UKRAYNA KRİZİ ÇERÇEVESİNDE GELİŞEN ENERJİ SORUNU TÜRKİYE VE AVRUPA ÜZERİNE BİR İNCELEME

Öz

İkinci Dünya Savaşı’na kadar dünyanın ekonomik, siyasi, sosyal ve kültürel merkezi olan Avrupa, savaş sonrasında Avrupa Kömür ve Çelik Topluluğu ile başlayan entegrasyon süreciyle tekrar eski gücüne ulaşmayı hedeflemiştir. Soğuk Savaş’ın sona ermesi ile hız kazanan entegrasyon sürecinde Avrupa Birliği özellikle ekonomik açıdan bir güç merkezi olmayı başarmıştır. Avrupa kıtasında ve komşu coğrafyalarda çıkan krizler, ekonomik bir güç haline gelen Avrupa Birliği için büyük risk oluşturmaktadır. Rusya-Ukrayna Savaşı, oluşturduğu mülteci akını, Rusya’dan Avrupa Birliği ülkelerine giden enerji hatlarının zara görmesi ve Ukrayna tarım ürünlerinin sevkiyatının durması gibi sorunlar nedeniyle Avrupa Birliği’nin ciddi bir sınav vermesine neden olmaktadır. Savaş, Avrupa Birliği’nin rekabet etme gücünü azaltmaktadır. Savaş nedeniyle enerji kaynaklarına ulaşımın zorlaşması, Avrupa Birliği ülkelerinin ekonomik daralma yaşamasına neden olmaktadır. Bu noktada Alternatif enerji güzergahları arayışında olan Avrupa ülkeleri için en önemli partnerlerden biri olarak Türkiye ön plana çıkıyor. Avrupa’nın yaşadığı enerji krizi konusunda Avrupa Birliği yetkilileri ile Türkiye arasında görüşmelerin yoğunlaştığı görülmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Avrupa
• Türkiye
• Rusya
• Ukrayna
• Kriz
• Enerji

THE ENERGY PROBLEM DEVELOPED IN THE FRAMEWORK OF UKRAINE CRISIS: A REVIEW ON TURKEY AND EUROPE

Öz

Europe, which was the economic, political, social and cultural center of the world until the Second World War, aimed to regain its former power with the integration process that started with the European Coal and Steel Community after the war. In the integration process, which gained momentum with the end of the Cold War, the European Union has managed to become a power center especially in economic terms. Crises in the European continent and neighboring geographies pose a great risk for the European Union, which has become an economic power. The Russian-UkrainianWar causes the European Union to face a serious test due to problems such as the refugee influx, the damage to the energy lines from Russia to the European Union countries, and the stopping of the shipment of Ukrainian agricultural products. War reduces the competitiveness of the European Union. The difficulty in accessing energy resources due to the war causes the European Union countries to experience economic contraction. At this point, Turkey comes to the fore as one of the most important partners for European countries in search of alternative energy routes. It is seen that the negotiations between the European Union officials and Turkey have intensified on the energy crisis experienced by Europe.

Anahtar Kelimeler

• Türkiye
• Russia
• Ukraine
• Europe
• Energy
• Crisis

Kaynakça

1. AA, (08-03-2022), Bakan Dönmez: Karadeniz’deki Gaz Rezervi Konutların 30 Yıl İhtiyacını Karşılayacak Büyüklükte, https://www.aa.com.tr/tr/ekonomi/bakan-donmez-karadenizdeki-gazrezervi-konutlarin-30-yil-ihtiyacini-karsilayacak-buyuklukte /2527411, Erişim, 26-10-2022
2. AA, (26.04.2022), Libya’da petrol üretimi Hafter’in kontrolündeki bazı tesislerin kapatılmasıyla ciddi şekilde düştü, https://www.aa.com.tr/tr/dunya/libyada-petrol-uretimi-hafterinkontrolundeki-bazi-tesislerin-kapatilmasiyla-ciddi-sekildedustu/2573346#:~:text=Libya%2C%2048%20milyar%20varili%20a%C5%9Fan,metrek%C3%BCp %20do%C4%9Fal%20gaz%20rezervlerine%20sahip, Erişim, 20-09-2022
3. AA, (07-01-2022), Türk Akım üzerinden iki yılda Türkiye ve Avrupa’ya 34,8 milyar metreküp gaz taşındı, https://www.aa.com.tr/tr/ekonomi/turkakim-uzerinden-2-yildaturkiye-ve-avrupaya-34-8-milyar-metrekup-gaz-tasindi/2467928, Erişim, 25-09-2022
4. AA, (13-01-2022), Türkiye’de geçen 61,6 Milyar Metreküp Doğal gaz siteme girdi, https://www.aa.com.tr/tr/ekonomi/turkiyede-gecen-yil-61-6-milyar-metrekup-dogal-gaz-sisteme-girdi/2472693, Erişim, 12-11-2022
5. Acer, Yücel, EASTMED Projesinde Dönüm Noktasına mı Geliniyor?, SETA, Perspektif, Şubat 2022, Sayı 326, s.1-5
6. Avrupa Birliği Başkanlığı,(15-11-2022),Avrupa Birliği’nin Enerji Politikası,https://www.ab.gov.tr/fasil-15-enerji_80.html, Erişim, 17-11- 2022
7. Avrupa Birliği Türkiye Delegasyonu, Enerji Alanında AB ve Türkiye İşbirliği, https://www.avrupa.info.tr/tr/enerji-alaninda-ab-ve-turkiye-isbirligi59, Erişim, 18-11-2022
8. Azimy, Ghorban, Energy Geopolitics of Iran, Anadolu Economics, 2021, 3 (1), s.19-41

