Kanserli Hastalarda Ağrı ve Yönetimi

Öz

Ağrı, var olan veya olası doku hasarına eşlik eden hasar olarak tanımlanabilen, hoş olmayan duyusal ve emosyonel deneyimdir. İnsanlara rahatsızlık vermenin yanında vücudun kendisini korumayla verdiği bir cevaptır. Dünya geneline bakıldığı zaman kişisel sağlık ve toplumu pek çok konuda harekete geçmede engelleyen öncül neden olmanın yanında aynı zamanda ciddi bir yük oluşturmaktadır. Ağrı akut veya kronik olabilir. Akut ağrı; genellikle doku hasarıyla ilişkilidir ve dokunun iyileşmesiyle hafifler ancak kronik ağrı 3 aydan uzun süre devam eder veya tekrarlar. Ağrı çeşitlerine baktığımızda özellikle kronik ağrı, yaşam kalitesini büyük ölçüde etkileyen hoş olmayan bir durumdur. Kronik ağrılı durumlar, engellilikle geçirilen yılların önde gelen nedenleridir ve engellilik, depresyon ve uyku bozuklukları gibi diğer sağlık durumlarının gelişmesine katkıda bulunabilirler. Ağrının giderilmesiyle bireyin; rahatlaması, yaşam kalitesinin yükseltilmesi, komplikasyonların azaltılması ve hastanede kalış süresinin kısaltılması açısından ciddi önem taşımaktadır. Günümüzde ağrı kontrolü için pek çok üst düzey ilaçlar kullanılmaktadır. Farmakolojik yöntemlerin kullanılamadığı durumlarda veya kullanılan ilaçların etkisini artırmak içinse nonfarmakolojik dediğimiz farmakolojik olmayan yöntemlerden fayda sağlanmaktadır. Nonfarmakolojik yöntemlerin ağrının yok edilmesinde kullanım amacı analjeziklerin kullanım miktarını azaltarak ağrısını büyük ölçüde giderip yaşam kalitesini yükseltmektir. Bu derlemede; kanser hastalarının yaşadıkları ağrının duyusal ve emosyonel yönden hastaları nasıl etkilediği, ağrı çeken hastalarda yaşam kalitesinin ne yönde etkilediği, ağrıyı gidermede kullanılan farmakolojik ve nonfarmakolojik yöntemlerin etkilerinin neler olduğu hakkında bilgi vermek amaçlanmıştır.

Anahtar Kelimeler

• ağrı
• ağrı kesici
• kanserde ağrı
• ilaç dışı yöntemler

Pain and Management in Cancer Patients

Öz

Pain is an unpleasant sensory and emotional experience that can be defined as damage accompanying existing or potential tissue damage. In addition to causing discomfort to people, it is a response that the body gives to protect itself. When we look at the world in general, it is not only a primary reason that prevents personal health and society from taking action on many issues, but also creates a serious burden. Pain can be acute or chronic. Acute pain; It is usually associated with tissue damage and relieves with tissue healing, but chronic pain persists or recurs for more than 3 months. When we look at the types of pain, especially chronic pain is an unpleasant condition that greatly affects the quality of life. Chronic pain conditions are a leading cause of years spent with disability and can contribute to the development of other health conditions such as disability, depression, and sleep disorders. By relieving pain, the individual; It is of great importance in terms of providing relief, improving the quality of life, reducing complications and shortening the duration of hospital stay. Today, many high-end drugs are used for pain control. In cases where pharmacological methods cannot be used or to increase the effect of the drugs used, non-pharmacological methods, which we call non-pharmacological, are used. The purpose of using non-pharmacological methods in eliminating pain is to significantly relieve pain and improve the quality of life by reducing the amount of analgesic use. In this review; It is aimed to provide information about how the pain experienced by cancer patients affects the patients sensory and emotional, how it affects the quality of life in patients suffering from pain, and what the effects of pharmacological and non-pharmacological methods used to relieve pain are.

Anahtar Kelimeler

• pain
• painkiller
• pain in cancer
• nonpharmacologic methods

Kaynakça

1. 1. International Association for the Study of Pain=IASP. https://www.iasp-pain.org/publications/pain-research-forum/papers-of-the-week/paper/146236-revised-international-association-study-pain-definition-pain-concepts-challenges-and/ Erişim tarihi: 12 Eylül, 2023.
2. 2. Kaptan G, Dedeli Ö. Teoriden Uygulamaya Temel İç Hastalıkları Hemşireliği Kavram ve Kuramlar. 1. Baskı, İstanbul Medikal Yayıncılık Ltd.Şti; 2012. ss:81-86
3. 3. Aslan F. E. Ağrı Doğası ve Kontrolü. Türkiye: Avrupa Tıp Kitapçılık;2006
4. 4. Global, regional, and national incidence, prevalence, and years lived with disability for 301 acute and chronic diseases and injuries in 188 countries, 1990-2013: a systematic analysis for the Global Burden of Disease Study 2013. Lancet 2015; 386:743–800.
5. 5. Andersen S, Skorpen F. Variation in the COMT gene: implications for pain perception and pain treatment. Pharmacogenomics 2009;10: 669–84.
6. 6. Elliott AM, Smith BH, Penny KI, Smith WC, Chambers WA. The epidemiology of chronic pain in the community. Lancet 1999;354: 1248–52.
7. 7. Andrew R, Derry S, Taylor RS, Straube S, Phillips CJ. The costs and consequences of adequately managed chronic non-cancer pain and chronic neuropathic pain. Pain Pract 2014; 14:79–94.
8. 8. Olafsson G, Jonsson E, Fritzell P, H ¨agg O, Borgstr ¨om F. Cost of low back pain: results from a national register study in Sweden. Eur Spine J 2018; 27:2875–81.

9. 9. Genç F, Köçkar Ç, Mutlu M, Buğdaycı M. Kanser Hastalarının Ağrı İçin Kullandıkları Non- Farmakolojik Yöntemler. Hemşirelikte Eğitim ve Araştırma Dergisi 2018;15 (2): 88-93
10. 10. Paice JA, Ferrell B. The Management of Cancer Pain. Ca Cancer J Clın 2011; 61:157–182. doi: 10.3322/caac.20112.
11. 11. International Agency for Research on Cancer.https://www.iarc.who.int/biennial-report-2020-2021web/. Erişim tarihi: 8 Eylül, 2023.
12. 12. Üyetürk Ü ve ark. Kansere bağlı ağrı ve tedavisi. Abant Med J 2013;2(3):256-260.
13. 13. Eti Z. Kanserde ağrı tedavisi. Üroonkoloji Bülteni 2005;2: 16-20.
14. 14. Ağrılı Kriz Nedeniyle Acil Servise Başvuran Orak Hücre Hastalarında Tramadol ile Meperidin’in Etkinliğinin Karşılaştırılması, Uzun B Tıpta Uzmanlık Tezi 2006, Adana
15. 15. Orhan ME. Kanserde ağrı tedavisi. Türkiye Klinikleri J Surg Med Sci. 2007;3(45):71-8
16. 16. Rauna A. Psychological and Non-Pharmacologic Treatments for Pain in Cancer Patients: A Systematic Review and Meta-Analysis. Elsevier J. 2022;63(5):505-520