YAYIN İLKELERİ
Turkophone dergisinin yayın dili Türkçe ve İngilizce’dir. Turkophone açık erişimli ücretsiz bir dergidir. Yazarlardan hiçbir şekilde ücret talep etmez.
TURKOPHONE sadece aşağıda belirtilen niteliklere çalışmaları yayınlamaktadır. Bunun dışındaki yazılar değerlendirmeye alınmayacaktır.
Özgün araştırma çalışmaları halihazırda var olan ve bilinen bilgileri yeni bir biçimde sunmak yerine yeni bir bilgi üreten çalışmalardır. Yeni bilgi üretmenin gözlemler, deneyler, var olan problemlerin çözümüze odaklı yeni yaklaşımlar, tanımlayıcı ve betimleyici çalışmalar gibi yöntemleri vardır. Bu anlamda özgün araştırma çalışmaları daha önce başka bir yerde yazılmamış daha önce başka bir yerde basılmış bir kopyası olmayan çalışmalardır. Bir çalışmanın özgün bir araştırma çalışması olarak kabul edilmesi için...
- Araştırmayı gerçekte yapan ve entellektüel katkısı olan araştırmacılar tarafından gerçekleştirilmiş bir çalışmanın raporu olması
- Araştırmacılar tarafından çalışmanın araştırma problemi/leri yada hipotezi/leri tanımlanmış, tarif edilmiş; araştırmanın yapılma gerekçesinin alanyazın taraması ile açıklanmış olması
- Araştırmacılar tarafından araştırmaya ait araştırma yönteminin/yöntemlerinin detaylı olarak açıklanması
- Araştırmacılar tarafından araştırma bulgularının raporlanması
- Araştırmacılar tarafından araştırma sonuçlarının tartışılması, araştırma sonuçlarına ve gelecekteki araştırmalara yönelik önerilerin yazılması gerekmektedir.
Kör Hakemlik ve Değerlendirme Süreci
Bilimsel yayınların en yüksek kalite ile yayınlanması için uygulanan bir yöntemden birisi kör hakemliktir. Bu yöntem, bilimsel çalışmaların nesnel (objektif) bir şekilde değerlendirilmesini sağlamakta ve birçok bilimsel dergi tarafından tercih edilmektedir. Dergimize gönderilen tüm çalışmalar aşağıda belirtilen aşamalara göre kör hakemlik yoluyla değerlendirilmektedir.
Körleme Hakemlik Türü
Turkophone dergisi, tüm çalışmaların değerlendirme sürecinde çifte körleme yöntemini kullanmaktadır. Çift körleme yönteminde çalışmaların yazar ve hakem kimlikleri gizlenmektedir.
Ön Değerlendirme Süreci
Ön değerlendirme sürecinde öncelikle çalışmanın dergi yazım kurallarına uygunluğu kontrol edilir ve intihal taraması yapılır. Yazarlar çalışmalarına ait intihal raporunu (benzerlik raporu) makale gönderimi ile birlikte iletmelidir. İntihal raporu olmayan çalışmalar değerlendirmeye alınmayacaktır. Gönderilen aday çalışmanın intihal taraması kaynakça hariç %25'in altında olması ve dergi yazım kurallarına uygun bulunması halinde ilgili alan editörüne iletilir. Dergi yazım kurallarına uygun olmayan ve intihal raporu olmayan aday çalışmalar en geç bir ay içerisinde asistan editörler tarafından değerlendirme raporu ile birlikte yazara iade edilir. İntihal raporu alınırken, aday çalışmanın kaynakçası, yazar adları ve yazarlarla ilgili bilgiler metinden çıkarılmalıdır. Raporun ekran görüntüsü değil metin üzerinde hangi kısımların taranan kaynaklarla benzerlik gösterdiğini gösteren detaylı rapor gönderilmelidir. Ayrıca rapor alınırken, “Alıntıları çıkar” seçeneği işaretlenmemiş (kapalı – off) şeklinde olmalı ve “5’den az olan kelime benzeşimlerini çıkar seçeneği” ile “Bibliyografya yada kaynakçayı çıkar” açık olacak şekilde (açık-on) rapor hazırlanmalı ve gönderilmelidir. Öndeğerlendirme aşamasında yazarlardan istenilen düzeltmelerin 15 gün içerisinden gönderilmesi gerekmektedir aksi halde çalışma değerlendirme sürecinden çıkarılır.
