Ameliyat Sonrası Dönemde Uykusuzluğun Yönetiminde Işık ile İlgili Yapılan Girişimlerin Gözden Geçirilmesi
Öz
Hastalarda, ameliyat sonrası dönemde, anksiyete, cerrahi infalamatuvar yanıt, genel anestezi, ağrı, klinik ortamdaki gürültü ve ışık gibi çevresel nedenlere bağlı olarak uykusuzluk görülebilmektedir. Uykusuzluk iyi yönetilemezse hastaların ameliyat sonrası iyileşme süreci olumsuz etkilenebilmektedir. Bu nedenle ameliyat sonrası dönemde uykusuzluğun yönetimi önemlidir. Uykusuzluğun yönetiminde ise farmakolojik yöntemler sınırlı olup gevşeme teknikleri, müzik, aromaterapi, kulak tıkacı, göz maskesi kullanımı, gürültünün azaltılması, psikolojik destek ve eğitim stratejileri gibi nonfarmakolojik yöntemlerden yararlanılması önerilmektedir.Bununla birlikte ameliyat sonrası dönemde sağlıklı bir uyku için sirkadiyen ritmin korunması önemlidir ve ışık faktörü, sirkadiyen ritmin korunmasında en önemli faktörlerden birisidir. Bu derlemenin amacı ameliyat sonrası dönemde uykusuzluğun yönetiminde göz maskesi kullanımı, sabah parlak ışık uygulaması ve hasta odasının sirkadiyen ritme uygun aydınlatılmasına yönelik ışık ile ilgili yapılan araştırmaların gözden geçirilmesi amaçlanmıştır. Yapılan gözden geçirme sonucunda, göz maskesi kullanımı, parlak ışık uygulaması, sirkadiyen ritme göre hasta odası aydınlatmalarına yönelik girişimlerin postoperatif dönemde uykusuzluğun yönetiminde faydalı olabileceğine ilişkin araştırmaların bulunduğu ancak bu alana yönelik kapsamlı araştırmaların yapılması gerektiği sonucuna varılmıştır.
Anahtar Kelimeler
Destekleyen Kurum
yok
Kaynakça
- Watson NF, Badr MS, Belenky G, Bliwise DL, Buxton OM, Buysse D, et al. Joint Consensus Statement of the American Academy of Sleep Medicine and Sleep Research Society on the recommended amount of sleep for a healthy adult: methodology and discussion. Sleep 2015;38(8):1161-83. doi:10.5665/sleep.4886.
- Hou H, Wu S, Qiu Y, Song F, Deng L. The effects of morning/afternoon surgeries on the early postoperative sleep quality of patients undergoing general anesthesia. BMC anesthesiology 2022; 22(1):1-8. doi: 10.1186/s12871-022-01828-w.
- Wang Y, Liu Y, Li X, Lv Q, Xia Q, Wang X, Shao Y. Prospective assessment and risk factors of sleep disturbances in total hip and knee arthroplasty based on an Enhanced Recovery After Surgery concept. Sleep Breath. 2021;25(3):1231-1237. doi:10.1007/s11325-020-02213-y.
- Long G, Suqin S, Hu Z, Yan Z, Huixin Y, Tianwang L, et al. Analysis of patients’ sleep disorder after total knee arthroplasty-A retrospective study. Journal of Orthopaedic Science. 2019;24(1):116-20. doi:10.1016/j.jos.2018.07.019
- Ayuse T, Kurata S, Mishima G, Tachi M, Suzue E, Kiriishi K, et al. Influence of general anesthesia on the postoperative sleep cycle in patients undergoing surgery and dental treatment: a scoping review on the incidence of postoperative sleep disturbance. J Dent Anesth Pain Med. 2023;23(2):59-67. doi:10.17245/jdapm.2023.23.2.59.
- Haack M, Simpson N, Sethna N, Kaur S, Mullington J. Sleep deficiency and chronic pain: potential underlying mechanisms and clinical implications. Neuropsychopharmacology 2020; 45(1):205-16. doi: 10.1038/s41386-019-0439-z.
- Rampes S, Ma K, Divecha YA, Alam A, Ma D. Postoperative sleep disorders and their potential impacts on surgical outcomes. Journal of biomedical research 2020;4(4):271. doi: 10.7555/JBR.33.20190054.
- Luo ZY, Li LL, Wang D, Wang HY, Pei FX, Zhou ZK. Preoperative sleep quality affects postoperative pain and function after total joint arthroplasty: a prospective cohort study. Journal of orthopaedic surgery and research 2019;14(1):1-0. doi: 10.1186/s13018-019-1446-9.
- Varallo G, Giusti EM, Manna C, Castelnuovo G, Pizza F, Franceschini C, et al. Sleep disturbances and sleep disorders as risk factors for chronic postsurgical pain: a systematic review and meta-analysis. Sleep Medicine Reviews 2022;63:101630. doi: 10.1016/j.smrv.2022.101630.
- Petrie K, Matzkin E. Can pharmacological and non-pharmacological sleep aids reduce post-operative pain and opioid usage? A review of the literature. Orthop Rev (Pavia). 2019;11(4):8306. doi:10.4081/or.2019.8306.