İKLİM DEĞİŞİKLİNİNİN KADIN ÜREME SAĞLIĞINA ETKİSİ VE EBELİK YAKLAŞIMLARI

Öz

İklim değişikliği, günümüzde üreme sağlığını çok boyutlu biçimde etkileyen küresel bir halk sağlığı sorunu olarak öne çıkmaktadır. Artan sıcaklıklar, aşırı hava olayları, hava ve su kirliliği ile gıda güvencesizliği kadın ve erkek üreme sağlığını doğrudan ve dolaylı yollarla olumsuz etkilemektedir. Özellikle gebelik döneminde ısı stresi ve hava kirliliğine maruziyet, preterm doğum, düşük doğum ağırlığı ve hipertansif gebelik komplikasyonları gibi olumsuz obstetrik sonuçlarla ilişkilendirilmektedir. Erkeklerde ise çevresel sıcaklık artışı ve endokrin bozucu maddelere maruziyet, sperm parametrelerinde bozulma ve fertilite kapasitesinde azalma ile ilişkilidir. Bu derlemenin amacı, iklim değişikliğinin üreme sağlığı üzerindeki etkilerini incelemek ve ebelik uygulamalarına yönelik çıkarımlar sunmaktır. Üreme sağlığının korunmasında, iklim duyarlı, eşitlik temelli ve bütüncül sağlık politikalarının geliştirilmesi kritik öneme sahiptir.

Anahtar Kelimeler

• İklim değişikliği
• Üreme sağlığı
• Gebelik
• Fertilite

THE IMPACT OF CLIMATE CHANGE ON WOMEN’S REPRODUCTIVE HEALTH AND MIDWIFERY APPROACHES

Öz

Climate change has emerged as a global public health issue that affects reproductive health in multiple ways. Rising temperatures, extreme weather events, air and water pollution, and food insecurity negatively impact women's and men's reproductive health both directly and indirectly. Exposure to heat stress and air pollution, particularly during pregnancy, is associated with adverse obstetric outcomes such as preterm birth, low birth weight, and hypertensive pregnancy complications. In men, increased environmental temperatures and exposure to endocrine-disrupting chemicals are associated with impaired sperm parameters and reduced fertility capacity. This review aims to examine the effects of climate change on reproductive health and to provide implications for midwifery practice. The development of climate-sensitive, equity-based, and holistic health policies is critical for the protection of reproductive health.

Anahtar Kelimeler

• Climate change
• Reproductive health
• Pregnancy
• Fertility

Kaynakça

1. 1. Dündar T, Özsoy S. İklim değişikliğinin kadın üreme sağlığına etkileri. Arşiv Kaynak Tarama Dergisi. 2020;29(3):190-198.
2. 2. Akyüz, A.A. Yaşamsal bilinmezlik: iklim krizi ve gıda. Toplum ve Hekim. 2019;34(5):348-355.
3. 3. Duchenne-Moutien RA, Neetoo H. Climate change and emerging food safety issues: a review. Journal of food protection. 2021;84(11):1884-1897.
4. 4. Bilgiç B, Demir R. İklim değişikliğinin kadın üreme sağlığına olan etkilerine yönelik kadınlara verilen eğitimin bilgi durumuna ve iklim değişikliği farkındalığına etkisi. YOBÜ Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi. 2024;5(3):242-256.
5. 5. Sbiroli E, Geynisman-Tan J, Sood N, et al. Climate change and women's health in the united states: ımpacts and opportunities. The Journal of Climate Change and Health. 2022;8:100169.
6. 6. Özer E. Climate change and its impact on womens living. Journal of Health Sciences and Medicine. 2024;7(4):482-487.
7. 7. UNFPA, Fund UNP. Climate change and sexual and reproductive health and rights. 2022.
8. 8. WHO, Organization WH. Climate change and health 2023.