Alan Editörü Ön Değerlendirme Süreci
Dergimize gönderilen ve ön değerlendirme süreci tamamlanan çalışmalar ilk olarak alan editörleri tarafından giriş ve alanyazın, yöntem, bulgular, sonuç, değerlendirme ve tartışma bölümlerini dergi yayın politikaları ve kapsamı ile özgünlük açısından değerlendirlir. Bu aşamada, derginin amaç ve kapsamına uymayan, Türkçe ve İngilizce olarak dil ve anlatım kuralları açısından zayıf, bilimsel açıdan kritik hatalar içeren, özgün değeri olmayan ve yayın politikalarını karşılamayan çalışmalar reddedilir. Reddedilen çalışmaların yazarları, gönderim tarihinden itibaren en geç bir ay içerisinde bilgilendirilir. Uygun bulunan çalışmalar ise çalışmanın alanına uygun hakemlere gönderilir.
Hakemlendirme Süreci
Çalışmalar içeriğine ve hakemlerin uzmanlık alanlarına göre hakemlere gönderilir. Alan editörleri uygun buldukları en az iki hakeme çalışmayı değerlendirmeleri için iletir. Hakemler değerlendirdikleri çalışmalar hakkındaki hiçbir süreci ve belgeyi paylaşmayacakları hakkında garanti vermek zorundadır.
Hakem Raporları
Hakem değerlendirmeleri genel olarak çalışmaların; özgünlük, alana katkı, kullanılan yöntem, etik kurallara uygunluk, bulguların ve sonuçların tutarlı bir şekilde sunumu ve bilimsel bir makale yazım kuralları açısından incelenmesine dayanmaktadır. Bu inceleme aşağıdaki unsurlara göre yapılır:
Alanyazın: değerlendirme raporu çalışmada ele alınan problemin sunumu ve amaçları, konunun önemi, konu ile ilgili alanyazındaki boşlukları, çalışmanın özgünlüğü hakkında görüş içerir.
Yöntem: değerlendirme raporu, kullanılan desenin uygunluğu, araştırma grubunun seçimi ve özellikleri, geçerlik ve güvenilirlik ile ilgili bilgilerin yanı sıra veri toplama ve analiz süreci hakkında görüş içerir.
Bulgular: değerlendirme raporu, yöntem çerçevesinde elde edilen bulguların sunumu, analiz yöntemlerinin doğruluğu, araştırmanın amaçları ile erişilen bulguların tutarlılığı, ihtiyaç duyulan tablo, şekil ve görsellerin yeterli düzeyde verilmesine yönelik görüşler içerir.
Değerlendirme ve tartışma: değerlendirme raporu, bulgulara dayalı olarak konunun tartışılması, araştırma sorusuna/larına ve hipoteze/lere uygunluk, genellenebilirlik ve uygulanabilirlik ile ilgili görüş içerir.
Sonuç ve öneriler: değerlendirme raporu alanyazına katkı, gelecekte yapılabilecek çalışmalara ve alandaki uygulamalara yönelik öneriler hakkında görüş içerir.
Stil ve anlatım: değerlendirme raporu, çalışma başlığının içeriği kapsaması, çalışma özetinin çalışmayı uygun bir şekilde özetlemesi, Türkçe'nin kurallara uygun kullanımı, atıf verme ve kaynakların APA 6 kurallarına uygun olarak tam metnin diline uygun verilmesi ile ilgili görüş içerir.
