî eserlerdeki mana ve hayal derinliği bayağılaşmış ve çok az şair eskilerin tarzında şiir yazmayı başarabilmiştir. Kaynaklara göre bu şairlerden biri de Mehmed Musîb Efendi’dir (ö. 1754-55). Döneme ait tezkirelerde Musîb mahlasıyla şiirler yazdığı aktarılan ve halis bir üslubu olduğu bildirilen Mehmed Efendi, XVIII. yüzyılın ilk yarısında yaşamış ve kadı vekilliği görevinde bulunmuştur. Bunun yanı sıra aslen Kıbrıslı şairin müellif hattı Tuhfetü’l-İrfan adlı mensur bir sözlük şerhi çalışması bulunmaktadır. Son klasik döneme ait kaynaklarda âlim olduğu bildirilen ve mahlasıyla edebiyatımızda yegâne şair olan Musîb’in, bir divanının olup olmadığı bilinmemektedir. Ancak yapılan incelemelerde çeşitli yazma eserlerde Musîb’e ait farklı nazım şekilleriyle yazılmış şiirler fark edilmiştir. Bu şiirlerinden hareketle çalışmada Musîb’in yaşadığı dönem, hayatı ve edebî karakteri hakkında yorum getirilmeye çalışılmıştır. Bununla birlikte muhtelif el yazması eserlerde Musîb adına kayıtlı dört kaside, iki nazire gazeli, beş müfret, bir tahmis ve bir kıtasının tenkitli metnine yer verilmiş ve bu metinler muhteva bakımından incelenmiştir. Son olarak, şairin mahlasını taşıyan bu manzumeler çeviri yazıyla günümüz alfabesine aktarılmış ve şiirlerin yer aldığı el yazması eserlerin tanıtımı yapılmıştır.