9. 9. Karabulut G, Sümen A. İklim değişikliği ve kadın sağlığı: hemşirelik perspektifinden bir değerlendirme. Uluslararası Sağlık Bilimleri Kongresi. Antalya 2025.
10. 10. Alston M, Whittenbury K, Haynes A, et al. Are climate challenges reinforcing child and forced marriage and dowry as adaptation strategies in the context of Bangladesh? Women's Studies International Forum. 2014;47:137–144.
11. 11. Duus E, Montag D. Protecting women's health in a changing climate: the role of community-based adaptation. The Journal of Climate Change and Health. 2022;6:100120.
12. 12. Basagaña X, Michael Y, Lensky IM, et al. Low and high ambient temperatures during pregnancy and birth weight among 624,940 singleton term births in Israel (2010-2014): an ınvestigation of potential windows of susceptibility. Environ Health Perspect. 2021;129(10):107001.
13. 13. Romanello M, McGushin A, Di Napoli C, et al. The 2021 report of the Lancet Countdown on health and climate change: code red for a healthy future. The Lancet. 2021;398(10311):1619-1662.
14. 14. Segal TR, Giudice LC. Systematic review of climate change effects on reproductive health. Fertil Steril. 2022;118(2):215-223.
15. 15. Aluş Tokat M, Demirdağ Durgaç C, Bilgiç D, et al. Fertilite üzerine etkileri göz ardı edilen bir faktör: iklim değişikliği ve sonuçları. Bilecik Şeyh Edebali University Faculty of Health Sciences Journal. 2026;4(1):88-97.
16. 16. Işık M, Akbaş P, Özkan Şat S. The psychological impacts of climate change on pregnant women in Türkiye. Women Birth. 2025;38(6):102111.
17. 17. Kaddo JR. "Climate Change: Causes, Effects, and Solutions" A with Honors Projects 2016;164.
18. 18. Güler E, Erbil N. Doğum sonrası dönemde cinselliği etkileyen faktörler ve sağlık profesyonellerinin sorumlulukları. Androloji Bülteni. 2022.
19. 19. Dehdashti B, Bagheri N, Amin MM, et al. Impacts of climate changes on pregnancy and birth outcomes: a review. International Journal of Environmental Health Engineering. 2020;9(1).
20. 20. Braun CB, Rasmussen SA, Jamieson DJ. Climate change and pregnancy outcomes: a systematic approach to reviewing the data. Birth Defects Res. 2025;117(6):e2493.
21. 21. Persson I, Sturm A, Manchikanti S, et al. Impacts of climate change during pregnancy, perinatal period and infancy: a systematic review: BMJ Paediatr Open. 2025 Nov 11;9(1):e002895. doi: 10.1136/bmjpo-2024-002895. eCollection 2025.
22. 22. Keten Edis E. İklim değişikliğinin anne-bebek sağlığına etkisi: gebe kadınların görüşleri üzerine nitel bir çalışma. Sürekli Tıp Eğitimi Dergisi. 2024;33(3):173-179.
23. 23. Bekkar B, Pacheco S, Basu R, et al. Association of air pollution and heat exposure with preterm birth, low birth weight, and stillbirth in the US: a systematic review. JAMA network open. 2020;3(6):e208243.
24. 24. Bay F, Uğur N, Tuğ A, et al. The ımpact of clımate change on pregnancy and bırth outcomes: a systematıc revıew. Journal of Public Health. 2025:1-17.
25. 25. Conforti A, Mascia M, Cioffi G, et al. Air pollution and female fertility: a systematic review of literature. Reproductive Biology and Endocrinology. 2018;16(1):117.
26. 26. Machado DI, de Oliveira Silva E, Ventura S, et al. The effect of curcumin on renal ıschemia/reperfusion ınjury in diabetic rats. Nutrients. 2022;14(22):4835.
27. 27. Kızılkaya Beji N, Kaya G, Savaşer S. Ülkemizde kadın sağlığının öncelikli sorunları. Ordu Üniversitesi Hemşirelik Çalışmaları Dergisi. 2021;4(1):105-112.
28. 28. Zhang Y, Song JY, Sun ZG. Exploring the impact of environmental factors on male reproductive health through epigenetics. Reprod Toxicol. 2025;132:108832.
29. 29. Akhigbe RE, Oyedokun PA, Akhigbe TM, et al. The consequences of climate change and male reproductive health: A review of the possible impact and mechanisms. Biochemistry and Biophysics Reports. 2025;41:101889.
30. 30. Durairajanayagam D. Lifestyle causes of male infertility. Arab J Urol. 2018;16(1):10-20.
31. 31. Hoang-Thi AP, Dang-Thi AT, Phan-Van S, et al. The ımpact of high ambient temperature on human sperm parameters: a meta-analysis. Iran J Public Health. 2022;51(4):710-723.
32. 32. Liu J, Dai Y, Li R, et al. Does air pollution exposure affect semen quality? Evidence from a systematic review and meta-analysis of 93,996 Chinese men. Front Public Health. 2023;11:1219340.
33. 33. Selvi I, Ozturk E, Yikilmaz TN, et al. Effects of testicular dysgenesis syndrome components on testicular germ cell tumor prognosis and oncological outcomes. Int Braz J Urol. 2020;46(5):725-740.
34. 34. ICM, Midwives ICo. Midwives: A vital climate solution. 2024.
35. 35. Güray S, Akgün Ö. Kadın ve çocuk sağlığını etkileyen iklim değişikliği mekanizmaları. Anatolian Journal of Health Research. 2024;5(2):194-198.
36. 36. Alpay S, Şahin E. Geleceğin annelik süreci: iklim değişikliği anne karnındaki yolculuğu nasıl etkiliyor? Halk Sağlığı Hemşireliği Dergisi. 2024;6(3):176-183.
37. 37. Desrosiers A, Betancourt T, Kergoat Y, et al. A systematic review of sexual and reproductive health interventions for young people in humanitarian and lower-and-middle-income country settings. BMC Public Health. 2020;20(1):666.
38. 38. Gottert A, Pulerwitz J, Weiner R, et al. Systematic review of reviews on interventions to engage men and boys as clients, partners, and agents of change for improved sexual and reproductive health and rights. BMJ Open. 2025;15(1):e083950.