Değerlendirme sürecinde hakemlerin herhangi bir şekilde düzeltme yapmaları beklenmemektedir.
Hakem Değerlendirme Süreci
Hakem değerlendirme süreci için hakemlere verilen süre 3 haftadır. Bu sürede dönüş yapmayan hakemlere 1 hafta ek süre verilir. Bu ek süre sonunda da hakemden dönüş olmadığı takdirde alan editöründen hakemin değiştirilmesi talep edilir. Hakemlerden veya editörlerden gelen düzeltme önerilerinin yazarlar tarafından düzeltilerek 1 ay içerisinde tamamlanarak gönderilmelidir. Belirtilen sürede gönderilmeyen çalışmalar yazara iade edilir. Hakemler bir çalışmanın düzeltmelerini inceleyerek uygunluğuna karar verebilecekleri gibi gerekliyse birden fazla düzeltme talep edebilir.
Değerlendirme Sonucu
Hakemlerden gelen görüşler, alan editörü tarafından en geç 4 hafta içerisinde incelenir. Bu inceleme sonucunda alan editörü çalışmaya ilişkin nihai kararını editör kuruluna iletir.
Yayın Kurulu Kararı
Editör kurulu, alan editörü ve hakem görüşlerine dayanarak çalışma ile ilgili görüş belirtir. Editör kurulunun görüşü alan editörü ve hakem önerileri ile birlikte en geç 2 hafta içerisinde yazar(lar)a iletilir. Bu süreçte olumsuz görüş verilen çalışmalar yazar(lar)a iade edilir. Olumlu görüş verilen çalışmalar için son kez intihal denetimi yapılır ve rapor sonuçlarına göre nihai karar editör kurulu tarafından verilir.
Yayın Değerlendirme Süreci Ne Kadar Sürmektedir?
Dergimize gönderilen çalışmaların yayın değerlendirme süreci çalışmaya ait ön değerlendirme tamamlanması şartıyla ortalama 12 haftadır. Ancak, hakem ya da editörlerin yazar(lar)dan düzeltme istedikleri tarih ile yazar(lar)ın düzeltmeleri tamamladıkları tarih arasındaki süre 12 haftalık süreye dahil değildir.
Yayın Etiği
Dergimizde uygulanan her türlü yayın süreçlerinde bütün paydaşlarının (yazarlar, okuyucular ve araştırmacılar, yayıncı, hakemler ve editörler) etik ilkelere yönelik standartlara uyması önem taşımaktadır. Dergimiz etik görev ve sorumluluklar hakkında Yükseköğretim Kurulu ve Committee on Publication Ethics (COPE) tarafından yayınlanan rehberler ve politikaları ilke edinmiştir.
Yazarların Etik Sorumlulukları
Dergimize çalışma gönderen yazar(lar)ın aşağıdaki etik sorumluluklara uyması gerekmektedir;
Yazar(lar)ın gönderdikleri çalışmaların özgün olması beklenmektedir. Yazar(lar)ın başka çalışmalardan yararlanmaları veya başka çalışmaları kullanmaları durumunda eksiksiz ve doğru bir biçimde atıfta bulunmaları ve/veya alıntı yapmaları gerekmektedir.
Çalışmanın oluşturulmasında içeriğe nitelikli katkı sağlamayan kişiler, yazar olarak belirtilmemelidir.
Yayınlanmak üzere gönderilen tüm çalışmaların varsa çıkar çatışması teşkil edebilecek durumları ve ilişkileri açıklanmalıdır.
Yazar(lar)dan değerlendirme süreçleri çerçevesinde makalelerine ilişkin ham veri talep edilebilir, böyle bir durumda yazar(lar) beklenen veri ve bilgileri yayın kurulu ve bilim kuruluna sunmaya hazır olmalıdır.
Yazar(lar) kullanılan verilerin kullanım haklarına, araştırma/analizlerle ilgili gerekli izinlere sahip olduklarını veya deney yapılan deneklerin rızasının alındığını gösteren belgeye sahip olmalıdır.
