7. Ve 8. Sınıf Türkçe ve Türk Kültürü Ders Kitaplarında Yer Alan Metinlerin Okunabilirlik Düzeylerinin Belirlenmesi

Öz

Yurt dışında yaşayan iki dilli Türk çocuklarına, Türkçeyi etkin kullanabilmeleri, Türk kültürünü daha iyi tanıyabilmeleri için Türkçe dersleri verilmektedir. Bu derslere kaynak kitap olarak Milli Eğitim Bakanlığı Yayınları tarafından Türkçe ve Türk Kültürü ders kitapları hazırlanmıştır. Bu çalışmada 7. ve 8. Sınıf ders kitaplarında yer alan 16 adet düzyazı metinlerinin okunabilirlik düzeyleri incelenmiştir. Her üniteden bir adet metin seçilmiştir. Çalışmanın amacı ders kitaplarında yer alan metinlerin okunabilirlik düzeylerinin yedinci ve sekizinci sınıfa uygun olup olmadığının belirlenmesidir. Metinlerin okunabilirlik düzeylerini belirlemek amaçlı Türkçe metinler için Flesch Okuma Kolaylığı formülünden uyarlanan Ateşman Okunabilirlik Formülü kullanılmıştır. Çalışmanın sonucuna göre incelenen yedinci sınıf metinlerin güçlük düzeylerinin kolay düzeyde olduğu, sekizinci sınıf metinlerin ise orta güçlükte olduğu gözlemlenmiştir. Türkçeye uyarlanan okunabilirlik formüllerinden bir diğeri olan Çepni ve Gökdere’nin Fog formülü kullanılmıştır. Uygulanan formülün sonucuna göre yedinci sınıf okuma metinlerinin düzeyi 12-13 yaş aralığında olduğu gözlemlenmiştir. Sekizinci sınıf okuma metinlerinin düzeyi ise 14-15 yaş aralığında olduğu belirlenmiştir. Türkiye’de eğitim gören öğrenciler için bu seviye uygun gözükmekte fakat yurtdışında öğrenim gören öğrencilerin Türkçeye yeterince hakim olamadığını bilmekteyiz. Bu sebeple metinlerin güçlük düzeyleri öğrenicilerin seviyesinden üstün bulunmuştur.

Anahtar Kelimeler

• Okunabilirlik
• Türkçe ve Türk Kültürü
• Türkçe Öğretimi
• iki dillilik
• metin

Determination of Readability Levels of Texts in 7th and 8th Grade Turkish and Turkish Culture Textbooks

Öz

Turkish lessons are given to bilingual Turkish children living abroad so that they can use Turkish effectively and get to know Turkish culture better. Turkish and Turkish Culture textbooks were prepared by the Ministry of National Education Publications as resource books for these courses. In this study, the readability levels of 16 prose texts in 7th and 8th grade textbooks were analyzed. One text was selected from each unit. The aim of the study is to determine whether the readability levels of the texts in the textbooks are suitable for the seventh and eighth grades. In order to determine the readability levels of the texts, Ateşman Readability Formula adapted from Flesch Reading Ease formula was used for Turkish texts. According to the results of the study, it was observed that the difficulty levels of the seventh-grade texts were at the easy level, while the eighth-grade texts were at the medium difficulty level. Another one of the readability formulas adapted to Turkish, Çepni and Gökdere's Fog formula, was used. According to the results of the formula, it was observed that the level of seventh grade reading texts was in the 12-13 age range. The level of eighth grade reading texts was determined to be in the 14-15 age range. This level seems appropriate for students studying in Turkey, but we know that students studying abroad do not have enough command of Turkish. For this reason, the difficulty levels of the texts were found to be higher than the learners' level.

Anahtar Kelimeler

• readability
• bilingualism
• text
• Turkish Teaching
• Turkish and Turkish Culture

Kaynakça

1. Ateşman, E. (1997). Türkçede okunabilirliğin ölçülmesi [Measuring readability in Turkish]. Dil Dergisi, 58, 71-74. Retrieved from http://www.atesman.info/wp-content/uploads/2015/10/Atesman-okunabilirlik.pdf
2. Bağcı, H., & Ünal, Y. (2013). İlköğretim 8. sınıf Türkçe ders kitaplarındaki metinlerin okunabilirlik düzeyi [Readability level of texts in primary school 8th grade Turkish textbooks]. Ana Dili Eğitimi Dergisi, 1(3), 12-28. https://doi.org/10.16916/aded.15997
3. Çepni, S., Ayvacı, H. Ş., & Keleş, E. (2001). Okullarda ve lise giriş sınavlarında sorulan fen bilgisi sorularının Bloom taksonomisine göre karşılaştırılması [Comparison of science questions asked in schools and high school entrance exams according to Bloom's taxonomy]. Fen Bilimleri Eğitimi Sempozyumu, p.356-363.
4. Çetinkaya, G. (2010). Türkçe metinlerin okunabilirlik düzeylerinin tanımlanması ve sınıflandırılması [Defining and classifying the readability levels of Turkish texts]. (Thesis Number: 265580) [Master Thesis, Ankara University]. Turkish Council of Higher Education Thesis Center
5. Ergin, M. (2009). Türk Dil Bilgisi [Turkish Grammar]. İstanbul, Bayrak.
6. Karatay, H. (2019). Türkçe ve Türk kültürü 8 (Ders kitabı) [Turkish and Turkish Culture 8 (Textbook)]. Milli Eğitim Bakanlığı Yayınları, Ankara.
7. Kurudayıoğlu, M. (2019). Türkçe ve Türk Kültürü 7 [Turkish and Turkish Culture 7]. Millî Eğitim Bakanlığı Yayınları, Ankara.
8. Özcan, E. (2011). 6.-7. sınıf Türkçe ve Türk Kültürü ders kitabının okunabilirliği ve hedef yaş düzeyine uygunluğu: Fransa örneği [Readability and suitability for target age level of 6th-7th grade Turkish and Turkish Culture textbook: France example]. Sakarya University Journal of Education, 1(2), 16-24. Retrieved from https://dergipark.org.tr/en/pub/suje/issue/20628/219946

9. Zorbaz, K. (2007). Türkçe ders kitaplarindaki masallarin kelime–cümle uzunluklari ve okunabilirlik düzeyleri üzerine birdeğerlendirme [An evaluation of word-sentence lengths and readability levels of tales in Turkish textbooks]. Eğitimde Kuram ve Uygulama, 3(1), 87-101. Retrieved from https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/63274