Yıl 2021, Cilt 8 , Sayı 1, Sayfalar 188 - 195 2021-01-23

Konservelik Bezelyede Bazı Kalite Özelliklerinin Kalıtımı

Ercan CEYHAN [1] , Duran ŞİMŞEK [2]


Pea is one of the important sources of protein, vitamin and minerals for human diet. The aim of the work was to study the inheritance of protein and mineral matter contents. The five pea cultivars (Jofs, Ultrillo, Rondo, Betagreen and Bolero) along with dialles crosses were used in a Jinks-Hayman type analysis. The population possessed high enough genetic variation for the quality characteristics. The environmental (VE) and additive genetic variations (VD) were insignificant for the traits. The dominant genetic variance was greater than that of additive genetic variance for all the traits studied, hence the D-H1 values were negative. Results indicate the presence of higher number of dominant genes compared to recessive ones governing the traits. The Wr, and Vr graphics of protein and phosphorus contents indicated partial dominance while for the remaining traits over dominance were evident. The relatively low narrow sense heritability values hinted that genetic gain would be slow via phenotypic selection.
Bezelye insan beslenmesinde protein, vitamin ve mineral madde kaynaklarından birisidir. Bu çalışma, beş bezelye çeşidi (Jofs, Ultrillo, Rondo, Betagreen ve Bolero) ile bunların tam diallel melezlerinin oluşturduğu popülasyonda Jinks – Hayman tipi analiz kullanarak protein oranı ve bazı mineral maddeler bakımından genetik yapısını incelemek amacı ile yürütülmüştür. Bu araştırmada ele alınan kalite kriterleri bakımından incelenen populasyonda genetik olarak yeterli seviyede varyasyonun olduğu belirlenmiştir. Araştırma sonuçlarına göre popülasyonlarda ele alınan kalite kriterlerinde çevre varyansı (E) ve eklemeli gen varyansı (D) istatistiki olarak önemsiz olduğu belirlenmiştir. Tüm özelliklerin dominant gen varyanslarının eklemeli gen varyanslarından daha yüksek olduğu, buna paralel olarak da D-H1 değerleri ise negatif olarak tespit edilmiştir. İncelenen kalite özelliklerini yöneten genlerin populasyonda dominant genlerin resesif genlerden daha fazla olduğunu belirlenmiştir. Wr, Vr grafikleri sonucu protein oranı ve fosfor miktarı için kısmi dominantlık diğer özelliklerde ise aşırı dominantlık durumu saptanmıştır. Dar anlamda kalıtım derecelerinin tüm özelliklerde düşük olması bu özellikler bakımından yapılacak seleksiyonda başarı şansının düşük olduğunu göstermektedir.
Bezelye, Diallel, Kalıtım, Mineral Madde
  • AACC 1990. Approved methods of the American Association of Cereal Chemists. 8th ed. St. Paul, MN, USA.
  • Bozoğlu, H., Ceyhan, E. ve Karaköy, T. 2014. Önemli Bir Baklagil: Bezelye. Türkiye Tohumcular Birliği Dergisi, 12: 27-30.
  • Burt, R. 2004. Soil survey laboratory methods manual. Soil Survey Laboratory Investigations Report No. 42. Washington, DC, USA: USDA-NRCS.
  • Ceyhan, E., 2003. Bezelye ebeveyn ve melezlerinde bazı tarımsal özelliklerin ve kalıtımlarının çoklu dizi analiz metoduyla belirlenmesi. (Doktora Tezi), Selçuk Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü.
  • Ceyhan, E., Harmankaya, M. ve Kahraman, A. 2014. Combining ability and heterosis for concentration of mineral elements and protein in common bean (Phaseolus vulgaris L.). Turkish Journal of Agriculture and Forestry, 38(5): 581-590.
  • Hayman, B.I. 1954. The theory and analysis of diallel crosses. Genetics, 39:789–809.
  • Jinks, J.L. 1954. The analysis of continuous variation in a diallele cross of Nicotiana rustica varieties. Genetics, 39: 767-788.
  • Jinks, J.L. ve Hayman, B.I. 1953. The analysis of diallele crosses. Maize Cooperation Newsletter, 27: 48-54
  • Ratnayake, W.S., Hoover, R. Shahidi F., Perere C. ve Jane J. 2001. Composition, molecular structure, and physicochemical properties of starches from four field pea (Pisum sativum L.) cultivars. Food Chemistry, 74(2): 189-202.
  • Wery, J. ve Grinac, P. 1983. Uses of Legumes and their economic importance. In Technical Handbook on Symbiotik Nitrogen Fixation. FAO, Rome, Italy.
  • Yıldırım, M.B. 1974. Beş ekmeklik buğday çeşidinin diallel melez döllerinde bazı tarımsal özelliklerin populasyon analizleri. Doçentlik Tezi, Ege Üniversitesi, Ziraat Fakültesi, İzmir, Türkiye.
  • Yıldırım, M.B., Öztürk, A., Ekiz, F. ve Püskülcü, H. 1979. Bitki Islahında İstatistik-Genetik Yöntemler. Ege Bölge Zirai Araştırma Enstitüsü, İzmir
Birincil Dil tr
Konular Fen
Bölüm Araştırma Makaleleri
Yazarlar