Yazar(lar)ın yayınlanmış, erken görünüm veya değerlendirme aşamasındaki çalışmasıyla ilgili bir yanlış ya da hatayı fark etmesi durumunda, dergi editörünü veya yayıncıyı bilgilendirme, düzeltme veya geri çekme işlemlerinde editörle işbirliği yapma yükümlülüğü bulunmaktadır.
Yazarlar çalışmalarını aynı anda birden fazla derginin başvuru sürecinde bulunduramaz. Her bir başvuru önceki başvurunun tamamlanmasını takiben başlatılabilir. Başka bir dergide yayınlanmış çalışma dergimize gönderilemez.
Editörlerin Etik Görev ve Sorumlulukları
Dergimizde görev yapan editör ve alan editörleri, açık erişim olarak Committee on Publication Ethics (COPE) tarafından yayınlanan "COPE Code of Conduct and Best Practice Guidelines for Journal Editors" ve "COPE Best Practice Guidelines for Journal Editors" rehberleri temelinde aşağıdaki etik görev ve sorumluluklara sahip olmalıdır:
Genel görev ve sorumluluklar
Editörler, dergimizde yayınlanan her yayından sorumludur. Bu sorumluluk bağlamında editörler, aşağıdaki rol ve yükümlülükleri taşımaktadır:
Okuyucuların ve yazarların bilgi ihtiyaçlarını karşılamaya yönelik çaba sarfetme,
Sürekli olarak derginin gelişimini sağlama,
Dergide yayınlanan çalışmaların kalitesini geliştirmeye yönelik süreçleri yürütme,
Düşünce özgürlüğünü destekleme,
Akademik açıdan bütünlüğü sağlanma,
Fikri mülkiyet hakları ve etik standartlardan taviz vermeden iş süreçlerini devam ettirme,
Düzeltme, açıklama gerektiren konularda yayın açısından açıklık ve şeffaflık gösterme.
Okuyucu ile ilişkiler
Editörler tüm okuyucu, araştırmacı ve uygulayıcıların ihtiyaç duydukları bilgi, beceri ve deneyim beklentilerini dikkate alarak karar vermelidir. Yayınlanan çalışmaların okuyucu, araştırmacı, uygulayıcı ve bilimsel alanyazına katkı sağlamasına ve özgün nitelikte olmasına dikkat etmelidir. Ayrıca editörler okuyucu, araştırmacı ve uygulayıcılardan gelen geri bildirimleri dikkate almak, açıklayıcı ve bilgilendirici geri bildirim vermekle yükümlüdür.
Yazarlar ile ilişkiler
Editörlerin yazarlara karşı görev ve sorumlulukları aşağıdaki şekildedir:
Editörler, çalışmaların önemi, özgün değeri, geçerliliği, anlatımın açıklığı ve derginin amaç ve hedeflerine dayanarak olumlu ya da olumsuz karar vermelidir.
Yayın kapsamına uygun olan çalışmaların ciddi problemi olmadığı sürece ön değerlendirme aşamasına almalıdır.
Editörler, çalışma ile ilgili ciddi bir sorun olmadıkça, olumlu yöndeki hakem önerilerini göz ardı etmemelidir.
Yeni editörler, çalışmalara yönelik olarak önceki editör(ler) tarafından verilen kararları ciddi bir sorun olmadıkça değiştirmemelidir.
Kör hakemlik değerlendirme süreci mutlaka yayınlanmalı ve editörler tanımlanan süreçlerde yaşanabilecek sapmaların önüne geçmelidir.
Editörler yazarlar tarafından kendilerinden beklenecek her konuyu ayrıntılı olarak içeren bir yazım kuralları bölümünde yayınlamalıdır. Bu rehberler belirli zaman aralıklarında güncellenmelidir.
Yazarlara açıklayıcı ve bilgilendirici şekilde bildirim ve dönüş sağlanmalıdır.
