Derleme

Yapılandırılmış Egzersiz ve Beslenme Programlarının Aktif Kanser Tedavisi Gören Hastalar Üzerine Etkisi

Cilt: 7 Sayı: 1 30 Nisan 2024
PDF İndir
TR EN

Yapılandırılmış Egzersiz ve Beslenme Programlarının Aktif Kanser Tedavisi Gören Hastalar Üzerine Etkisi

Öz

Bu çalışma, aktif kanser tedavisi gören hastalara uygulanan beslenme ve egzersiz programlarının etkisini araştıran güncel çalışmaların incelenerek, kanıta dayalı görüşlerin belirlenmesi amacıyla planlanmıştır. Pubmed veri tabanına ‘nutrition and excersises in cancer treatmant’ yazılarak son 5 yıl içinde İngilizce randomize kontrollü çalışmalar taranmıştır. Prostat kanserli hastaları inceleyen çalışmalarda, androjen yoksunluğu tedavisi (ADT) gören bireyler incelenmiştir. ADT tedavisi gören prostat kanserli hastalara, aerobik egzersiz müdahalesi, karbonhidrattan kısıtlı beslenme programı ve protein-kalsiyumdan zengin beslenme uygulamalarının etkinliği araştırılmıştır. Aerobik egzersiz müdahalesi ve karbonhidrattan kısıtlı beslenme programının olumlu etkisi, bu grup hastalarda görülebilmektedir. Meme kanseri tedavisi gören hastalarda karbonhidrat, protein ve yağ bakımından dengeli bir beslenme ve karma egzersiz programı uygulandığında, yorgunluk ve yaşam kalitesi düzeyinde değişimler olduğu belirlenmiştir. Yumurtalık kanseri hastalarında yapılan çalışmalarda; kuvvetlendirme ve denge egzersizlerine ek olarak uygulanan protein bazlı beslenme müdahalesinden sonra fiziksel işlevde, yaşam kalitesi, yorgunluk düzeyinde anlamlı iyileşmeler olabileceği gözlenmiştir. Literatürde gastrointestinal sistem kanserli hastalarda egzersiz ve beslenme müdahalelerinin etkilerini inceleyen çalışmaların sayısı oldukça azdır. Gastrointestinal sistem kanserli hastalarda; egzersiz programı ve proteinden zengin beslenme programı, mide bulantısı dışındaki parametrelerde etkili olabilir ancak literatürde daha fazla çalışmayla desteklenmelidir. İleri düzey kanser hastalarında proteinden zengin beslenme ve egzersiz programları incelendiğinde, tedavi programının yaşam kalitesi ve yorgunluk düzeyini olumlu yönde etkileyebileceği ancak; uzun vadedeki etkilerinin tartışmalı olduğu bulunmuştur. Aktif kanser tedavisi gören hastalara uygulanan beslenme ve egzersiz programlarının etkinliği kanserin türüne bağlı olarak değişmekte olup; birbirlerine üstünlükleri görülmemiştir, ancak herhangi bir yan etki oluşmadan uygulanabilecekleri düşünülmektedir. Uygulanan müdahalelerde yan etkiler görülmemesine rağmen; kanserin tipi ve hastaların klinik seyrinin göz ardı edilmemesi gerekir. Beslenme ve egzersiz programlarının aktif kanser tedavisi gören hastalar üzerindeki etkisinin, kanıtlanabilirlik açısından daha fazla çalışmayla desteklenmesi gerekmektedir.