9. Bloomberght, (25-12-2017), IEA/Birol: ABD’nin artık Ortadoğu’ya İhtiyacı kalmadı,https://www.bloomberght.com/enerji/haber/2081226- ieabirol-abdnin-artik-ortadoguya-ihtiyaci-kalmadi, Erişim, 20-10-2022
10. Botaş, Ham Petrol, https://www.botas.gov.tr/Sayfa/ham-petrol/13, Erişim, 03-10-2022
11. Botaş, Tamamlanan Önemli Projelerimiz, https://www.botas.gov.tr/Sayfa/tamamlanan -onemli-projelerimiz/504, Erişim, 09-11-2022
12. Dışişleri Bakanlığı, Doğu Batı Enerji Koridoru: İki tamam bir eksik, https://www.mfa.gov.tr/dogu-bati-enerji-koridoru_-2-tamam-1- eksik.tr.mfa, Erişim, 11-10-2022
13. Dışişleri Bakanlığı, Türkiye’nin uluslararası enerji stratejisi, https://www.mfa.gov.tr/turkiye_nin-enerji-stratejisi.tr.mfa, Erişim, 12- 10-2022
14. Enerji ve Tabi Kaynaklar Bakanlığı, Doğal gaz Boru Hatları, https://enerji.gov.tr/bilgi-merkezi-transit-boru-hatlari, Erişim, 22-09- 2022
15. Erdoğdu, Erkan, Bypassing Russia: Nabucco Project and its Implications fort the European Gas Security, Munich Personal RePEc Archive, 2010
16. Euronews,Venezuela ile ABD petrol şirketi Chevron arasında anlaşma, https://tr.euronews.com/2022/11/30/venezuela-ile-abd-petrol-sirketichevron-arasinda-anlasma, Erişim, 30-11-2022
17. European Environment Agency, Share of energy condumption from renewable sources in Europe, 26 Oct 2022, https://www.eea.europa.eu/ims/share-of-energy-consumption-from, Erişim, 10-11-2022
18. European Parliament, (23-06-2022), Green Deal: key to a climate-neutral and sustainable EU, https://www.europarl.europa.eu/news/en/headlines/priorities/climate-change/20200618STO81513/green-deal-key-to-a-climate-neutraland-sustainable-eu, Erişim: 20-10-2022
19. Eurostat, From where do weimportenergy?,https://ec.europa.eu/eurostat/cache/infographs/energy/bloc-2c.html, Erişim, 12-11-2022
20. Eurostat, What do weproduce in the EU?,https://ec.europa.eu/eurostat/cache/infographs/energy/bloc2b.html?lang=en, Erişim, 10-12-2022
21. Eurostat,Where does our energy came from?, https://ec.europa.eu/eurostat/cache/infographs/energy/bloc2a.html?lang=en, Erişim, 18-11-2022
22. EUR Lex, European Commission,(18-5-2022), Communication From The Commission to the European Parliament, the Eduropean Council, the European Economic and Social Committee and the Committee of the Regions, https://eur-lex.europa.eu/legalcontent/EN/TXT/?uri=COM%3A2022%3A230%3AFIN&qid=16530337 42483 Erişim: 18-10-2022
23. Euronews, 20-10-2022, AB Liderleri Kış Öncesi Enerji Krizine Çözüm Bulmak için Toplanıyor, https://tr.euronews.com/2022/10/20/ab-liderleri-kis-oncesi-enerji-krizine-cozum-bulmak-icin-toplaniyor, Erişim: 22-10-2022
24. EUR-Lex, (23-11-2008), Council Directive 2008/114/EC of 8 December 2008 on the identification and designation of European critical infrastructures and the assessment of the need to improve their protection, https://eur-lex.europa.eu/eli/dir/2008/114/oj, Erişim, 05-11-2022
25. Jones, Christopher, Foreword, Regulation and Investments in Energy Markets, Ed: Alessandro Rubino, Maria Teresa Campi Veronica Lenzi Ilhan Ozturk, Academic Press, 2016, Cambridge, s.xvii
26. Lambert, Laurent A., et al., Thr EU’s Natural Gas Cold War and Diversification Challenges, Energy Strategy Reviews, 43, 2022
27. Middelaar, Luuk Van, Avrupa: Bir Geçiş Süreci, Cev: Bilal Çölgeçen, Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları, İstanbul, 2014, s.ıx-x
28. NTV, Fransa’da kapatılan kömür santrali yeniden üretime başladı, https://www.ntv.com.tr/dunya/ fransada-kapatilan-komur-santraliyeniden-uretime-basladi,6FPqkxAmq0ylO7pBYSWxlw, Erişim 29-11- 2022
29. OPEC Annual Statistical Bulletin 2021, https://www.opec.org/opec_web/static_files_project/media/downloads /publications/OPEC_ASB_2021.pdf, Erişim: 12-10-2022
30. Tanap, Tanap Projesi, https://www.tanap.com/tanap-projesi, Erişim, 19-10-2022
31. Bloomberht, Katar’dan Almanya’ya sıvılaştırılmış doğal gaz, https://www.bloomberght.com/katar-dan-almanya-ya-sivilastirilmis-gaz-2320122, Erişim, 29-11-2022
32. T24, (28-03-2022), DW, https://t24.com.tr/haber/barzani-kurdistan-enerjimerkezi-olacak,1024031, Erişim, 22-10-2022
33. US Energy Information Administration, 2022, https://www.eia.gov/international/content/analysis/regions_of_interest/Eastern_Mediterranean/pdf/eastern-mediterranean.pdf, Erişim:13-10-2022