Hakemler ile ilişkiler
Editörlerin hakemlere karşı görev ve sorumlulukları aşağıdaki şekildedir:
Hakemleri çalışmanın konusuna uygun olarak belirlemelidir.
Hakemlerin değerlendirme aşamasında ihtiyaç duyacakları bilgi ve rehberleri sağlamakla yükümlüdür.
Yazarlar ve hakemler arasından çıkar çatışması olup olmadığını gözetmek durumundadır.
Körleme hakemlik bağlamında hakemlerin kimlik bilgilerini gizli tutmalıdır.
Hakemleri tarafsız, bilimsel ve nesnel bir dille çalışmayı değerlendirmeleri için teşvik etmelidir.
Hakemleri zamanında dönüş ve performans gibi ölçütlerle değerlendirmelidir.
Hakemlerin performansını artırıcı uygulama ve politikalar belirlemelidir.
Hakem havuzunun dinamik şekilde güncellenmesi konusunda gerekli adımları atmalıdır.
Nezaketsiz ve bilimsel olmayan değerlendirmeleri engellemelidir.
Hakem havuzunun geniş bir yelpazeden oluşması için adımlar atmalıdır.
Editör kurulu ile ilişkiler
Editörler, tüm editör kurulu üyelerinin süreçleri yayın politikaları ve yönergelere uygun ilerletmesini sağlamalıdır. Editör kurulu üyelerini yayın politikaları hakkında bilgilendirmeli ve gelişmelerden haberdar etmelidir. Yeni editör kurulu üyelerini yayın politikaları konusunda eğitmeli, ihtiyaç duydukları bilgileri sağlamalıdır.
Ayrıca editörler;
Editör kurulu üyelerinin çalışmaları tarafsız ve bağımsız olarak değerlendirmelerini sağlamalıdır.
Yeni editör kurulu üyelerini, katkı sağlayabilir ve uygun nitelikte belirlemelidir.
Editör kurulu üyelerinin uzmanlık alanına uygun çalışmaları değerlendirme için göndermelidir.
Editör kurulu ile düzenli olarak etkileşim içerisinde olmalıdır.
Editör kurulu ile belirli aralıklarla yayın politikalarının ve derginin gelişimi için toplantılar düzenlemelidir.
Editöryal ve kör hakemlik süreçleri
Editörler; dergi yayın politikalarında yer alan "Kör Hakemlik ve Değerlendirme Süreci" politikalarını uygulamakla yükümlüdür. Bu bağlamda editörler her çalışmanın adil, tarafsız ve zamanında değerlendirme sürecinin tamamlanmasını sağlar.
Kalite güvencesi
Editörler; dergide yayınlanan her makalenin dergi yayın politikaları ve uluslararası standartlara uygun olarak yayınlanmasından sorumludur.
Kişisel verilerin korunması
Editörler; değerlendirilen çalışmalarda yer alan deneklere veya görsellere ilişkin kişisel verilerin korunmasını sağlamakla yükümlüdür. Çalışmalarda kullanılan bireylerin açık rızası belgeli olmadığı sürece çalışmayı reddetmekle görevlidir. Ayrıca editörler; yazar, hakem ve okuyucuların bireysel verilerini korumaktan sorumludur.
Etik kurul, insan ve hayvan hakları
Editörler; değerlendirilen çalışmalarda insan ve hayvan haklarının korunmasını sağlamakla yükümlüdür. Çalışmalarda kullanılan deneklere ilişkin etik kurul onayı, deneysel araştırmalara ilişkin izinlerin olmadığı durumlarda çalışmayı reddetmekle sorumludur.
Olası suistimal ve görevi kötüye kullanmaya karşı önlem
Editörler; olası suistimal ve görevi kötüye kullanma işlemlerine karşı önlem almakla yükümlüdür. Bu duruma yönelik şikayetlerin belirlenmesi ve değerlendirilmesi konusunda titiz ve nesnel bir soruşturma yapmanın yanı sıra, konuyla ilgili bulguların paylaşılması editörün sorumlulukları arasında yer almaktadır.