Anahtar Kelimeler

Beslenme tedavisi, Egzersiz, Kanser tedavi hizmetleri

Kaynakça

  1. Rock CL, Thomson C, Gansler T, Gapstur SM, McCullough ML, Patel AV, et al. American Cancer Society guideline for diet and physical activity for cancer prevention. CA: a cancer journal for clinicians. 2020; 70(4), 245-271.
  2. Doyle C, Kushi LH, Byers T, Courneya KS, Demark‐Wahnefried W, Grant B, et al. Nutrition and physical activity during and after cancer treatment: an American Cancer Society guide for informed choices. CA: a cancer journal for clinicians. 2006; 56(6), 323-353.
  3. Arends J, Bachmann P, Baracos V, Barthelemy N, Bertz H, Bozzetti F, et al. ESPEN guidelines on nutrition in cancer patients. Clin Nutr. 2017; 36:11-48.
  4. Schmitz KH, Courneya KS, Matthews C. American College of Sports Medicine roundtable on exercise guidelines for cancer survivors. Med Sci Sports Exerc. 2010; 42: 1409-26.
  5. Nguyen-Nielsen M, Borre M. Diagnostic and Therapeutic Strategies for Prostate Cancer. Semin Nucl Med. Nov. 2016; 46(6):484-490.
  6. Jemal A, Murray T, Ward E, Samuels A, Tiwari RC, Ghafoor A, et al. Cancer statistics, CA Cancer J Clin. 2005; 55(1):10-30.
  7. Australian Cancer Network. Clincal Practice Guidelines for the Management of Locally Advanced and Metastatic Prostate Cancer. Cancer Council Australia and Australian Cancer Network, Sydney, Australia; 2010.
  8. Rhee H, Gunter JH, Heathcote P, Ho K, Stricker P, Corcoran NM, et al. Adverse effects of androgen-deprivation therapy in prostate cancer and their management. BJU Int. 2014; 115:3–13.
  9. Kolarus TA, Wolf AM, Erb NL, Brooks DD, Rivers BM, Underwood W, et al. American Cancer Society prostate cancer survivorship care guidelines. CA Cancer J. Clin. 2014; 64:225–249.
  10. Bower JE, Ganz PA, Tao ML, Hu W, Belin TR, Sepah S, et al. Inflammatory biomarkers and fatigue during radiation therapy for breast and prostate cancer. Clin. Cancer Res. 2009; 15:5534–5540.

Kaynak Göster

APA
Usul, M., & Usul, M. (2024). Yapılandırılmış Egzersiz ve Beslenme Programlarının Aktif Kanser Tedavisi Gören Hastalar Üzerine Etkisi. Türkiye Sağlık Bilimleri ve Araştırmaları Dergisi, 7(1), 25-38. https://doi.org/10.51536/tusbad.1360520
AMA
1.Usul M, Usul M. Yapılandırılmış Egzersiz ve Beslenme Programlarının Aktif Kanser Tedavisi Gören Hastalar Üzerine Etkisi. Türkiye Sağlık Bilimleri ve Araştırmaları Dergisi. 2024;7(1):25-38. doi:10.51536/tusbad.1360520
Chicago
Usul, Melis, ve Melisa Usul. 2024. “Yapılandırılmış Egzersiz ve Beslenme Programlarının Aktif Kanser Tedavisi Gören Hastalar Üzerine Etkisi”. Türkiye Sağlık Bilimleri ve Araştırmaları Dergisi 7 (1): 25-38. https://doi.org/10.51536/tusbad.1360520.
EndNote
Usul M, Usul M (01 Nisan 2024) Yapılandırılmış Egzersiz ve Beslenme Programlarının Aktif Kanser Tedavisi Gören Hastalar Üzerine Etkisi. Türkiye Sağlık Bilimleri ve Araştırmaları Dergisi 7 1 25–38.
IEEE
[1]M. Usul ve M. Usul, “Yapılandırılmış Egzersiz ve Beslenme Programlarının Aktif Kanser Tedavisi Gören Hastalar Üzerine Etkisi”, Türkiye Sağlık Bilimleri ve Araştırmaları Dergisi, c. 7, sy 1, ss. 25–38, Nis. 2024, doi: 10.51536/tusbad.1360520.
ISNAD
Usul, Melis - Usul, Melisa. “Yapılandırılmış Egzersiz ve Beslenme Programlarının Aktif Kanser Tedavisi Gören Hastalar Üzerine Etkisi”. Türkiye Sağlık Bilimleri ve Araştırmaları Dergisi 7/1 (01 Nisan 2024): 25-38. https://doi.org/10.51536/tusbad.1360520.
JAMA
1.Usul M, Usul M. Yapılandırılmış Egzersiz ve Beslenme Programlarının Aktif Kanser Tedavisi Gören Hastalar Üzerine Etkisi. Türkiye Sağlık Bilimleri ve Araştırmaları Dergisi. 2024;7:25–38.
MLA
Usul, Melis, ve Melisa Usul. “Yapılandırılmış Egzersiz ve Beslenme Programlarının Aktif Kanser Tedavisi Gören Hastalar Üzerine Etkisi”. Türkiye Sağlık Bilimleri ve Araştırmaları Dergisi, c. 7, sy 1, Nisan 2024, ss. 25-38, doi:10.51536/tusbad.1360520.
Vancouver
1.Melis Usul, Melisa Usul. Yapılandırılmış Egzersiz ve Beslenme Programlarının Aktif Kanser Tedavisi Gören Hastalar Üzerine Etkisi. Türkiye Sağlık Bilimleri ve Araştırmaları Dergisi. 01 Nisan 2024;7(1):25-38. doi:10.51536/tusbad.1360520