Orcid: 0000-0002-9154-9984
Yazar: Ercan CEYHAN (Sorumlu Yazar)
Kurum: SELÇUK ÜNİVERSİTESİ
Ülke: Turkey


Orcid: 0000-0001-9839-2716
Yazar: Duran ŞİMŞEK
Kurum: Akça Tohum
Ülke: Turkey


Tarihler

Yayımlanma Tarihi : 23 Ocak 2021

Bibtex @araştırma makalesi { turkjans843667, journal = {Türk Tarım ve Doğa Bilimleri Dergisi}, issn = {2148-3647}, address = {}, publisher = {Mevlüt AKÇURA}, year = {2021}, volume = {8}, pages = {188 - 195}, doi = {10.30910/turkjans.843667}, title = {Konservelik Bezelyede Bazı Kalite Özelliklerinin Kalıtımı}, key = {cite}, author = {Ceyhan, Ercan and Şimşek, Duran} }
APA Ceyhan, E , Şimşek, D . (2021). Konservelik Bezelyede Bazı Kalite Özelliklerinin Kalıtımı . Türk Tarım ve Doğa Bilimleri Dergisi , 8 (1) , 188-195 . DOI: 10.30910/turkjans.843667
MLA Ceyhan, E , Şimşek, D . "Konservelik Bezelyede Bazı Kalite Özelliklerinin Kalıtımı" . Türk Tarım ve Doğa Bilimleri Dergisi 8 (2021 ): 188-195 <https://dergipark.org.tr/tr/pub/turkjans/issue/60017/843667>
Chicago Ceyhan, E , Şimşek, D . "Konservelik Bezelyede Bazı Kalite Özelliklerinin Kalıtımı". Türk Tarım ve Doğa Bilimleri Dergisi 8 (2021 ): 188-195
RIS TY - JOUR T1 - Konservelik Bezelyede Bazı Kalite Özelliklerinin Kalıtımı AU - Ercan Ceyhan , Duran Şimşek Y1 - 2021 PY - 2021 N1 - doi: 10.30910/turkjans.843667 DO - 10.30910/turkjans.843667 T2 - Türk Tarım ve Doğa Bilimleri Dergisi JF - Journal JO - JOR SP - 188 EP - 195 VL - 8 IS - 1 SN - 2148-3647- M3 - doi: 10.30910/turkjans.843667 UR - https://doi.org/10.30910/turkjans.843667 Y2 - 2021 ER -
EndNote %0 Türk Tarım ve Doğa Bilimleri Dergisi Konservelik Bezelyede Bazı Kalite Özelliklerinin Kalıtımı %A Ercan Ceyhan , Duran Şimşek %T Konservelik Bezelyede Bazı Kalite Özelliklerinin Kalıtımı %D 2021 %J Türk Tarım ve Doğa Bilimleri Dergisi %P 2148-3647- %V 8 %N 1 %R doi: 10.30910/turkjans.843667 %U 10.30910/turkjans.843667
ISNAD Ceyhan, Ercan , Şimşek, Duran . "Konservelik Bezelyede Bazı Kalite Özelliklerinin Kalıtımı". Türk Tarım ve Doğa Bilimleri Dergisi 8 / 1 (Ocak 2021): 188-195 . https://doi.org/10.30910/turkjans.843667
AMA Ceyhan E , Şimşek D . Konservelik Bezelyede Bazı Kalite Özelliklerinin Kalıtımı. TTDBD. 2021; 8(1): 188-195.
Vancouver Ceyhan E , Şimşek D . Konservelik Bezelyede Bazı Kalite Özelliklerinin Kalıtımı. Türk Tarım ve Doğa Bilimleri Dergisi. 2021; 8(1): 188-195.
IEEE E. Ceyhan ve D. Şimşek , "Konservelik Bezelyede Bazı Kalite Özelliklerinin Kalıtımı", Türk Tarım ve Doğa Bilimleri Dergisi, c. 8, sayı. 1, ss. 188-195, Oca. 2021, doi:10.30910/turkjans.843667