Akademik yayın bütünlüğünü sağlamak
Editörler çalışmalarda yer alan hata, tutarsızlık ya da yanlış yönlendirme içeren yargıların hızlı bir şekilde düzeltilmesini sağlamalıdır.
Fikri mülkiyet haklarının korunması
Editörler; yayınlanan tüm makalelerin fikri mülkiyet hakkını korumakla, olası ihlallerde derginin ve yazar(lar)ın haklarını savunmakla yükümlüdür. Ayrıca editörler yayınlanan tüm makalelerdeki içeriklerin başka yayınların fikri mülkiyet haklarını ihlal etmemesi adına gerekli önlemleri almakla yükümlüdür.
Yapıcılık ve tartışmaya açıklık
Editörler;
Dergide yayınlanan eserlere ilişkin ikna edici eleştirileri dikkate almalı ve bu eleştirilere yönelik yapıcı bir tutum sergilemelidir.
Eleştirilen çalışmaların yazar(lar)ına cevap hakkı tanımalıdır.
Olumsuz sonuçlar içeren çalışmaları göz ardı etmemeli ya da dışlamamalıdır.
Şikayetler
Editörler; yazar, hakem veya okuyuculardan gelen şikayetleri dikkatlice inceleyerek aydınlatıcı ve açıklayıcı bir şekilde yanıt vermekle yükümlüdür.
Politik ve Ticari kaygılar
Dergi sahibi, yayıncı ve diğer hiçbir politik ve ticari unsur, editörlerin bağımsız karar almalarını etkilemez.
Çıkar çatışmaları
Editörler; yazar(lar), hakemler ve diğer editörler arasındaki çıkar çatışmalarını göz önünde bulundurarak, çalışmaların yayın sürecinin bağımsız ve tarafsız bir şekilde tamamlamasını garanti eder.
Hakemlerin Etik Sorumlulukları
Tüm çalışmaların "Kör Hakemlik" ile değerlendirilmesi gerekmektedir. Dergimiz değerlendirme süreci çift taraflı kör hakemlik ilkesiyle yürütülür. Hakemler yazarlar ile doğrudan iletişime geçemez, değerlendirme ve yorumlar dergi yönetim sistemi aracılığıyla iletilir. Bu süreçte değerlendirme formları ve tam metinler üzerindeki hakem yorumları alan editörü aracılığıyla yazar(lar)a iletilir. Bu bağlamda dergimiz için çalışma değerlendiren hakemlerin aşağıdaki etik sorumluluklara sahip olması beklenmektedir:
Sadece uzmanlık alanı ile ilgili çalışma değerlendirmeyi kabul etmelidir.
Tarafsızlık ve gizlilik içerisinde değerlendirme yapmalıdır.
Değerlendirme sürecinde çıkar çatışması ile karşı karşıya olduğunu düşünürse, çalışmayı incelemeyi reddederek, dergi editörünü bilgilendirmelidir.
Gizlilik ilkesi gereği inceledikleri çalışmaları değerlendirme sürecinden sonra imha etmelidir. İnceledikleri çalışmaların sadece nihai versiyonlarını ancak yayınlandıktan sonra kullanabilir.
Değerlendirmeyi nesnel bir şekilde sadece çalışmanın içeriği ile ilgili olarak yapmalıdır. Milliyet, cinsiyet, dini inançlar, siyasal inançlar ve ticari kaygıların değerlendirmeye etki etmesine izin vermemelidir.
Değerlendirmeyi yapıcı ve nazik bir dille yapmalıdır. Düşmanlık, iftira ve hakaret içeren aşağılayıcı kişisel yorumlar yapmamalıdır.
Değerlendirmeyi kabul ettikleri çalışmayı zamanında ve yukarıdaki etik sorumluluklarda gerçekleştirmelidir.
|
8 Şubat 2025
|
Sayfa
118-137
